2 CO 12/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Błahuta, Z. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana K. przeciwko Pracowniczym Ogródkom Działkowym "Wspólnota" w G. i Janowi W. o przywrócenie utraconego posiadania, na przedstawione przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze - Ośrodek Zamiejscowy w Gorzowie Wlkp. Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 388 k.p.c., na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Powiatowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 października 1958 r., pytanie prawne:"Czy dopuszczalna jest droga sądowa dla procesu użytkownika pracowniczego ogródka działkowego przeciwko temuż P.O.D. o przywrócenie posiadania ogródka?"udzielił następującej odpowiedzi:"Dla dochodzenia opartego na art. 451 k.p.c. roszczenia użytkownika Pracowniczego Ogródka Działkowego przeciwko P.O.D. o przywrócenie utraconego posiadania przysługuje droga sądowa".Uzasadnienie faktycznePowód twierdził, że jest członkiem Pracowniczych Ogródków Działkowych "Wspólnota" w G., że w tym charakterze otrzymał w 1956 r. działkę, którą odtąd posiadał i uprawiał, że dnia 10 maja 1958 r. otrzymał pismo pozwanego Zrzeszenia zawierające zakaz dalszego korzystania z działki i że gdy w dniu 15 maja 1958 r. udał się na działkę celem dokonania uprawy, zastał na niej pozwanego Jana W., który mu zakazał wstępu na działkę i oświadczył, iż działkę przekazało mu pozwane Zrzeszenie. Z powołaniem się na przepis art. 305 pr. rzecz. powód wnosił o solidarne zobowiązanie pozwanych do wydania mu działki o powierzchni 418 m2.Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Pozwane Zrzeszenie wytoczyło ponadto pozew wzajemnie o oddalenie pozwu i o ustalenie, że z dniem 10 maja 1958 r. powód utracił prawo użytkowania działki gruntowej w G. oznaczonej numerem 561, o obszarze 418 m2, oraz zarzuciło niedopuszczalność drogi sądowej.Sąd Powiatowy odrzucił pozew na tej podstawie, że sprawy ogródków działkowych należą do zakresu działalności związków zawodowych, wobec czego droga sądowa nie jest dopuszczalna; powodowi pozostało jedynie prawo odwołania się w terminie 14 dni do właściwej instancji związkowej.W rewizji od tego wyroku powód wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie - o zmianę wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu.Pozwane Zrzeszenie wniosło o oddalenie rewizji.Sąd Wojewódzki na podstawie art. 388 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne budzące wątpliwości, przytoczone w sentencji niniejszej uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Motywy, którymi Sąd Powiatowy uzasadnia swoje stanowisko, nie są wystarczające. Można by rozumieć je w ten sposób, że stosunek łączący powoda z P.O.D. "Wspólnota" albo nie ma charakteru cywilnego, albo jeżeli nawet ma taki charakter, to rozpoznanie sporów wynikających z tego stosunku należy do kompetencji szczególnych organów, a nie sądów powszechnych. Zagadnienia te nie mają jednak znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie, nie mogą więc stanowić przedmiotu rozpoznania przy rozważaniu tego zagadnienia. Użytkownik bowiem działki przekazanej mu do wykorzystania jest jej posiadaczem w rozumieniu art. 296 § 2 pr. rzecz., a nie tylko jej dzierżycielem władającym działką za P.O.D. (art. 297 pr. rzecz.). Dlatego też użytkownikowi działki przysługuje pełna ochrona z art. 305 pr. rzecz., i to nie tylko przeciwko osobom trzecim, lecz również przeciwko samym P.O.D. Również tym ostatnim nie wolno dopuścić się naruszenia posiadania, o którym traktuje art. 305 pr. rzecz., bez względu na to, czy przysługuje im czy też nie przysługuje prawo żądania od użytkownika opróżnienia działki, a jego organom - prawo do orzekania o słuszności takiego żądania.Żądanie pozwu ma zatem wyraźny charakter cywilny. Nie miałoby go ono tylko wtedy, gdyby wytoczenie powództwa przed sądem powszechnym miało na celu obejście drogi niesądowej, a więc gdyby w ten sposób powód pragnął zapobiec przymusowemu wykonaniu decyzji kompetentnego organu P.O.D., zobowiązującej powoda do opróżnienia działki. Podobne obejście jednak nie wchodzi w grę, byłoby ono bowiem aktualne tylko wówczas, gdyby organy P.O.D. były wyposażone we władzę wydawania decyzji podlegających wykonaniu przy zastosowaniu przymusu. Takich jednak uprawnień przepisy dotyczące instytucji pracowniczych ogródków działkowych nie zawierają i dlatego nawet wówczas, gdyby organy P.O.D. były powołane do rozstrzygania sporów z członkami, mogłyby one wykonać swe orzeczenie jedynie przy pomocy organów, które taką władzę mają, a więc przy pomocy sądu powszechnego albo organów administracji państwowej - zależnie od tego, jaki charakter ma stosunek pomiędzy P.O.D. a ich członkami. Do prowadzenia zaś egzekucji sądowej konieczny jest tytuł egzekucyjny. Gdyby zatem P.O.D. posiadały uprawnienia do rozstrzygania sporów i chciały wykonać swoje decyzje w drodze egzekucji sądowej, to musiałyby uzyskać uprzednio tytuł egzekucyjny przez wytoczenie sprawy o zasądzenie od członka świadczenia przyznanego im w decyzji ich własnych organów.Wyjaśnienia powyższe prowadzą do udzielenia na przedstawione pytanie odpowiedzi zawartej w sentencji niniejszej uchwały.