1 CR 1161/57

PostanowienieIzba Cywilna1958-09-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podpisanie weksla in blanco w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń wierzyciela wobec dłużnika, bez zawarcia odrębnej umowy poręczenia, stanowi poręczenie za dług przyszły w rozumieniu art. 625 i 627 k.z.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że podpisanie weksla in blanco w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń wierzyciela wobec dłużnika nie stanowi poręczenia za dług przyszły w rozumieniu przepisów Kodeksu Zobowiązań. Podpisanie weksla gwarancyjnego tworzy zobowiązanie wekslowe, które jest odrębne od umowy poręczenia. Poręczenie wymaga zawarcia umowy między wierzycielem a poręczycielem, która musi spełniać wymogi formalne, w tym pisemną formę.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty kwoty 8.968,06 zł z tytułu manka od pozwanych, opierając się na wekslu wystawionym przez jednego z pozwanych i zaopatrzonym w indosy pozostałych. Pozwany Tadeusz G. wniósł zarzuty, twierdząc, że jego zobowiązanie stanowi nieważne poręczenie za dług przyszły, ponieważ nie oznaczono górnej granicy długu. Sąd Wojewódzki utrzymał nakaz zapłaty w mocy. W rewizji pozwany G. podtrzymał swoje stanowisko, powołując się na naruszenie art. 627 k.z.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego Tadeusza G. jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Krzyżanowski, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Związku Spółdzielni Spożywców - Zakłady Obrotu Warzyw i Owoców w W. przeciwko 1) Stanisławowi N., 2) Tadeuszowi G. i 3) Joannie P. o 8.968 zł z tytułu manka, po rozpoznaniu rewizji Tadeusza G. od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 24 lipca 1957 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneNakazem zapłaty wydanym na podstawie wekslu z wystawienia pozwanego Stanisława N. i zaopatrzonego w indosy pozostałych pozwanych Sąd Wojewódzki zasądził od wszystkich pozwanych solidarnie kwotę 8.968,06 zł z odsetkami i kosztami.W zarzutach od powyższego nakazu pozwany G. wniósł o jego uchylenie, podnosząc ostatecznie - jako jedyny zarzut - że zobowiązanie jego stanowi poręczenie za dług przyszły w rozumieniu art. 625 i 627 k.z. i że wobec nieoznaczenia górnej granicy wysokości długu jest ono nieważne.Sąd Wojewódzki nakaz zapłaty utrzymał w mocy.W rewizji od powyższego wyroku pozwany Tadeusz G. wniósł o jego uchylenie i oddalenie powództwa, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 627 k.z. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja jest nieuzasadniona.Błędny jest przede wszystkim pogląd skarżącego, że z powódką łączy go stosunek poręczenia.Poręczenie powstaje na skutek umowy zawartej pomiędzy wierzycielem a poręczycielem, przy czym oświadczenie tego ostatniego o udzieleniu poręczenia powinno w myśl art. 631 k.z. nastąpić na piśmie. Skarżący żadnego dowodu zawarcia umowy poręczenia ani w pierwszej instancji ani w rewizji nie przedstawił. Z treści wekslu oraz deklaracji z dnia 18.VI.1953 r. w związku z umową zawartą między powódką a pozwanym N. wynika, że skarżący podpisał weksel in blanco w charakterze żyranta na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń powódki wobec N. i upoważnił powódkę do wypełnienia weksla na kwotę odpowiadającą wysokości poniesionych strat.Na skutek podpisania wekslu gwarancyjnego powstaje zobowiązanie wekslowe regulowane przez przepisy prawa wekslowego.Okoliczność, że weksel gwarancyjny miał na celu zabezpieczenie długu innej osoby, sama przez się nie stanowi jeszcze o zawarciu umowy poręczenia. Nie każda umowa mająca na celu zabezpieczenie cudzego długu jest umową poręczenia w rozumieniu przepisów kodeksu zobowiązań. Jest nią tylko wówczas, gdy odpowiada wymaganiom art. 625 i nast. k.z. W braku takiej umowy nie będzie miała miejsca poręka w razie ustanowienia hipoteki czy zastawu bądź przystąpienia do długu czy przejęcia długu (art. 183 k. z.), choćby jedyną przyczyną tych czynności był zamiar zabezpieczenia cudzego długu.Podobnie jest z podpisaniem wekslu gwarancyjnego. Powstaje tu zobowiązanie wekslowe. Wobec kontrahenta stosunku cywilnoprawnego nie jest to zobowiązanie abstrakcyjne. U podstawy jego leży z jednej strony stosunek cywilnoprawny łączący właściwego dłużnika z wierzycielem, a z drugiej - stosunek łączący tego dłużnika z osobą zobowiązującą się wekslowe.W żadnym zaś razie nie ma tu poręczenia, jeżeli nie nastąpiło zawarcie umowy odpowiadającej wymaganiom art. 625 i 631 k.z. Również więc i przepis art. 627 k.z. nie ma tu zastosowania.Błędnie powołuje się skarżący na orzeczenie Sądu Najwyższego II C 1120/55. Przytoczony bowiem w tym orzeczeniu stan faktyczny wskazuje, że między stronami zawarta była umowa poręczenia, co w sprawie niniejszej, jak to wyżej zostało wykazane, nie miało miejsca.Skoro również podstawa rewizyjna okazała się nie usprawiedliwiona, należało z mocy art. 383 k.p.c. rewizję oddalić.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 625art. 627art. 631art. 183art. 383 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.