I CR 286/57
PostanowienieIzba Cywilna1958-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podpisanie weksla gwarancyjnego in blanco przez osoby trzecie, które nie pozostają w żadnym stosunku prawnym z wierzycielem, stanowi poręczenie w rozumieniu art. 625 k.z. i czy w związku z tym zastosowanie ma art. 627 k.z. dotyczący odpowiedzialności poręczyciela za dług przyszły?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że podpisanie weksla gwarancyjnego in blanco przez osoby trzecie, które nie pozostają w żadnym stosunku prawnym z wierzycielem, nie stanowi poręczenia w rozumieniu art. 625 k.z. Podpisanie weksla rodzi zobowiązanie wekslowe, które jest odrębne od poręczenia, nawet jeśli jego celem jest zabezpieczenie cudzego długu. W związku z tym, przepisy dotyczące poręczenia, w tym art. 627 k.z., nie mają zastosowania w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty kwoty 17.452,42 zł na podstawie weksla gwarancyjnego in blanco, wystawionego przez pozwanego Z.J. i żyrowanego przez pozostałych pozwanych. Pozwani wnieśli o uchylenie nakazu zapłaty w części, twierdząc, że ze stosunku pracy łączącego Z.J. z powodem wynika jedynie niższa kwota. Pozwani uznali powództwo do określonych kwot. Sąd Wojewódzki częściowo uchylił nakaz zapłaty i oddalił powództwo w tej części. Pozwani wnieśli rewizję, zarzucając obrazę art. 627 k.z. przez przyjęcie ich odpowiedzialności z tytułu poręczenia za dług przyszły mimo nieoznaczenia górnej granicy długu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizje pozwanych jako nieuzasadnione i zasądził na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Państwowego "Warzywa i Owoce" w Warszawie przeciwko 1) Z.J., 2) F.K., 3) J.K. o 17.452,42 na skutek rewizji pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z 30 października 1956 r. sygn. akt VI C 625/54 rewizje pozwanych oddalił.Uzasadnienie faktyczneNa podstawie weksla z wystawienia Z.J. żyrowanego przez pozostałych współpozwanych Sąd Wojewódzki wydał nakaz zapłaty zasądzający od pozwanych solidarnie kwotę, 17.452,42 zł z odsetkami i kosztami.W zarzutach od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o jego uchylenie w części dotyczącej kwoty 10.502,35 zł i oddalenie powództwa w tej części. Podnieśli że ze stosunku pracy łączącego pozwanego Z.J. z powodem i będącego podstawą wystawienia weksla gwarancyjnego, należy się powodowi tylko kwota 6.950,07 zł z tytułu odszkodowania.Na rozprawie w dniu 24 października 1956 r. pozwany J. uznał powództwo do wysokości 9.344,27 zł pozostali zaś pozwani do kwoty 5.365,62 zł.Sąd Wojewódzki uchylił nakaz zapłaty co do kwoty 6.372,05 zł i powództwo w tej części oddalił.W rewizji od powyższego wyroku pozwani F.K. i J.K. wnieśli o jego zmianę przez utrzymanie w stosunku do nich nakazu zapłaty tylko co do kwoty 6.950,07 zł.Skarżący zarzucają Sądowi Wojewódzkiemu obrazę art. 627 k.z. przez przyjęcie ich odpowiedzialności z tytułu poręczenia za dług przyszły mimo nieoznaczenia górnej granicy długu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Chybiony jest zarzut rewizji oparty na twierdzeniu, że stosunek cywilno-prawny łączący skarżących z powódką stanowi umowę poręczenia udzielonego za dług współpozwanego Z.J.Twierdzenie powyższe zgłoszone po raz pierwszy w rewizji nie znajduje oparcia w materiale sprawy.Stosunek poręczenia powstaje w drodze umowy zawartej zgodnie z art. 625 k.z. pomiędzy wierzycielem, a poręczycielem, przy czym oświadczenie poręczyciela o udzieleniu poręczenia powinno w myśl art. 631 k.z. nastąpić na piśmie.W sprawie niniejszej skarżący nie przedstawili pisemnego oświadczenia o udzieleniu poręczenia.Jak to zdaje się wynikać z wywodów rewizji, skarżący są zdania, że podpisanie przez nich weksla oraz deklaracji wekslowej jest równoznaczne z udzieleniem poręki.Zapatrywanie takie jest jednak błędne.W sprawie jest niesporne, że pozwany Z.J. na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń powódki z tytułu zawarcia w dniu 16 kwietnia 1953 r. umowy złożył weksel gwarancyjny in blanco, zaopatrzony w podpisy skarżących jako żyrantów oraz że wszyscy trzej pozwani podpisali deklarację upoważniającą powódkę do wypełnienia weksla.W obrocie znane są tego rodzaju weksle gwarancyjne podpisane celem wzmocnienia zabezpieczenia długu obok właściwego dłużnika również przez osoby nie pozostające w żadnym stosunku prawnym z wierzycielem. Podpisanie weksla rodzi po stronie tych osób zobowiązanie wekslowe niebędące jednak wobec braku elementów umowy przewidzianej w art. 625 k.z. poręczeniem. Nie każda bowiem umowa mająca na celu zabezpieczenie zobowiązania innej osoby jest umową poręczenia w rozumieniu art. 625 k.z. Jest nią, gdy odpowiada wymogom tego przepisu, lub gdy tak stanowi szczególny przepis ustawy jak to np. ma miejsce w art. 629 k.z. Nie będzie jednak poręczenia w przypadku ustanowienia dla zabezpieczenia cudzego długu, hipoteki, zastawu lub przejęcia długu - art. 183 k.z. itp. również wówczas, jeśli jedyną przyczyną ustanowienia prawa rzeczowego, czy też zaciągnięcia zobowiązania jest zamiar zabezpieczenia zobowiązania innej osoby. Podobnie rzecz się ma z podpisaniem weksla gwarancyjnego in blanco na zabezpieczenie cudzego długu. Przez podpisanie weksla powstaje zobowiązanie regulowane przepisami prawa wekslowego.Wobec kontrahenta stosunku cywilno-prawnego nie jest to zobowiązanie abstrakcyjne. U podstawy jego leży z jednej strony stosunek cywilno-prawny łączący właściwego dłużnika z wierzycielem, z drugiej - stosunek łączący dłużnika z osobą zobowiązującą się wekslowo.W żadnym zaś razie nie ma tu miejsca poręczenie, o ile nie nastąpiło zawarcie umowy odpowiadającej wymogom art. 625 i 631 k.z. Również więc i przepis art. 627 k.z. nie ma tu zastosowania.Z tych przyczyn skoro zarzut rewizyjny okazał się nieuzasadniony, należało z mocy art. 385 k.p.c. rewizję oddalić i na podstawie art. 100 k.p.c. zasądzić na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.
Powiązane orzeczenia
- 1 CR 1161/57 1958-09-12Czy podpisanie weksla in blanco w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń wierzyciela wobec dłużnika, bez zawarcia odrębnej umowy poręczenia, stanowi poręczenie za dług przyszły w rozumieniu art. 625 i 627 k.z.?
- II CK 170/04 2004-12-09Czy poręczyciel wekslowy może podnieść zarzut wypełnienia weksla in blanco niezgodnie z zawartym porozumieniem, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
- V CSK 205/06 2006-10-19Czy weksel in blanco wystawiony przez pozwanego w celu zabezpieczenia wierzytelności osoby trzeciej (żony pozwanego) wobec powódki, może być uzupełniony po upływie terminu przedawnienia roszczeń ze stosunku podstawowego,…
- IV CSK 679/15 2016-06-10Czy poręczyciel wekslowy, który poręczył za weksel in blanco zabezpieczający roszczenia z umowy gwarancji ubezpieczeniowej, jest związany przedłużeniem okresu ważności tej gwarancji, jeśli nie wyraził na to wyraźnej zgod…
- II CSK 166/17 2018-02-08Czy wypełnienie weksla in blanco po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego, które miało być zabezpieczone tym wekslem, stanowi wypełnienie weksla niezgodnie z porozumieniem wekslowym?
Powołane przepisy
art. 627art. 625art. 631art. 629art. 183art. 385 KPCart. 100 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.