1 CR 253/57

PostanowienieIzba Cywilna1957-09-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może pominąć dowody zaoferowane przez stronę, jeśli nie zostały one jeszcze przeprowadzone, a ich przeprowadzenie mogłoby wykazać, że przyjęta przez sąd kwota odszkodowania nie odpowiada wartości szkody?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie może z góry dyskwalifikować dowodów przed ich przeprowadzeniem, nawet jeśli przedmiot szkody już nie istnieje. Swobodna ocena wysokości szkody, o której mowa w art. 330 k.p.c., nie zwalnia sądu od obowiązku zebrania i wykorzystania całego dostępnego materiału dowodowego, który może wykazać, że przyjęta kwota odszkodowania nie odpowiada wartości szkody.
Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania od Kolei Państwowych za pożar w swoim gospodarstwie, spowodowany przez iskrę z parowozu. Sąd Wojewódzki zasądził część dochodzonej kwoty, oddalając powództwo o dalszą sumę. Powód zaskarżył ten wyrok w części oddalającej powództwo, argumentując, że sąd nie wykorzystał w pełni zaoferowanych dowodów na okoliczność wartości spalonej stodoły i obory.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o dalszą kwotę 6.300 zł z 8% odsetkami i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek, J. Majorowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wacława L. przeciwko Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w W. o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 18 października 1956 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o dalszą kwotę 6.300 zł z 8% odsetkami i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 18 października 1956 r. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Koleje Państwowe na rzecz powoda Wacława L. kwotę 11.055 zł tytułem odszkodowania w związku z pożarem, jaki w gospodarstwie powoda wywołała iskra z przejeżdżającego parowozu.Wyrok powyższy zaskarżył powód w części dotyczącej oddalenia powództwa o dalszą sumę 6.300 zł, wnosząc o jego zmianę w tym zakresie i zasądzenie.Rewizja powoda na uwzględnienie zasługuje.Powód już w pozwie podał wartość spalonej stodoły i obory na kwotę 20.000 zł i zaofiarował również na tę okoliczność dowód ze świadków. Sąd Wojewódzki przy przeprowadzeniu tych dowodów nie wykorzystał ich zupełnie dla wyjaśnienia tych okoliczności, podobnie jak nie wykorzystał dalszych dowodów zaofiarowanych przez powoda na rozprawie w dniu 11 października 1956 r. Oczywiście Sąd Wojewódzki mógł pominąć powyższe dowody, gdyby okazały się zbędne. Tak jednak nie było. Wprawdzie wysokość szkody oszacowana została w postępowaniu przed PZU, jednakże Sąd Wojewódzki zdawał sobie z tego sprawę, że do oceny tej nie można ustosunkować się bezkrytycznie, gdyż powołał się na szerokie zastosowanie art. 330 k.p.c. Nie można również z góry dyskwalifikować dowodów jeszcze przed ich przeprowadzeniem. Okoliczność, że przedmiotowych budynków już nie ma oraz że upłynął już dłuższy okres, nie wyłącza możliwości uzyskania od świadków opisu budynków, koniecznego do ich oceny. Sąd Wojewódzki nie zwrócił również uwagi na to, że w aktach PZU znajduje się zaświadczenie Komitetu Blokowego z dnia 9 października 1953 r., z którego wynika, że powód - mimo nieukończenia jeszcze pełnej odbudowy - wydatkował już kwotę 20.000 zł. Należało przecież ustosunkować się do tej pozycji i przeprowadzić jakieś porównanie z wartością spalonych budynków na podstawie opisu tych obiektów, ewentualnie przy wykorzystaniu opinii biegłego. Tego rodzaju uzupełniające postępowanie dowodowe może wykazać, że przyjęta przez Sąd Wojewódzki kwota 13.700 nie odpowiada wartości spalonych budynków.Art. 330 k.p.c. pozwala na swobodną ocenę wysokości szkody po stwierdzeniu istnienia przesłanek w tym przepisie przewidzianych, jednakże nie zezwala na jakąś zupełną dowolność i nie zwalnia sądu od obowiązku zebrania i wykorzystania całego dostępnego bez szczególnych trudności materiału dowodowego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 330 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.