I CR 254/57

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 1957 r. sprawy z powództwa Jadwigi K. przeciwko Przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe" (Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w Warszawie) o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 18 października 1956 r., zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo uchylił i sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktycznePowódka Jadwiga K. wniosła powództwo przeciwko Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie o odszkodowanie w kwocie 16 800 zł z tego powodu, że od iskry przejeżdżającego parowozu wybuchł wielki pożar, który między innymi strawił stodołę z oborą, stanowiące własność powódki, wraz ze znajdującymi się tam zapasami słomy oraz różnymi narzędziami gospodarskimi. Strona pozwana nie uznała powództwa, wysuwając przypuszczenie, że pożar powstał nie od iskry parowozu, lecz na skutek krótkiego spięcia przewodów elektrycznych. Niezależnie od tego strona pozwana zarzuciła, że spalone budynki znajdowały się w nieprzepisowej odległości od toru. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powódki kwotę 2080 zł, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd I instancji przyjął pełną odpowiedzialność kolei za szkodę, ustalając wysokość odszkodowania na podstawie akt Państwowego Zakładu Ubezpieczeń na kwotę 6360 zł i zasądził odszkodowanie w wysokości różnicy między tą kwotą a wypłaconym powódce od PZU odszkodowaniem z tytułu ubezpieczenia, wynoszącym 4280 zł.Powyższy wyrok zaskarżyła powódka w części oddalającej powództwo. Rewizja zarzuca, iż Sąd I instancji nie ustalił wartości spalonego budynku, opierając się wyłącznie na umownej wysokości ubezpieczenia, która nie może mieć skuteczności wobec osób trzecich. Rewizja kwestionuje ustalenie wartości poszczególnych spalonych przedmiotów, jako sprzeczne z notoryczną ich wartością, i zarzuca naruszenie art. 223 § 2 k.p.c. przez odmowę przesłuchania świadków strony powodowej na okoliczności wartości spalonych przedmiotów. Wreszcie zarzuca rewizja, że powód otrzymał tytułem odszkodowania z PZU kwotę 3510 zł a nie 4280, jak to przyjął sąd I instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słuszny jest zarzut rewizji, iż oszacowanie dokonane przez zakład ubezpieczeń przy obowiązkowym ubezpieczeniu budynku nie może stanowić wyłącznej podstawy dla ustalenia wysokości odszkodowania w stosunku do osób trzecich. Oszacowanie to przeprowadza się wyłącznie dla ustalenia sumy ubezpieczenia według szczególnego przepisu § 10 i nast. rozporządzenia Mim Finansów z dnia 28 marca 1951 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia budynków (Dz. U. z 1951 r. Nr 21, poz. 168). W danym przypadku zachodzą uzasadnione podstawy do przyjęcia, że oszacowanie to odbiega od rzeczywistej wartości spalonego budynku w okresie powstania szkody i niedopuszczenie do zaofiarowanych przez powódkę na tę okoliczność dowodów stanowi istotne naruszenie art. 223 § 2 k.p.c.Z tych względów przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe powinno być w tym kierunku uzupełnione. W toku tego postępowania powinien też sąd I instancji ustalić, jakie odszkodowanie w rzeczywistości zostało przez PZU powódce wypłacone.