1 CR 467/60

WyrokIzba Cywilna1961-04-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym, dotyczący kradzieży konkretnych rzeczy, wiąże sąd cywilny w zakresie ustalenia wartości tych rzeczy przy rozstrzyganiu o odszkodowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok skazujący w postępowaniu karnym co do zasady nie wiąże sądu cywilnego w kwestii wysokości szkody. Jednakże, w przypadku prawomocnego skazania za zabór lub przywłaszczenie konkretnej rzeczy, wartość tej rzeczy ustalona w wyroku karnym staje się elementem istoty przypisanego przestępstwa i w tym charakterze wiąże sąd cywilny na podstawie art. 7 § 1 k.p.c. W konsekwencji, sąd cywilny nie może ustalić wysokości szkody odmiennie niż w postępowaniu karnym.
Stan faktyczny
Nadleśnictwo Państwowe pozwało Kazimierza B. o zapłatę 19.420 zł odszkodowania za zabranie z lasu państwowego 4,14 m3 dębu użytkowego. Pozwany uznał część roszczenia. Sąd Wojewódzki zasądził 6.790 zł, opierając się m.in. na wyroku skazującym pozwanego za kradzież dwóch dębów o wartości 8.790 zł. Pozwany w rewizji zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez odmowę przesłuchania świadków mających wykazać jakość i wartość drzewa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S. Gross.Sędziowie: J. Majorowicz, T. Byliński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Nadleśnictwa Państwowego w T. przeciwko Kazimierzowi B. o 19.420 zł, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 29 lutego 1960 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneNadleśnictwo Państwowe w T. wystąpiło z żądaniem zasądzenia od Kazimierza B. kwoty 19.420 zł tytułem odszkodowania za zabranie przez pozwanego z lasu państwowego 4,14 m3 dębu użytkowego wartości sumy poszukiwanej.Pozwany uznał powództwo w kwocie 3.000 zł i wniósł o oddalenie dalej idących roszczeń pozwu.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo w wysokości 6.790 zł z procentem prawnym od dnia 24 stycznia 1958 r. i oddalił je pozostałej części.Powołując się na treść prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 2 kwietnia 1958 r., Sąd Wojewódzki ustalił fakt skazania pozwanego z mocy art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) za kradzież dwóch dębów użytkowych o masie 2,04 m3 i wartości 8.790 złotych.Nadto Sąd przyjął za udowodnione, że trzeci dąb o masie 2,10 m3 wartości 10.630 zł, ujawniony w obejściu Kazimierza B., nabyty został przezeń od Ludwika Z., który dostarczył to drzewo z własnego lasu.Zarzut pozwanego, że zabrane przez niego dęby posiadały mniejszą wartość, Sąd Wojewódzki poczytał za gołosłowny.W rewizji opartej na zarzucie naruszenia art. 233 k.p.c. przez odmowę przesłuchania w charakterze świadka Stanisława Ł. i Ludwika Z., zgłoszonych w celu wykazania jakości i wartości drzewa, pozwany wniósł o uchylenie tego wyroku w części zasądzającej i o przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest bezzasadna.Wyrok skazujący z reguły nie wiąże sądu cywilnego, jeśli chodzi o wysokość wskazanej przez sąd karny szkody. Wyjątkiem od tej zasady są wypadki dotyczące prawomocnego skazania w postępowaniu sądowym karnym za zabór w celu przywłaszczenia lub za przywłaszczenie konkretnej rzeczy. Wówczas bowiem określona w wyroku karnym wartość rzeczy będącej przedmiotem zagarnięcia lub przywłaszczenia staje się elementem istoty przypisanego sprawcy przestępstwa i w tym swoim charakterze wiąże sąd cywilny w myśl art. 7 § 1 k.p.c.Skoro więc pozwany został prawomocnie skazany za zabór dwóch drzew wartości 8.790 zł, to Sąd Wojewódzki nie miał możności rozstrzygnąć o wysokości szkody odmiennie, niż to ustalono w postępowaniu karnym. Z tego względu nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania podanych przez skarżącego świadków było usprawiedliwione.Już tylko ubocznie warto zaznaczyć, że szkoda, powstała z bezprawnego wyrębu drzew, nie ogranicza się do wartości materiałowej drzewa, lecz musi być określona z uwzględnieniem takich czynników, jak utrata przez gospodarstwo leśne spodziewanego przyrostu drewna oraz pogorszenie warunków produkcyjnych.Z braku więc uzasadnionych podstaw rewizyjnych rewizja uległa oddaleniu (art. 383 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 233 KPCart. 7 § 1 KPCart. 383 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.