1 CR 467/60
WyrokIzba Cywilna1961-04-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym, dotyczący kradzieży konkretnych rzeczy, wiąże sąd cywilny w zakresie ustalenia wartości tych rzeczy przy rozstrzyganiu o odszkodowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok skazujący w postępowaniu karnym co do zasady nie wiąże sądu cywilnego w kwestii wysokości szkody. Jednakże, w przypadku prawomocnego skazania za zabór lub przywłaszczenie konkretnej rzeczy, wartość tej rzeczy ustalona w wyroku karnym staje się elementem istoty przypisanego przestępstwa i w tym charakterze wiąże sąd cywilny na podstawie art. 7 § 1 k.p.c. W konsekwencji, sąd cywilny nie może ustalić wysokości szkody odmiennie niż w postępowaniu karnym.Stan faktyczny
Nadleśnictwo Państwowe pozwało Kazimierza B. o zapłatę 19.420 zł odszkodowania za zabranie z lasu państwowego 4,14 m3 dębu użytkowego. Pozwany uznał część roszczenia. Sąd Wojewódzki zasądził 6.790 zł, opierając się m.in. na wyroku skazującym pozwanego za kradzież dwóch dębów o wartości 8.790 zł. Pozwany w rewizji zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez odmowę przesłuchania świadków mających wykazać jakość i wartość drzewa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S. Gross.Sędziowie: J. Majorowicz, T. Byliński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Nadleśnictwa Państwowego w T. przeciwko Kazimierzowi B. o 19.420 zł, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 29 lutego 1960 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneNadleśnictwo Państwowe w T. wystąpiło z żądaniem zasądzenia od Kazimierza B. kwoty 19.420 zł tytułem odszkodowania za zabranie przez pozwanego z lasu państwowego 4,14 m3 dębu użytkowego wartości sumy poszukiwanej.Pozwany uznał powództwo w kwocie 3.000 zł i wniósł o oddalenie dalej idących roszczeń pozwu.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo w wysokości 6.790 zł z procentem prawnym od dnia 24 stycznia 1958 r. i oddalił je pozostałej części.Powołując się na treść prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 2 kwietnia 1958 r., Sąd Wojewódzki ustalił fakt skazania pozwanego z mocy art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) za kradzież dwóch dębów użytkowych o masie 2,04 m3 i wartości 8.790 złotych.Nadto Sąd przyjął za udowodnione, że trzeci dąb o masie 2,10 m3 wartości 10.630 zł, ujawniony w obejściu Kazimierza B., nabyty został przezeń od Ludwika Z., który dostarczył to drzewo z własnego lasu.Zarzut pozwanego, że zabrane przez niego dęby posiadały mniejszą wartość, Sąd Wojewódzki poczytał za gołosłowny.W rewizji opartej na zarzucie naruszenia art. 233 k.p.c. przez odmowę przesłuchania w charakterze świadka Stanisława Ł. i Ludwika Z., zgłoszonych w celu wykazania jakości i wartości drzewa, pozwany wniósł o uchylenie tego wyroku w części zasądzającej i o przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest bezzasadna.Wyrok skazujący z reguły nie wiąże sądu cywilnego, jeśli chodzi o wysokość wskazanej przez sąd karny szkody. Wyjątkiem od tej zasady są wypadki dotyczące prawomocnego skazania w postępowaniu sądowym karnym za zabór w celu przywłaszczenia lub za przywłaszczenie konkretnej rzeczy. Wówczas bowiem określona w wyroku karnym wartość rzeczy będącej przedmiotem zagarnięcia lub przywłaszczenia staje się elementem istoty przypisanego sprawcy przestępstwa i w tym swoim charakterze wiąże sąd cywilny w myśl art. 7 § 1 k.p.c.Skoro więc pozwany został prawomocnie skazany za zabór dwóch drzew wartości 8.790 zł, to Sąd Wojewódzki nie miał możności rozstrzygnąć o wysokości szkody odmiennie, niż to ustalono w postępowaniu karnym. Z tego względu nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania podanych przez skarżącego świadków było usprawiedliwione.Już tylko ubocznie warto zaznaczyć, że szkoda, powstała z bezprawnego wyrębu drzew, nie ogranicza się do wartości materiałowej drzewa, lecz musi być określona z uwzględnieniem takich czynników, jak utrata przez gospodarstwo leśne spodziewanego przyrostu drewna oraz pogorszenie warunków produkcyjnych.Z braku więc uzasadnionych podstaw rewizyjnych rewizja uległa oddaleniu (art. 383 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CR 1118/61 1963-01-22Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami skazującego wyroku karnego co do wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem przywłaszczenia, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
- V CSK 393/12 2013-07-10Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami wyroku karnego dotyczącymi wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem przywłaszczenia, jeśli wysokość szkody nie stanowi znamienia tego przestępstwa?
- 2 CR 114/62 1963-10-06Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego dotyczącymi wysokości szkody i współdziałania pozwanych przy jej wyrządzeniu, w sytuacji gdy wyrok karny został wydany w postępowaniu dotyczącym przestępstwa popełni…
- III CSK 184/21 2021-09-28Czy wysokość szkody ustalona w postępowaniu karnym, dotycząca przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., wiąże sąd w postępowaniu cywilnym?
- V CSK 556/12 2013-11-27Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego co do wysokości szkody, jeśli skazanie nie opierało się na dokładnym ustaleniu tej szkody?
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 233 KPCart. 7 § 1 KPCart. 383 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.