2 CO 75/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Błahuta, M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Prezydium MRN Wydział Finansowy przeciwko Antoniemu K. o złożenie wykazu majątku, po rozpoznaniu zażalenia dłużnika Antoniego K. na postanowienie Sądu Powiatowego dla m. Poznania w Poznaniu z dnia 23 marca 1954 r., na skutek przedstawionego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 388 k.p.c. zagadnienia prawnego,przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie, zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktycznePismem z dnia 7 lutego 1952 r. ZUS, składając tytuł egzekucyjny (wykaz zaległości składek) skierowany do b. Urzędu Skarbowego w Poznaniu wraz z dwoma protokołami o nieściągalności roszczenia, wniósł o nakazanie dłużnikowi sporządzenia wykazu majątku oraz zapewnienia. Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 10 stycznia 1953 r. umorzył to postępowanie, ponieważ dłużnik na wyznaczony termin się nie stawił, a wierzyciel nie wniósł o zastosowanie przymusu. Pismem z dnia 30 maja 1955 r. ZUS ponowił poprzedni wniosek. Dłużnik żądał oddalenia tego wniosku, powołując się na "układ" z dnia 28 maja 1953 r., mocą którego zadłużenie zostało rozłożone na długoletnie raty. Dłużnik twierdzi, że raty punktualnie spłaca. ZUS natomiast jest zdania, że odroczenie zapłaty nie stoi na przeszkodzie podjęciu egzekucji celem zabezpieczenia zadłużenia na majątku dłużnika.Sąd Powiatowy nakazał dłużnikowi złożenie wykazu majątku oraz zapewnienie, że ze swego majątku niczego nie zataił i że sporządzony przez niego wykaz majątku jest prawdziwy i zupełny.Na to postanowienie dłużnik wniósł zażalenie, domagając się odrzucenia lub ewentualnie oddalenia wniosku wierzyciela.Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wierzyciel może zwrócić się do sądu na zasadzie art. 59 ust. 1 dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 84) z wnioskiem o nakazanie dłużnikowi złożenia wykazu majątku w przypadku, gdy wierzycielowi chodzi jedynie o zabezpieczenie wierzytelności, którą dłużnikowi rozłożył na raty i dłużnik nie zalega z żadną ratą?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania, zważył, co następuje.Zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powodowej jest nieuzasadniony. Słusznie wprawdzie zarzuca skarżący, że do wystąpienia z wnioskiem z art. 59 dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych legitymowana jest właściwa władza finansowa, jednakże Prezydium MRN w Poznaniu pismem z dnia 19 maja 1954 r. włączyło się do sprawy jako wnioskodawca, zatwierdzając czynności podjęte przez ZUS, dotychczasowy zaś wnioskodawca, tj. tenże ZUS, zgłosił swe przystąpienie jako interwenient uboczny, przeciwko czemu dłużnik nie zaoponował.Skarżący zarzuca, że postępowanie dotyczące wyjawienia majątku w sądzie jest ze względu na art. 6 ust. 3 cytowanego dekretu niedopuszczalne, skoro w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym skarżący złożył wykaz majątku i wykaz ten nie został zakwestionowany pod względem ścisłości. Skarżący nadto zarzuca, że w obecnym postępowaniu władza finansowa nie przedstawiła ani tytułu egzekucyjnego, ani żadnego dokumentu. Zdaniem skarżącego, przez rozłożenie podatku na raty skarżący uzyskał wstrzymanie egzekucji, którego nie wolno go już pozbawić. Sąd zaś egzekucyjny miał obowiązek badania wymagalności długu. Wreszcie skarżący zarzuca, że wyjawienie majątku nie służy wcale prowadzeniu egzekucji w celu zabezpieczenia wierzyciela.Zarzuty te są nieuzasadnione. Jak wynika bowiem z porównania ustępu 2 art. 59 cytowanego dekretu z ustępem 1 tego artykułu, sąd ma obowiązek przeprowadzenia postępowania o wyjawienie majątku na sam wniosek władzy finansowej i nie ma ani prawa, ani obowiązku badania zasadności tego wniosku. W szczególności sąd nie ma prawa badać, czy dłużnik odmówił władzy finansowej złożenia wykazu lub czy złożony wykaz uzasadnia przypuszczenie, że jest nieścisły. Gdyby stanąć na stanowisku przeciwnym, ustęp 2 art. 59 byłby niepotrzebny. Że zaś art. 59 inaczej rozumiany być nie może, tego dowodzą przepisy art. 9 oraz art. 27 i 28 cytowanego dekretu, mocą których wystąpienie wobec sądu z wnioskiem o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku może być zaskarżone tylko do władzy finansowej, a słuszność roszczenia dochodzonego może być kwestionowana tylko przed wierzycielem.Należało zatem zażalenie oddalić na podstawie art. 383 i 394 § 3 k.p.c.