II C 1250/53
PostanowienieIzba Cywilna1953-10-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wyjawienie majątku wszczętym na podstawie art. 59 dekretu o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, organ egzekucyjny musi wykazać prawomocność tytułu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu o wyjawienie majątku wszczętym na podstawie art. 59 dekretu o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, organ finansowy ma prawo żądać od dłużnika wyjawienia majątku bez względu na to, czy orzeczenie, na podstawie którego prowadzi egzekucję, jest prawomocne. Spełnienie dalszych przesłanek, a zwłaszcza uprawomocnienie się orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji, nie jest wymagane.Stan faktyczny
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. wniosło o nakazanie Janowi K. złożenia wykazu majątku w związku z bezskuteczną egzekucją administracyjną zaległych składek ubezpieczeń społecznych. Jan K. wniósł zażalenie, zarzucając m.in. brak prawomocności tytułu egzekucyjnego i niewłaściwe zastępstwo prawne. Sąd Wojewódzki przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu w celu rozstrzygnięcia zagadnień prawnych dotyczących zastępstwa prawnego i stanowiska wierzyciela oraz władzy egzekucyjnej w postępowaniu o wyjawienie majątku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Jana K. na postanowienie Sądu Powiatowego w Kępnie.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. przeciwko Janowi K. o wyjawienie majątku, po rozpoznaniu zażalenia Jana K., na postanowienie Sądu Powiatowego w Kępnie z dnia 4 sierpnia 1953 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneNa wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. oparty na twierdzeniu, że usiłowane przez nie ściągnięcie zaległych składek ubezpieczeń społecznych w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych okazało się bezskuteczne, Sąd Powiatowy nakazał dłużnikowi Janowi K. w wyznaczonym równocześnie terminie złożenie wykazu majątku i zapewnienia, że złożony wykaz jest prawdziwy i zupełny. Na postanowienie to dłużnik zgłosił zażalenie z wnioskiem o jego uchylenie, zarzucając, że z wnioskiem o złożenie wykazu majątku i przyrzeczenia mógłby wystąpić tylko Wydział Prawny przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu i że tytuł egzekucyjny nie jest zaopatrzony w stwierdzenie prawomocności.Sąd Wojewódzki przekazał na podstawie art. 388 k.p.c. Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienia prawne:I."Czy zastępstwo prawne przewidziane w art. 5 dekretu z dnia 29 marca 1951 r. o organach zastępstwa prawnego (Dz. U. Nr 20, poz. 159) obowiązuje również w przypadku, gdy Wydział Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej jako władza egzekucyjna zwraca się w trybie art. 59 dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (Dz. U. Nr 21, poz. 84) do Sądu z wnioskiem o nakazanie dłużnikowi złożenia wykazu majątku i zapewnienia?"II."Jakie stanowisko zajmuje wierzyciel (art. 8 dekretu o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych) i władza egzekucyjna w postępowaniu o wyjawienie majątku, wszczętym w trybie art. 59 cytowanego dekretu, a w szczególności w postępowaniu zażaleniowym?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy postanowiwszy przejąć sprawę do rozpoznania zważył, co następuje:Zarzut braku należytego zastępstwa przed sądem powszechnym w postępowaniu dotyczącym wyjawienia majątku jest bezprzedmiotowy z tej przyczyny, że na rozprawie w Sądzie Najwyższym przedstawiciel Urzędu Zastępstwa Prawnego, powołany do zastępstwa organu finansowego, zatwierdził czynności Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K.Co się tyczy dalszego zarzutu rewizji, to art. 628 § 2 k.p.c., którego naruszenie żalący się widocznie ma na względzie, nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 59 dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (Dz. U. Nr 21, poz. 84). Z art. 59 cytowanego dekretu wynika, że organ finansowy ma prawo żądać od dłużnika wyjawienia majątku bez względu na to, czy orzeczenie, na podstawie którego prowadzi egzekucję, jest prawomocne. Jeżeli więc według art. 59 organ ten może wystąpić do sądu z wnioskiem o nakazanie dłużnikowi złożenia wykazu i zapewnienia w przypadku odmowy złożenia wykazu lub gdy zachodzi przypuszczenie, że złożony wykaz jest nieścisły, znaczy to, że spełnienie jakiejkolwiek dalszej przesłanki, a zwłaszcza uprawomocnienie się orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji, nie jest wymagane. Za tym przemawia również i brzmienie art. 59 ust. 2, według którego sąd już na sam wniosek organu finansowego nakaże dłużnikowi złożenie wykazu oraz zapewnienia i następnie zastosuje przepisy o wyjawianiu majątku. Zresztą art. 628 § 2 k.p.c. mówi tylko o orzeczeniach, a nie o innych tytułach, które nie są orzeczeniami i których uprawomocnienie się wcale nie wchodzi w grę, jak to ma miejsce w przypadku objętym sporem niniejszym, gdy tytułem egzekucyjnym jest wykaz zaległości.Z przyczyn powyższych należało orzec na podstawie art. 383 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 10/06 2006-03-24Czy do wniosku urzędu skarbowego o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku, złożonego po wszczęciu egzekucji administracyjnej, należy dołączyć administracyjny tytuł wykonawczy opatrzony sądową klauzulą wykonalności?
- 2 CO 75/56 1955-03-22Czy wierzyciel może zwrócić się do sądu na podstawie art. 59 ust. 1 dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. z wnioskiem o nakazanie dłużnikowi złożenia wykazu majątku w przypadku, gdy wierzycielowi chodzi jedynie o zabezpiecz…
- III CZP 92/10 2010-11-19Czy złożenie wniosku o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku przerywa bieg przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu?
- I CR 564/64 1965-02-04Czy w przypadku, gdy tytuł egzekucyjny pochodzi od władzy administracyjnej, to władza administracyjna jest właściwa do orzekania o wygaśnięciu zobowiązania lub braku możliwości jego egzekwowania, niezależnie od tego, czy…
- III CZP 98/02 2003-03-05Czy do wniosku wierzyciela Skarbu Państwa, działającego przez organ, który wydał administracyjny tytuł wykonawczy, o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, należy dołączyć administracyjny tytuł wykonawczy zaopatrzon…
Powołane przepisy
art. 388 KPCart. 5art. 59art. 8art. 628 § 2 KPCart. 59 ust. 2art. 383 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.