2 CR 117/56

PostanowienieIzba Cywilna1956-10-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty procesu powinny być zasądzone na rzecz poszczególnych wydziałów Prezydium Rady Narodowej, czy na rzecz samego Prezydium jako jednolitej strony pozwanej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Prezydium Rady Narodowej jest jednolitym organem władzy państwowej w terenie i jako takie występuje jako strona w procesie cywilnym. Wewnętrzna organizacja prezydium i przydzielenie zadań poszczególnym wydziałom nie tworzy odrębnych stron procesowych. Koszty procesu, zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., obejmują należności jednego adwokata, a osoby zastępujące organy państwowe są zrównane z adwokatami w zakresie zwrotu kosztów.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli pozew o wydanie nieruchomości. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew i zasądził od powodów koszty procesu na rzecz Wydziału Finansowego oraz Zarządu Rolnictwa Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi. Powodowie zaskarżyli postanowienie w części dotyczącej kosztów, argumentując, że stroną jest Prezydium Rady Narodowej, a nie jego wydziały. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach, zasądzając od powodów solidarnie na rzecz Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi kwotę 400 zł tytułem kosztów procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Święcicki. Sędziowie: T. Byliński, L. Koprowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja S. i Józefa S. przeciwko Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi - Wydział Finansowy i Zarząd Rolnictwa o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu zażalenia powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 7 maja 1955 r.,zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach zmienił i zasądził od Andrzeja Stanisława S. i Józefa S. solidarnie na rzecz Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi kwotę 400 zł tytułem kosztów procesu.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki odrzucił pozew o wydanie nieruchomości i zasądził od powodów solidarnie na rzecz Wydziału Finansowego Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi i na rzecz Zarządu Rolnictwa tegoż prezydium po 400 zł kosztów procesu.Powyższe postanowienie w części orzekającej o kosztach procesu zaskarżyli powodowie, twierdząc, że niesłusznie Sąd Wojewódzki zasądził od nich koszty procesu dla każdego z Wydziałów Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi, ponieważ w procesie niniejszym stroną jest Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi. W konkluzji wnoszą o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od nich kosztów procesu w kwocie 400 zł na rzecz Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi.Zażalenie powodów jest słuszne.W sprawie niniejszej stroną pozwaną jest Skarb Państwa - Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi. Okoliczność, że zgodnie z wewnętrzną organizacją prezydiów rad narodowych poszczególne wydziały tych prezydiów mają przydzielony pewien zakres czynności, nie świadczy o tym, iż wydziały te są samodzielnymi stronami w procesie cywilnym, ponieważ na zewnątrz, jako organ jednolity władzy państwowej w terenie, występuje właściwe prezydium rady narodowej. Fakt delegowania przez Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi na rozprawę dwóch radców (z Wydziału Finansowego i Zarządu Rolnictwa) nie uzasadnia zasądzenia kosztów procesu w podwójnej wysokości, zgodnie bowiem z art. 98 § 1 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu zalicza się należności i wydatki tylko jednego adwokata. Skoro zaś osoby zastępujące władze, urzędy, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe zrównane są co do zwrotu kosztów procesu z adwokatami na podstawie art. 98 § 2 k.p.c., w brzmieniu ustalonym w dekrecie z dnia 2 czerwca 1954 r. o zastępstwie sądowym władz, urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 25, poz. 93), to koszty procesu należało zasądzić tylko w kwocie 400 zł na rzecz Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi.Z tych względów Sąd Najwyższy zaskarżone postanowienie zmienił, orzekając jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 1 KPCart. 98 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.