2 CR 492/62
PostanowienieIzba Cywilna1963-02-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia dodatkowego wpisu od nakazu zapłaty, który wpłynął do sądu w terminie, powinien być rozpoznany na posiedzeniu niejawnym, czy też wymaga przeprowadzenia rozprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia dodatkowego wpisu od nakazu zapłaty, który wpłynął do sądu w terminie i był dopuszczalny, powinien być rozpoznany po przeprowadzeniu rozprawy. Rozpoznanie takiego wniosku na posiedzeniu niejawnym jest niewłaściwe i pozbawia wnioskodawcę możności obrony jego praw, co skutkuje nieważnością postępowania.Stan faktyczny
Powódka została wezwana do uiszczenia dodatkowej połowy wpisu od nakazu zapłaty. Opłata została wniesiona po terminie, co skutkowało umorzeniem postępowania. Sąd Wojewódzki odmówił przywrócenia terminu. Powódka wniosła rewizję od postanowienia umarzającego postępowanie i zażalenie na odmowę przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, ale uchylił postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powódki, uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 30 sierpnia 1961 r. i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi do ponownego rozpoznania w zakresie dotyczącym wniosku o przywrócenie terminu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: W. Glabisz, S. Rejman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w S. przeciwko Władysławowi N. i Józefie G. o 39.061,01 zł, na skutek rewizji i zażalenia powódki na postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 13 czerwca 1961 r. oraz z dn. 30 sierpnia 1961 r.,1)rewizję oddalił.2)uchylił postanowienie z dnia 30 sierpnia 1961 r. i sprawę - w tym zakresie - przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Łodzi wydał w dniu 8.II.1961 r. nakaz zapłaty, od którego pozwani wnieśli zarzuty. W związku z tym strona powodowa została wezwana do uiszczenia dodatkowo drugiej połowy wpisu (art. 41 ust. 2 przep. o koszt. sąd. w spr. cyw.). Odbiór wezwania został pokwitowany w dniu 5.IV.1961 r., a pieniądze nadano w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 13.IV.1961 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu. W związku z tym Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie, a następnie nie uwzględnił wniosku strony powodowej o przywrócenie terminu do wniesienia dodatkowego wpisu od nakazu zapłaty, stwierdzając, że wezwanie do wniesienia opłaty było doręczone Spółdzielni prawidłowo, a mimo to termin 7-dniowy nie został zachowany.Strona powodowa wniosła rewizję od postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie, a zażalenie na odmowę przywrócenia terminu, które Sąd Najwyższy (orzeczeniem z dnia 17.IV.1962 r.) postanowił rozpoznać łącznie po wezwaniu przez Sąd Wojewódzki strony powodowej do uiszczenia wpisu od rewizji oraz po doręczeniu pozwanym jej odpisów.Uzasadnienie prawnePostanowienie to zostało wykonane i sprawa ponownie znalazła się na wokandzie Sądu Najwyższego, który zważył, co następuje:Rewizja jest nieuzasadniona i dlatego podlega oddaleniu (art. 383 k.p.c.). Oczywiste jest bowiem, że należne opłaty nie zostały wniesione w terminie i fakt ten nie jest nawet kwestionowany w rewizji. Strona powodowa reprezentuje jedynie pogląd, że wezwanie do uiszczenia dodatkowego wpisu powinno być doręczone nie jej bezpośrednio, lecz jej pełnomocnikowi, a to w myśl art. 140 § 2 k.p.c. Pogląd ten - w zasadzie trafny - nie ma jednak zastosowania do konkretnego wypadku, skoro strona już w pozwie zastrzegła sobie, żeby wezwania do uiszczenia opłat były kierowane pod jej adresem, a nie pod adresem jej pełnomocnika. Obecnie więc nie może powoływać się na to, że Sąd uwzględnił w tym zakresie jej wniosek. Już w orzeczeniu z dn. 23.I.1951 r. C 450/50 Sąd Najwyższy wyraził trafny pogląd, że jeżeli strona reprezentowana przez pełnomocnika sama zgłosi wniosek o doręczenie jej wypisu wyroku z uzasadnieniem, to postąpienie zgodnie z jej wnioskiem nie narusza przepisu art. 140 § 2 k.p.c.Uzasadnione jest natomiast zażalenie.Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia dodatkowo drugiej połowy wpisu wpłynął do sądu w terminie i był dopuszczalny, gdyż uchybienie terminu pociągnęło dla strony ujemne skutki procesowe. Nie było więc podstaw do odrzucenia wniosku (art. 178 § 2 i 180 zd. 1 k.p.c.), wobec czego powinien on być rozpoznany po przeprowadzeniu rozprawy (art. 180 zd. 2 k.p.c.). Sąd Wojewódzki, załatwiając wniosek strony powodowej na posiedzeniu niejawnym, orzekał więc w niewłaściwym składzie, a nadto pozbawił wnioskodawcę możności obrony swych praw (art. 371 § 1 pkt 2 i § 2 pkt 4 i 5 k.p.c.). Tak więc postępowanie - w tym zakresie - dotknięte jest nieważnością i dlatego zaskarżone postanowienie z dn. 30.VIII.1961 r. podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania (art. 384 w związku z art. 390 § 1 i art. 394 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 134/63 1963-12-19Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, oparty na twierdzeniu o niedoręczeniu nakazu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, jeśli sąd nie zbadał prawidłowości doręczenia?
- I CZ 111/12 2012-11-23Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem, złożony przez pozbawionego wolności powoda, powinien zostać uwzględniony, jeśli powód do…
- II CZ 84/84 1984-08-14Czy wniosek strony o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, złożony po upływie terminu do jego żądania, powinien być traktowany jako wniosek o przywrócenie terminu do żądania sporządzenia uzasadnienia i doręczenia wyrok…
- II CZ 90/13 2014-01-31Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeśli pełnomocnik strony nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie roz…
- II CZ 81/04 2004-07-22Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem podlega odrzuceniu, gdy strona upatruje przyczyn uchybienia terminu wyłącznie w działaniu pełnomocnika, który przyznał bra…
Powołane przepisy
art. 41 ust. 2art. 383 KPCart. 140 § 2 KPCart. 178 § 2art. 180art. 371 § 1 pkt 2art. 384art. 390 § 1art. 394 § 3 KPC§ 2§ 1 pkt 2§ 2 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.