2 CR 528/60

PostanowienieIzba Cywilna1960-07-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwu w sprawie o zapłatę odszkodowania, w której sąd karny zasądził już od pozwanego na rzecz powoda odszkodowanie w tej samej wysokości, jest dopuszczalne, i czy sąd cywilny może wyrazić zgodę na takie cofnięcie?
Ratio decidendi
Zasądzenie przez sąd karny odszkodowania na rzecz powoda nie stanowi tytułu egzekucyjnego i nie wyłącza dochodzenia odszkodowania przed sądem cywilnym. Cofnięcie pozwu w sprawie cywilnej, gdy sąd karny już zasądził dochodzoną sumę, jest sprzeczne z interesem powoda, ponieważ pozbawia go możliwości uzyskania tytułu egzekucyjnego. Sąd nie powinien wyrazić zgody na takie cofnięcie pozwu.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego odszkodowania za niedobór w magazynie. W międzyczasie toczyło się postępowanie karne, w którym pozwany został skazany i zobowiązany do naprawienia szkody na rzecz powoda. Po tym powód cofnął pozew w sprawie cywilnej, na co zgodził się pozwany i sąd. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając, że cofnięcie pozwu było sprzeczne z interesem powoda.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do rozpoznania i rozstrzygnięcia stosunku spornego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Kamiński, T. Byliński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Artykułami Użytku Kulturalnego w O. przeciwko Tadeuszowi W. o 18.449,90 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 17 grudnia 1959 r.,zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Olsztynie do rozpoznania i rozstrzygnięcia stosunku spornego.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 18.449,90 zł z tytułu wynagrodzenia za powstały niedobór w magazynie powodowego Przedsiębiorstwa w czasie od 1.I. do 1.VII.1957 r., kiedy pozwany był tam odpowiedzialnym materialnie pracownikiem. Ponieważ jednocześnie zostało wszczęte przeciwko pozwanemu postępowanie karne, postanowieniem z dnia 19 listopada 1957 r. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie na podstawie art. 191 pkt 1 k.p.c. do czasu ukończenia postępowania karnego.Postępowanie karne zakończyło się w I instancji skazaniem pozwanego z mocy art. 286 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy więzienia, z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary na okres 2 lat, za to, że "w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 1957 r. jako magazynier magazynu papierniczego nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku należytego przyjmowania i wydawania towarów z magazynu, dopuszczając w ten sposób do powstania braku na sumę 18.449,90 zł."Sąd II instancji, utrzymując wyrok w mocy, zobowiązał pozwanego na zasadzie art. 62 § 2 k.k. do wynagrodzenia wyrządzonej szkody i spłacenia na rzecz powoda należności w kwocie 18.449 zł w 19 ratach miesięcznych.Po podjęciu w związku z tym postępowania w sprawie niniejszej powód cofnął pozew, na co zarówno pozwany, jak i Sąd Wojewódzki wyrazili swoją zgodę, przy czym Sąd ten postępowanie umorzył, podając jako przyczynę zasądzenie przez sąd karny na rzecz powoda dochodzonej sumy.Słusznie zaskarża to postanowienie Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną na tej podstawie, że zobowiązanie pozwanego do wynagrodzenia wyrządzonej szkody nie stanowi tytułu egzekucyjnego i nie wyłącza dochodzenia odszkodowania przed Sądem cywilnym. W tym względzie Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony już niejednokrotnie w wyrokach Izby Karnej Sądu Najwyższego (np. Zb. Orz. z 1937 r. poz. 9, i 1949 r. poz. 49). Ponieważ zaś, ze względu na skazujący wyrok sądu karnego, cofnięcie sprzeczne było z interesem powoda, gdyż w ten sposób powód pozbawił się możności uzyskania tytułu egzekucyjnego co do swego roszczenia, przeto udzielenie zgody na cofnięcie pozwu nie powinno było nastąpić. Jakkolwiek na postanowienie, którym Sąd Wojewódzki wyraził swoją zgodę na cofnięcie pozwu, nie przysługuje żadna skarga, to jednak według treści tego postanowienia chodzi - w świetle zarzutu rewizji - o uchybienie procesowe, które zgodnie z art. 371 § 1 pkt 4 k.p.c. stanowi podstawę rewizji zgłoszonej od postanowienia o umorzeniu postępowania. Ze względu więc na to, że podstawa ta jest uzasadniona, należało zaskarżone postanowienie uchylić i odesłać sprawę do I instancji celem rozpoznania i rozstrzygnięcia stosunku prawnego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 191 pkt 1 KPCart. 286 § 1 KKart. 62 § 2 KKart. 371 § 1 pkt 4 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.