2 CR 931/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Resich. Sędziowie: F. Błahuta (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława D. przeciwko Krystynie B. i nielet. Jolancie-Ewie D. o unieważnienie uznania, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 8 marca 1957 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo o unieważnienie dokonanego przez powoda w dniu 27 lipca 1955 r. przed Urzędem Stanu Cywilnego w W. uznania za swoje dziecko niel. Jolanty D., urodzonej 16 listopada 1954 r. Oddalenie żądania nastąpiło z powodu wniesienia pozwu dopiero 25 września 1956 r., a zatem po upływie terminu prekluzyjnego z art. 46 k.r.Powód oparł rewizję na zarzucie naruszenia art. 72, 74, 75 i 3 przepisów ogólnych prawa cywilnego, sprzeczności ustaleń z treścią zebranego materiału i naruszenia wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1952 r. Nr C Prez. 166/52.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powód uzasadnił żądanie unieważnienia uznania dziecka twierdzeniami tej treści, iż nie jest ojcem dziecka, a uznał je pod wpływem błędu i bezprawnej groźby. Błąd polega na tym, że w chwili uznania, tj. 27.VII.1955 r., był przekonany o prawdziwości oświadczenia matki dziecka, iż urodziła dziecko w 7 miesiącu ciąży. Dopiero we wrześniu 1956 r. powód powziął wiadomość, że dziecko urodziło się w rzeczywistości donoszone, wobec czego ojcem nie może być powód, który obcował cieleśnie z matką od kwietnia 1954 r. do czerwca 1954 r., a dziecko urodziło się 16 listopada 1954 r. Groźba zaś bezprawna polegała na tym, że matka dziecka, wykorzystując swoją pracę w urzędzie bezpieczeństwa, groziła powodowi oskarżeniem o przynależność do nielegalnej organizacji, jeżeli nie uzna dziecka. Stan obawy wytworzony tą groźbą ustał u powoda dopiero po wydarzeniach październikowych z 1956 r.Z powyższych twierdzeń powoda wynika, że żądanie unieważnienia uznania oparł powód na wadach oświadczenia woli, a zatem na dyspozycji art. 46 k.r. Przepis ten jednak wyraźnie i bez żadnych wątpliwości zakreśla dla powództw o unieważnienie uznania, opartych na wadach oświadczenia woli, prekluzyjny termin 6-miesięczny liczony od daty uznania i nie przewiduje żadnego wyjątku, który by pozwalał na liczenie tego terminu od daty wykrycia błędu, ustania stanu obawy itp. Odmienne terminy przewidziane w przepisach ogólnych prawa cywilnego dla obalenia skutków wadliwych oświadczeń woli nie mają zastosowania do powództw z art. 46 k.r. Rygorystyczny termin prekluzyjny z art. 46 k.r. ustanowiony został przez ustawodawcę świadomie, bez przeoczenia tej ewentualności, że niejednokrotnie ujawnienie wady oświadczenia woli nastąpi w późniejszym terminie albo stan obawy ustanie później. Interesu uznającego, jaki w takich sytuacjach jest oczywisty, nie uznał ustawodawca za godny ochrony, stawiając wyżej zasadę niewzruszalności uznania po upływie 6 miesięcy od jego dokonania. Dlatego nie może być mowy o jakimkolwiek, poza wypadkami przerwy i zawieszenia biegu terminu zawitego, przedłużeniu tego terminu z art. 46 k.r. Powoływanie się skarżącego na przepis art. 3 p.o.p.c. i wytyczne Sądu Najwyższego jest chybione, nie dają one bowiem podstawy do rozluźnienia rygoru zamierzonego przez ustawę, choćby nawet zachowanie się matki dziecka, jak to twierdzi skarżący, sprzeczne było z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym.W świetle powyższych wyjaśnień zaskarżony wyrok nie narusza prawa materialnego, a zarazem postępowanie przed Sądem Wojewódzkim nie wykazuje żadnych uchybień procesowych. Wobec bezsporności faktu wniesienia pozwu dopiero po upływie 6 miesięcy od daty uznania dziecka, Sąd Wojewódzki nie miał obowiązku badania prawdziwości twierdzeń powoda dotyczących rzekomego błędu i groźby bezprawnej. Okoliczności te nie mogą mieć żadnego wpływu na wynik sprawy i dlatego, jako nieistotne, nie wymagały postępowania dowodowego.W tym stanie rewizja ulega oddaleniu (art. 383 k.p.c.).