2 CZ 42/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), T. Byliński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa S. oraz małorol. Barbary i Karola S. przeciwko Fabryce Filców Technicznych P.P. Wyodrębnione w K. o rentę i odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powoda od postanowienia Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 1960 r.,postanowił: zaskarżone postanowienie uchylić.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki odmówił małoletnim powodom zwolnienia od kosztów sądowych z tym uzasadnieniem, że ojciec ich pracuje i zarabia 4.100 zł miesięcznie i jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść koszty procesu.Na powyższe postanowienie pełnomocnik powodów wniósł zażalenie, w którym podnosi, że małoletni nie posiadają żadnego majątku oraz że ojciec ich z dniem 15 października 1959 r. na skutek reorganizacji przedsiębiorstwa został zwolniony z pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Błędny jest pogląd żalącego się, że ojciec nie ma obowiązku wyłożenia na koszty procesu prowadzonego w imieniu swych dzieci. Przepisy kodeksu rodzinnego nakładają na rodziców szereg obowiązków, a w szczególności obowiązek pieczy nad osobą i majątkiem dziecka (art. 35 k.r.), obowiązek ponoszenia ciężarów związanych z utrzymaniem dziecka (art. 39 k.r.), obowiązek reprezentowania dzieci, tak jak tego wymaga dobro dziecka (art. 54 k.r.). Z przepisów tych można zatem wyprowadzić wniosek, że ojciec ma obowiązek wytoczenia procesu w imieniu i w interesie dziecka, a tym samym ma obowiązek wyłożenia na koszty procesu, jeśli może to uczynić bez uszczerbku dla kosztów utrzymania.Sąd Wojewódzki postąpił przeto prawidłowo, kierując się oceną możliwości zarobkowych ojca powodów jako przesłanką do oceny słuszności zwolnienia od kosztów sądowych.Zaskarżone postanowienie ulega jednak uchyleniu z dalszych przyczyn podniesionych w zażaleniu. Wobec bowiem zwolnienia ojca powodów z pracy, co wynika z zaświadczenia dołączonego do zażalenia, wymaga ponownego ustalenia, gdzie pracuje on obecnie, jakie są jego zarobki i czy nie zachodzi podstawa do częściowego bądź nawet całkowitego zwolnienia od kosztów, które ze względu na wartość przedmiotu sporu są dość znaczne. Charakter sprawy (odszkodowanie z powodu śmiertelnego wypadku przy pracy matki nieletnich powodów) nakazuje wnikliwe zbadanie możliwości zarobkowych strony powodowej, aby nie pozbawić nieletnich możliwości dochodzenia swych roszczeń na drodze sądowej.