3 CO 33/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Dobrzański (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kałamajski, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jolanty B. przeciwko Powszechnej Spółdzielni Spożywców w K. o 9.595,94 zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 15 marca 1960 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Katowicach do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:"Czy i jakie skutki w zakresie przedawnienia wierzytelności pieniężnej przysługującej dłużnikowi upadłemu pociąga za sobą w świetle art. 20 § 1 pr. upadłościowego ogłoszenie upadłości, jeżeli syndyk tej wierzytelności sądownie nie dochodził, a postępowanie upadłościowe zostało następnie umorzone?"uchwalił następującą odpowiedź:Postępowanie upadłościowe nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia roszczenia pieniężnego upadłego dłużnika.Uzasadnienie faktyczneWątpliwość, jaka nasunęła się Sądowi Wojewódzkiemu, powstała na tle powołanego w pytaniu przepisu art. 20 § 1 prawa upadłościowego z dnia 24 października 1934 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 834). Przepis ten stanowi, że "na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci z samego prawa zarząd oraz możność korzystania i rozrządzenia majątkiem, należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości, jako też nabytym w toku postępowania. Majątek ten stanowi masę upadłości". Ta utrata praw nie jest równoznaczna z pozbawieniem zdolności do czynności prawnych (por. art. 49 i nast. p.o.p.c.) ani też z pozbawieniem zdolności procesowej.Przepis art. 20 § 1 pr.upadł. dotyczy tylko praw do przedmiotów należących do masy majątkowej. Jeśli więc chodzi o sprawy o roszczenia niemajątkowe, upadły dłużnik może nadal prowadzić sam takie sprawy. W takich wypadkach nie ma też zastosowania przepis art. 188 k.p.c. Zresztą i w sprawach majątkowych może upadły sam prowadzić sprawę, gdy nastąpi wyłączenie z masy upadłości, przewidziane w art. 60 lub 121 pr. upadł.Z zasad powyższych w razie otwarcia postępowania upadłościowego nie może być stosowany przepis art. 110 p.o.p.c. Nie ma w ogóle przepisu obowiązującego prawa, który by przewidywał wpływ postępowania upadłościowego na bieg terminu przedawnienia roszczenia dłużnika.Jeśliby syndyk w sposób zawiniony nie dopełnił swych obowiązków w zakresie likwidacji majątku (a m.in. nie ściągał wierzytelności od dłużników upadłego - art. 90, 112 pr. upadł.), to może być - także na podstawie zawiadomienia ze strony dłużnika upadłego - usunięty ze swego stanowiska (art. 101), a ewentualnie odpowiada też za szkodę wynikłą, z powodu przedawnienia, dla dłużnika lub wierzycieli na podstawie przepisu art. 102 pr. upadł., jeżeli szkoda powstała wskutek niesumiennego pełnienia obowiązków.Z zasad powyższych należało na przedstawione wyżej pytanie udzielić odpowiedzi, objętej sentencją niniejszej uchwały.