I CSK 3584/24
WyrokIzba Cywilna2026-01-22
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, i czy w związku z tym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe. W konsekwencji, takie postępowanie może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.Stan faktyczny
Powód D.K. wytoczył powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu przeciwko Bankowi S.A. W toku postępowania ogłoszono upadłość banku. Syndyk masy upadłości wniósł skargę kasacyjną od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od orzeczenia o ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego. Syndyk argumentował, że sprawa dotyczy wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości i powinna zostać zawieszona. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od syndyka na rzecz D.K. koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3584/24 POSTANOWIENIE 22 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 22 stycznia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa D.K. przeciwko syndykowi masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W. o ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W. od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 grudnia 2023 r., I ACa 2150/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W. na rzecz D.K. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
I CSK 3584/24 2 UZASADNIENIE Pozwany syndyk masy upadłości Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, którym oddalono apelację skarżącego od punktu pierwszego wyroku Sądu pierwszej instancji, dotyczącego ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z bliżej określnej umowy kredytu, wydanego w sprawie ustalenie toczącej się z powództwa D.K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu tych przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 20 lipca 2023 r., I CSK 4467/22, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego. Obie przyczyny kasacyjne związane były z problemem tego, czy sprawa z powództwa kredytobiorców o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego mającego wynikać z umowy kredytu zawartej z pozwanym bankiem jest, w razie ogłoszenia upadłości kredytodawcy, sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 p.u. W konsekwencji skarżący dążył do ustalenia, czy niniejsza sprawa podlegała zawieszeniu także w odniesieniu do żądania ustalenia, a nie tylko w zakresie, w jakim powodowie dochodzili zapłaty. Zasygnalizowane na s. 4-5 i opisane w dalszej części uzasadnienia skargi kwestie dotyczące tego, czy sprawa o ustalenie może toczyć się przeciwko upadłemu bankowi już z chwilą ustalenia osoby syndyka, dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości. Obecnie należy jednak uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego. W uchwale SN z 19 września 2024 r., III CZP 5/24, wskazano, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia
I CSK 3584/24 3 stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. We wspomnianej uchwale szeroko umotywowano zajęte w niej stanowisko, toteż powtarzanie obecnie tej argumentacji nie jest niezbędne. Wobec powyższego dostrzeżone w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne jest rozstrzygnięte; nie istnieje też potrzeba wykładni wskazanych na s. 5 skargi przepisów prawa. Kierunek rozstrzygnięcia wspomnianych wątpliwości nie powoduje przy tym, że skarga kasacyjna mogłaby zostać ewentualnie uznana za oczywiście uzasadnioną – jest on bowiem odmienny od stanowiska pozwanego. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c. przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska [J.T.] [SOP]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2658/24 2025-09-22Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą o wierzytelnoś…
- I CSK 2452/24 2025-09-22Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą „o wierzytelno…
- I CSK 3032/24 2025-11-21Czy postępowanie kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłos…
- I CSK 3793/24 2025-11-20Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą podlegającą zgłoszeniu do mas…
- I CSK 351/25 2025-07-17Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą „o wierzytelność, która podle…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 145 ust. 1art. 3989 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1§ 2 pkt 6§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy