I CSK 2452/24

WyrokIzba Cywilna2025-09-22

Skład orzekający: Beata Janiszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. W konsekwencji, takie postępowanie może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.
Stan faktyczny
Powodowie S.Z., P.Z., L.O., P.C, i P.O. wytoczyli powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu przeciwko G. spółce akcyjnej. W toku postępowania ogłoszono upadłość banku, a syndyk masy upadłości wniósł skargę kasacyjną od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację. Syndyk argumentował, że sprawa o ustalenie powinna być traktowana jako sprawa o wierzytelność podlegająca zgłoszeniu do masy upadłości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 2452/24 POSTANOWIENIE 22 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 22 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa S.Z., P.Z., L.O., P.C, i P.O. przeciwko Syndykowi masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości w W. o ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w upadłości w W. od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 lutego 2024 r., I ACa 2304/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [J.T.] I CSK 2452/24 2 UZASADNIENIE Pozwany syndyk masy upadłości G. S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o ustalenie toczącej się z powództwa S.Z., P.Z., L.O., P.C, i P.O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu tych przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 20 lipca 2023 r., I CSK 4467/22, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego. Obie przyczyny kasacyjne związane były z problemem tego, czy postępowanie w sprawie z powództwa kredytobiorców o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego mającego wynikać z umowy kredytu zawartej z pozwanym bankiem jest, w razie ogłoszenia upadłości kredytodawcy, sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 p.u. W konsekwencji skarżący dążył do ustalenia, czy niniejsza sprawa podlegała zawieszeniu także w odniesieniu do żądania ustalenia, a nie tylko w zakresie, w jakim powodowie dochodzili zapłaty. Choć zasygnalizowane na s. 4 i opisane w dalszej części uzasadnienia skargi kwestie dotyczące tego, czy sprawa o ustalenie może toczyć się przeciwko upadłemu bankowi już z chwilą ustalenia osoby syndyka, dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego. W uchwale SN z 19 września 2024 r., III CZP 5/24, wskazano, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do I CSK 2452/24 3 którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. We wspomnianej uchwale szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji należy więc uznać za niecelowe. Wobec powyższego dostrzeżone w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne jest rozstrzygnięte; nie istnieje też potrzeba wykładni wskazanych na s. 4 skargi przepisów. Kierunek rozstrzygnięcia wspomnianych wątpliwości nie powoduje przy tym, że skarga kasacyjna mogłaby zostać ewentualnie uznana za oczywiście uzasadnioną; jest on bowiem odmienny od stanowiska pozwanego. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c. przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska [J.T.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 145 ust. 1art. 3989 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy