I CSK 2221/24
WyrokIzba Cywilna2025-09-19
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2024 r., III CZP 5/24. Zgodnie z tą uchwałą, postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego ogłoszono upadłość, nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być podjęte po ustaleniu osoby syndyka.Stan faktyczny
Powodowie S.B. i A.B. wytoczyli powództwo o zapłatę i ustalenie przeciwko syndykowi masy upadłości G. S.A. w W. Sąd Apelacyjny w Katowicach wydał wyrok, od którego syndyk wniósł skargę kasacyjną. Skarga dotyczyła części wyroku ustalającej nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu. Syndyk argumentował, że postępowanie w zakresie ustalenia powinno podlegać zgłoszeniu do masy upadłości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2221/24 POSTANOWIENIE 19 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 19 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa S.B. i A.B. przeciwko Syndykowi masy upadłości G. S.A. w W. o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 grudnia 2023 r., I ACa 2784/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [J.T.]
I CSK 2221/24 2 UZASADNIENIE Pozwany syndyk masy upadłości G. S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, którym oddalono w części skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu ustalającemu, zawartemu w punkcie 1 zaskarżonego wyroku, apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o zapłatę i ustalenie toczącej się z powództwa S.B. i A.B. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu tych przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN z 20 lipca 2023 r., I CSK 4467/22, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego. Obie przyczyny kasacyjne związane były z problemem tego, czy postępowanie w sprawie z powództwa kredytobiorców o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego mającego wynikać z umowy kredytu zawartej z pozwanym bankiem jest, w razie ogłoszenia upadłości kredytodawcy, sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 p.u. W konsekwencji skarżący dążył do ustalenia, czy niniejsza sprawa podlegała zawieszeniu także w odniesieniu do żądania ustalenia, a nie jedynie w zakresie, w jakim powodowie dochodzili zapłaty. Choć kwestie zasygnalizowane na s. 4-5 i opisane w dalszej części uzasadnienia skargi, a dotyczące tego, czy sprawa o ustalenie może toczyć się przeciwko upadłemu bankowi już z chwilą ustalenia osoby syndyka, dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego. W uchwale SN z 19 września 2024 r., III CZP 5/24, wskazano, że postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie
I CSK 2221/24 3 nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. We wspomnianej uchwale szeroko umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji należy więc uznać za niecelowe. Wobec powyższego dostrzeżone w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne jest rozstrzygnięte; nie istnieje też potrzeba wykładni przepisów wskazanych na s. 5 skargi. Kierunek rozstrzygnięcia wspomnianych wątpliwości nie powoduje przy tym, że skarga kasacyjna mogłaby zostać ewentualnie uznana za oczywiście uzasadnioną – jest on bowiem odmienny od stanowiska pozwanego. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c. przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska [J.T.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1725/25 2025-10-29Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność podlegającą z…
- I CSK 2452/24 2025-09-22Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, jest sprawą „o wierzytelno…
- I CSK 2547/24 2025-03-21Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą „o wierzytelność, która podle…
- I CSK 611/25 2025-04-16Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność podlegającą z…
- I CSK 531/25 2025-04-15Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność podlegającą z…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 145 ust. 1art. 3989 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy