3 CR 1168/57

PostanowienieIzba Cywilna1958-11-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie pozwanego o przejęciu długu, skierowane do wierzyciela, jest ważne, jeśli wierzyciel nie wyraził na to zgody w formie pisemnej, a pertraktacje prowadziła osoba nieupoważniona do reprezentacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut pozwanego dotyczący pozorności czynności przejęcia długu był bezzasadny, ponieważ Sąd Wojewódzki ocenił materiał dowodowy zgodnie z przepisami. Okoliczność, że pozwany uzyskał od pierwotnego dłużnika zapewnienie o pokryciu długu, nie miała znaczenia dla ważności przejęcia długu wobec wierzyciela. Sąd podkreślił, że w przypadku przejęcia długu przez umowę z wierzycielem, wymagana jest forma pisemna jedynie dla oświadczenia przejmującego dług, a zezwolenie wierzyciela jest potrzebne tylko w umowie między starym a nowym dłużnikiem. Wniesienie pozwu stanowi spełnienie wymagania formy pisemnej. Zarzut nieważności umowy z powodu wadliwej reprezentacji powódki nie mógł odnieść skutku, gdyż na wadliwość reprezentacji może powoływać się tylko strona, której reprezentacja była wadliwa.
Stan faktyczny
Powódka domagała się od pozwanego zapłaty kwoty 18.846 zł tytułem długu Bronisława K., który pozwany przejął oświadczeniem z dnia 8 lutego 1954 r. skierowanym do powódki. Sąd Wojewódzki zasądził dochodzoną kwotę, uznając przejęcie długu za ważne i oddalając zarzut pozwanego o pozorności czynności. Pozwany wniósł rewizję, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące pozorności czynności, braku zgody wierzyciela oraz wadliwej reprezentacji powódki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Białek. Sędziowie: J. Majorowicz, K. Lipiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Dyrekcji Okręgowej Szkolenia Zawodowego w K. przeciwko Janowi J. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 18 stycznia 1957 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneDyrekcja Okręgowa Szkolenia Zawodowego w K. domagała się zasądzenia od Jana J. kwoty 18.846 zł jako długu Bronisława K., który pozwany przejął skierowanym do powódki oświadczeniem z dnia 8 lutego 1954 r., sporządzonym przed notariuszem.Sąd Wojewódzki wydał nakaz zapłaty, a rozpoznawszy sprawę wskutek zarzutów pozwanego, zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanego dochodzoną kwotę. Sąd Wojewódzki ustalił, że przejęcie długu nastąpiło i że zarzut pozwanego, jakoby czynność przejęcia długu była pozorna, nie został udowodniony.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanego, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut zmierzający do wykazania wadliwości ustaleń Sądu Wojewódzkiego, że czynność nie była pozorna i że w każdym razie strona powodowa na składane jej przez pozwanego dla pozoru oświadczenie nie wyrażała zgody - jest bezzasadny. Sąd Wojewódzki ocenił materiał dowodowy bez naruszenia przepisu art. 242 § 1 k.p.c. i poczynił kwestionowane ustalenia w zupełnej zgodności z wynikami postępowania. Z zeznań świadków i samego pozwanego może wynikać tylko, że pozwany, przejmując dług K., uzyskał od niego zapewnienie, iż mimo to dług pokryje czy też zwróci pozwanemu to, co ten zapłaci powódce. Okoliczność ta, jak słusznie uznał Sąd Wojewódzki, nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, a tylko może stanowić ewentualną podstawę roszczeń pozwanego wobec K.Bezzasadne są też dalsze zarzuty rewizji. W sprawie chodzi o przejęcie długu przez umowę z wierzycielem (art. 183 k.z.). Formy pisemnej wymaga tu tylko oświadczenie przejmującego dług (art. 187 k.z.). Zezwolenie wierzyciela, o jakim mowa w art. 187 k.z., potrzebne jest tylko wówczas, gdy chodzi o umowę pomiędzy dawnym a nowym dłużnikiem (art. 182 i 184 k.z.). Gdyby zresztą nawet chodziło o taką sytuację, to wniesienie pozwu stanowiłoby spełnienie wymagania formy pisemnej.Zarzut, że umowa stron jest nieważna, gdyż pertraktacje ze strony powódki prowadziła księgowa nie upoważniona do reprezentowania powódki, nie może odnieść skutku. Pozwany skierował swoje oświadczenie do powódki i pozew w niniejszej sprawie jest również podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania powódki. Kwestia, komu pozwany złożył pismo z oświadczeniem, jest kwestią wyłącznie techniczną. Nawiasem mówiąc, na wadliwość reprezentacji strony powodowej może się powoływać tylko ta strona.Z braku uzasadnionych podstaw rewizja podlega oddaleniu (art. 383 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 242 § 1 KPCart. 183art. 187art. 182art. 383 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.