3 CR 303/59
PostanowienieIzba Cywilna1959-12-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skład sądu, który wydał pierwszy wyrok, może ponownie rozpoznać sprawę po uchyleniu tego wyroku przez Sąd Najwyższy, jeśli przepisy obowiązujące w chwili wydania drugiego wyroku stanowią inaczej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że skład sądu, który wydał pierwszy wyrok, nie mógł ponownie rozpoznać sprawy po jego uchyleniu. Zgodnie z art. 384 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z 1958 r., po uchyleniu wyroku sąd powinien rozpoznać sprawę w innym składzie. Niezgodność składu sądu z przepisami prawa powoduje nieważność postępowania na mocy art. 371 § 2 pkt 4 k.p.c.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd Wojewódzki w pierwszej instancji zasądził część dochodzonej kwoty, jednak Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki oddalił powództwo w całości. Powodowie wnieśli rewizję od drugiego wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego K. i Rozalii Sz. przeciwko (...) w Cz. o 13.758,45 zł na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 6 marca 1959 r. VII C 824/57 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowodowie twierdząc, że pozwana od 1 listopada 1950 r. do 8 stycznia 1952 r., zajmowała nieruchomość w pozwie określoną, której połowa stanowi własność powoda, natomiast co najmniej jedna czwarta jej części stanowi własność powódki, domagali się zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda kwoty 10.557 zł 54 gr i na rzecz powódki kwoty 5.278 zł 17 gr z odsetkami.Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 13 czerwca 1956 r. nr VII 624 i VII C 748/55 zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 9.172 zł 30 gr z 8% od 12 października 1955 r. i na rzecz powódki Rozalii Sz. 4.586 zł 15 gr z 8% od 30 listopada 1955 r., postępowanie co do reszty powództwa umorzył i koszty procesu wzajemnie zniósł. Wyrok ten na skutek rewizji strony pozwanej w części uwzględniającej powództwo został przez Sąd Najwyższy uchylony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 6 marca 1959 r. nr VIII. C 824/57 oddalił powództwo i zasądził od powodów na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu w kwocie 1.284 zł.Powodowie zaskarżyli wymieniony wyrok Sądu Wojewódzkiego rewizją, którą oparli na podstawie z art. 371 § 1 pkt 1 k.p.c. i wnieśli o uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów procesu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 6 marca 1959 r. został wydany przy współudziale sędziego (...) jako przewodniczącego, który również brał udział w wydaniu poprzednio uchylonego wyroku z dnia 13 czerwca 1956 r. Skład Sądu Wojewódzkiego przy wydaniu zaskarżonego wyroku był więc niezgodny z przepisem art. 384 k.p.c. w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 28 marca 1958 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1958 r. Nr 18, poz. 75). W myśl bowiem art. 384 k.p.c. po uchyleniu pierwszego wyroku Sąd Wojewódzki winien rozpoznać sprawę w innym składzie. Dla oceny kwestii, czy ten sam skład sądu mógł rozpoznać ponownie spór niniejszy, miarodajne są przepisy obowiązujące w chwili wydania zaskarżonego wyroku, a nie przepisy, jakie obowiązywały w chwili wydania pierwszego wyroku.Niezgodność składu sądzącego z przepisami prawa powoduje na mocy art. 371 § 2 pkt 4 k.p.c. nieważność postępowania. Okoliczność tę należy uwzględnić z urzędu. Uchybienie to skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CO 4/61 1962-05-30Czy skład sądu pierwszej instancji, który wydał uchylony wyrok, może rozpoznać sprawę ponownie, jeśli przepisy obowiązujące w chwili ponownego rozpoznania nie zawierają normy wyłączającej sędziego z mocy ustawy?
- 3 CR 787/55 1957-04-02Czy Sąd Wojewódzki, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniego wyroku przez Sąd Najwyższy, naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności i nieprzeprowadzeni…
- I NO 42/24 2024-11-28Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu jego wyroku przez sąd drugiej instancji, jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji, nawet jeśli…
- I CR 306/59 1959-09-04Czy sąd drugiej instancji może ponownie rozpoznać i zasądzić kwotę przekraczającą granicę określoną w wyroku Sądu Najwyższego, który uchylił poprzedni wyrok sądu pierwszej instancji tylko w części dotyczącej tej granicy?
- II CZ 103/15 2016-02-12Czy wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania z powodu potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, odpowiada prawu, gdy sąd pier…
Powołane przepisy
art. 371 § 1 pkt 1 KPCart. 384 KPCart. 371 § 2 pkt 4 KPC§ 1 pkt 1§ 2 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.