3 CR 783/59

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 1960 r. sprawy z powództwa Władysława J., przeciwko Kopalni Niska - Modrzejów o 87.909 zł z tytułu odszkodowania po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 28 listopada 1958 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód twierdził, że w dniu 21 czerwca 1955 r. pracując w pozwanej kopalni jako maszynista elektrowozu, uległ wypadkowi na skutek niezachowania przez pracowników pozwanej przepisów o ochronie życia i zdrowia, w wyniku którego utracił wzrok w lewym oku i częściowo słuch, przez co stał się całkowicie niezdolny do pracy i został zaliczony do II grupy inwalidów.Na tej podstawie powód domagał się zasądzenia renty uzupełniającej po 456 zł miesięcznie oraz kwoty 33.189 zł stanowiącej zwrot kosztów poniesionych w związku z wypadkiem oraz zadośćuczynienia za ból fizyczny i krzywdę moralną.Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że wypadek nastąpił wskutek nieostrożności samego powoda, a nadto zgłosiła zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo, uznając za zasadny w myśl i art. 283 k.z. zarzut przedawnienia, bowiem powód wystąpił z powództwem po upływie 3-letniego okresu od daty wypadku. W dniu tym powód dowiedział się zarówno o szkodzie, jak i osobie zobowiązanej do odszkodowania. Wprawdzie odnośnie roszczenia o rentę dodatkową bieg terminu przedawnienia mógł rozpocząć się później z uwagi na to, że stało się ono wymagalne dopiero po przyznaniu renty w postępowaniu ubezpieczeniowym, niemniej skoro powód nie przytoczył żadnych twierdzeń ani dowodów dla przyjęcia odmiennego obliczenia biegu przedawnienia, należało i w tej części uznać, że przedawnienie nastąpiło.W rewizji od powyższego wyroku powód wnosi o jego uchylenie i zarzuca naruszenie art. 109 i 111 ust. 2 p.o.p.c. w związku z art. 283 k.z.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Na rozprawie rewizyjnej skarżący przedłożył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynika, że renta została mu przyznana w dniu 31 marca 1956 r. Ponieważ dopiero w tej dacie powód mógł stwierdzić, czy powstała dla niego jakakolwiek szkoda w zakresie renty uzupełniającej, przeto od tej daty należy liczyć termin przedawnienia przewidziany przez art. 283 § 1 i § 2 k.z., a termin ten w dniu wytoczenia powództwa (14 października 1958 r.) jeszcze nie upłynął.W tych warunkach oddalenie powództwa w zakresie renty uzupełniającej okazuje się nie usprawiedliwione. Jeśli chodzi o pozostałe roszczenia, zarzuty rewizji naruszenia art. 109p. 4 i art. 111 ust. 2 p.o.p.c. są nieuzasadnione. Wbrew poglądowi skarżącego choroba nie stanowi siły wyższej w rozumieniu art. 109 ust. 4 p.o.p.c. i nie powoduje zawieszenia biegu przedawnienia. Nie został również naruszony art. 111 ust. 2 p.o.p.c., bowiem powoływany przez skarżącego fakt, iż przed upływem terminu przedawnienia zwracał się do Zakładowej Komisji Odszkodowawczej o dobrowolną wypłatę odszkodowania, nie jest równoznaczny z dochodzeniem roszczenia, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie, nie mógł zatem przerwać biegu przedawnienia.Niemniej Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok również w tej części z mocy art. 380 § 1p. 4 k.p.c. W myśl bowiem art. 283 § 4 k.z., jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, wierzytelność ulega przedawnieniu dziesięcioletniemu, licząc od dnia popełnienia przestępstwa. Powód twierdził w pozwie, iż jego ciężkie. uszkodzenie ciała nastąpiło z winy pracowników pozwanej, którzy naruszyli przepisy bhp. Naruszenie przepisów bhp ze szkodą dla pracownika może być uznane - zależnie od okoliczności - za występek z art. 286 k.k. Ponieważ Sąd I instancji okoliczności tych nie rozważył, a w świetle twierdzeń powoda nie można a limine wyłączyć możliwości zaistnienia występku, przeto i w tej części zaskarżony wyrok należało uchylić.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.