3 CR 806/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: K. Kwapiszewski, P. Stępień (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa Ł. przeciwko Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w W. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 8 lipca 1960 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach.Uzasadnienie faktycznePowód wynajął pozwanej lokal handlowy. Pozwana Spółdzielnia zwróciła lokal w stanie znacznie pogorszonym wskutek braku konserwacji i utrzymywania porządku. Szkoda wynosi 36.000 zł.Na tej podstawie powód domaga się zasądzenia od pozwanej kwoty 36.000 zł.Pozwana Spółdzielnia podniosła zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powoda, opierający się na twierdzeniu, że powód nie jest właścicielem przedmiotu najmu.Sąd Wojewódzki ustaliwszy, że postępowanie o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości na rzecz powoda pozostaje bez biegu, powództwo oddalił.W rewizji powód wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powód twierdzi, że wynajął pozwanej lokal handlowy w 1953 r. i że pozwana oddała mu lokal 1 marca 1958 r., ale w stanie pogorszonym. Powód dochodzi roszczeń wynikających z umowy najmu wobec nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną Spółdzielnię, która zwróciła lokal w stanie zniszczonym wskutek braku konserwacji, mimo że w myśl przepisu art. 394 § 1 k.z. obowiązana była zwrócić przedmiot najmu w stanie nie pogorszonym.Powód więc dochodzi swych roszczeń na podstawie łączącego strony stosunku umownego, a nie na podstawie prawa własności.Pozwana nie tylko nie przeczy, że pozostawała z powodem w stosunku umowy najmu, lecz wręcz fakt ten przyznaje.W tych warunkach zarzut pozwanej braku legitymacji czynnej po stronie powoda oparty na tym, że powód nie jest właścicielem przedmiotu najmu, nie mógł odnieść skutku.W motywach do projektu części szczególnej k.z. wyraźnie podkreślono, że nie jest konieczne, aby wynajmujący był właścicielem rzeczy wynajętej, nie ma bowiem wątpliwości, że i użytkownikowi przysługuje prawo wynajmowania. Zresztą, gdyby tak nie było, wszelki podnajem, chociażby dozwolony, musiałby być nieważny. Spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy najmu nie stoi na przeszkodzie fakt, że wynajmujący nie jest właścicielem przedmiotu najmu.Jeśli niewłaściciel spełnił swe świadczenia, najemca nie może się uchylić od wzajemnego świadczenia wynikającego z umowy na tej podstawie, że wynajmujący nie był uprawniony do dysponowania przedmiotem najmu. Tak samo nie może się uchylić od odpowiedzialności za szkodę, jaką wyrządził w przedmiocie najmu. Skutki prawne istnienia praw osoby trzeciej do rzeczy najętej reguluje art. 377 k.z., który zezwala na odstąpienie od umowy bądź zwalnia od obowiązku płacenia odpowiedniej części czynszu według zasad art. 375 i 376 k.z. Żaden jednak przepis nie zwalnia najemcy z wynikających z umowy najmu obowiązków, jeśli wynajmujący spełnił swe świadczenie i najemcy ani ze względu na prawo osoby trzeciej nie odebrano rzeczy w całości czy w części, ani ze względu na te prawa nie doznał on przeszkód w używaniu rzeczy. Musi on wówczas wypełnić wszystkie swe zobowiązania wynikające z umowy. Zobowiązanie stwarza prawo względne. Gdy ziszczą się faktyczne warunki zobowiązania, zobowiązany nie może zasłaniać się wobec uprawnionego jego brakiem prawa bezwzględnego do przedmiotu zobowiązania.Z tych względów należało zaskarżony wyrok uchylić z mocy art. 384 k.p.c.