3 CR 966/54
PostanowienieIzba Cywilna1955-01-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania cywilnego, oddalając powództwo z powodu braku dowodów, nie wzywając strony powodowej do ich przedstawienia, mimo że dowody te zostały złożone przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Wojewódzki dopuścił się obrazy przepisów postępowania cywilnego, w szczególności art. 218, 233 i 236 § 1 k.p.c. Sąd ten oddalił powództwo z powodu braku dowodów, nie wzywając strony powodowej do ich przedstawienia, mimo że dowody te zostały złożone przed wydaniem wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że w sprawach dotyczących mienia społecznego, w których zastosowanie powinien znaleźć art. 236 § 1 k.p.c., sąd ma obowiązek wezwać stronę do przedstawienia dowodów, jeśli ich brakuje. Otwarcie zamkniętej rozprawy w celu uzupełnienia dowodów staje się obowiązkiem sądu, gdy potrzeba ich złożenia jest niewątpliwa, a dowody te zostały przedstawione.Stan faktyczny
Powództwo Powszechnej Spółdzielni Spożywców zostało oddalone przez Sąd Wojewódzki w części dotyczącej kwoty 469 zł 18 gr z powodu braku dowodów. Powód przedstawił dowody po zamknięciu rozprawy, ale przed wydaniem wyroku. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w tej części, uznając obrazę przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 469 zł 18 gr i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Grudziński (sprawozdawca). Sędziowie: P. Stępień, W, Simoni.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Trzebini przeciwko Janowi K, o 13.011 zł 60 gr, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 stycznia 1954 r.zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 469 zł 18 gr uchylił i sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu przekazał.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo w części zaskarżonej przez powoda, ponieważ nie zostało ono "udokumentowane", a więc dla braku dowodów, W myśl wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1953 r. w zakresie stosowania art. 236 k.p.c. (Z.O.S.N. z 1953 r., poz. 95), przypadkiem typowym, w którym zastosowanie powinien znaleźć przepis § 1 powołanego artykułu, są sprawy dotyczące mienia społecznego. Skoro więc strona powodowa nie dostarczyła dowodów manka za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 1951 r., Sąd obowiązany był wezwać ją do przedstawienia tych dowodów. Jeśli tego nie uczynił, dopuścił się obrazy art. 218 i 236 § 1 k.p.c.Powód przedstawił dowody z własnej inicjatywy po zamknięciu rozprawy, a na sześć dni przed wydaniem wyroku. Wprawdzie w myśl art. 223 § 1 k.p.c. strona powinna przytaczać dowody do chwili zamknięcia rozprawy, sąd jednak może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, jeśli potrzebne są jeszcze dodatkowe dowody (art. 233 k.p.c.). Powyższe uprawnienie sądu staje się jego obowiązkiem, jeśli w sprawie, w której zastosowanie znaleźć powinien art. 236 § 1 k.p.c., przedstawiono dodatkowo dowody, a potrzeba ich złożenia była niewątpliwa, skoro wobec ich braku powództwo zostało oddalone.Z powodu obrazy art. 218, 233, 236 § 1 i 326 k.p.c. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej powództwo co do kwoty 469 zł 18 gr i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- 3 CR 787/55 1957-04-02Czy Sąd Wojewódzki, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniego wyroku przez Sąd Najwyższy, naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności i nieprzeprowadzeni…
- V KR 92/77 1977-07-08Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego lub błędu w ustaleniach faktycznych, opierając się na wyjaśnieniach oskarżonych złożonych na rozprawie, a nie na tych z postępowania przygotowaw…
- II CR 314/66 1966-09-26Czy sąd może pominąć dowody zgłoszone przez stronę, jeśli uzna sprawę za wyjaśnioną, mimo że ocena dotychczasowych dowodów prowadzi do wniosków niekorzystnych dla tej strony?
- 2 CR 444/59 1960-10-26Czy sąd pierwszej instancji może oddalić wnioski dowodowe strony, powołując się na opieszałość strony i potencjalne zwlekanie, bez jednoznacznego wykazania, że dowody te zostały zgłoszone wyłącznie w celu zwłoki?
- III CZ 117/22 2022-04-26Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął wnioski dowodowe powódki, uznając je za zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania, podczas gdy służyły one wykazaniu istotnych dla rozstrzygnięcia faktów?
Powołane przepisy
art. 236 KPCart. 218art. 223 § 1 KPCart. 233 KPCart. 236 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.