3 CZ 125/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Białek (sprawozdawca). Sędziowie: J. Pietrzykowski, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana J. przeciwko Magdalenie J. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 16 marca 1959 r.,zmienił zaskarżone postanowienie i zarządził zwrot powodowi kwoty 350 zł jako połowy wpisu uiszczonego od powództwa.Uzasadnienie faktyczneZarządzeniem przewodniczącego z dnia 25 sierpnia 1956 r. wyznaczony został w sprawie termin posiedzenia pojednawczego na dzień 12 października 1956 r. W dniu tym nie stawiła się pozwana i posiedzenie zostało odroczone na 4 stycznia 1957 r.Przed tym posiedzeniem powód cofnął pozew pismem z dnia 3 stycznia 1957 r., w związku z czym Sąd umorzył postępowanie.Posiedzenie pojednawcze, a taki charakter miały posiedzenia wyznaczone na dzień 12 października 1956 r. i 4 stycznia 1957 r., mają zwężony cel. Chodzi w nich mianowicie nie o rozpoznanie sprawy, lecz tylko - stosownie do przepisów art. 424 k.p.c. - o nakłanianie stron do pojednania się. Sąd Najwyższy wyjaśnił już (por. C I 1190/47 - ZO 1948/I/25 i C 1843/51 - ZO 1935/II/59), że miedzy innymi również z tych względów posiedzenia pojednawczego nie można uważać za pierwsze posiedzenie sądowe w sprawie w rozumieniu art. 421 k.p.c. Te same względy przemawiają także przeciw zaliczeniu posiedzeń pojednawczych do posiedzeń, o których mowa w art. 35 ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. (Dz. U. Nr 58, poz. 528), zawierającej przepisy o kosztach sądowych. Za taką wykładnią przemawia też wnioskowanie z brzmienia analogicznego art. 30 przepisów o kosztach sądowych z dnia 17 kwietnia 1945 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 89), który pozwalał na zwrot połowy wpisu w razie cofnięcia pisma przed rozpoczęciem rozprawy, a "jeżeli rozprawa nie miała się odbyć" przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Wynika stąd, że w przepisach o kosztach sądowych, w których mowa o zwrocie wpisu, chodzi o posiedzenie wyznaczone do rozpoznania sprawy, a do tej kategorii posiedzeń posiedzenie pojednawcze nie należy. Posiedzenie pojednawcze nie stało się też rozprawą tylko dlatego, że do spisania protokołu użyto niewłaściwego druku, jak również nie stało się rozprawą na skutek obecności ławników. Odmowa zwrotu połowy wpisu na wniosek powoda, który cofnął pozew przed rozpoczęciem rozprawy, narusza postanowienia art. 35 ustawy o kosztach sądowych.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 394 k.p.c. orzekł jak w sentencji.