3 CZ 215/57

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława C. przeciwko Fabryce Supertomasyny "Bonarka" w Krakowie o 24 449 zł po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 18 marca 1957 r. zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneWładysław C. w pozwie złożonym Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie w dniu 20 listopada 1956 r. domagał się przyznania od Fabryki Supertomasyny "Bonarka" w Krakowie kwoty 24 449 zł tytułem odszkodowania za zniszczenie przez wydobywający się z kominów fabryki pył domu powoda oraz drzew owocowych. Na rozprawie w dniu 18 marca 1957 r. powód rozszerzył żądanie pozwu o odszkodowanie za zniszczone warzywa w kwocie 800 zł za 1955 r. i po 750 zł za lata 1954-1956.Wyrokiem z dnia 18 marca 1957 r. Sąd Wojewódzki w Krakowie zasądził od pozwanej Fabryki na rzecz powoda kwotę 18 137,12 zł z 8% od dnia 20 listopada 1956 r. oraz koszty procesu w kwocie 300 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił.Orzeczenie o kosztach procesu (jak wynika z uzasadnienia wyroku) Sąd oparł na art. 101 k.p.c. podnosząc, że powód tylko częściowo utrzymał się ze swym żądaniem, oraz zaznaczając, iż uwzględnia nakład pracy adwokata.W zażaleniu na to postanowienie o kosztach procesu powód domaga się zasądzenia z tego tytułu łącznie kwoty 1173 zł, na którą składa się wynagrodzenie adwokackie w sumie 965 zł, 20% dodatek na koszty administracyjne oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w sumie 15 zł. Skarżący uważa, że w myśl art. 101 k.p.c. strona pozwana powinna być obciążona w całości, gdyż powód uległ tylko co do nieznacznej części swych żądań oraz że jego zdaniem niezrozumiałe jest stanowisko Sądu w przedmiocie nakładu pracy adwokata.Zażalenie jest nie uzasadnione.W myśl art. 101 k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Skoro wziąć pod uwagę, że roszczenia powoda po ich rozszerzeniu sięgały kwoty około 27 500 zł, a uwzględnione zostały tylko w sumie 18 137,12 należy stwierdzić, że powód uległ co do mniej więcej jednej trzeciej części swego żądania. Taka zaś część nieuwzględnionego żądania nie może oczywiście wbrew poglądowi oskarżonego być uważana za część "nieznaczną".Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu (a właściwie tylko należności adwokata, którym jedynie zajmował się Sąd Wojewódzki) wyglądałoby, jak następuje: W myśl § rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1953 r. w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. z 1953 r. Nr 40, poz. 176 i Dz. U. z 1956 r. Nr 25, poz. 117) zasadnicze wynagrodzenie za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji może wynosić na rzecz powoda od sumy 18 137 zł do 965 zł, a na rzecz pozwanego od sumy 9463 zł - 580 zł różnica przypadająca na rzecz powoda mogłaby więc wynosić do 385 zł. Zgodnie jednak z dyspozycją § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wysokość wynagrodzenia zależy między innymi również od nakładu pracy adwokata; Sąd Wojewódzki wyraźnie zaznaczył, że kieruje się tą wskazówką, a wskazania tego wbrew poglądowi skarżącego bynajmniej nie można uważać za niezrozumiałe. Skoro pełnomocnik powoda nie opracował i nie wnosił pozwu, nie brał udziału w rozprawie w dniu 14 lutego 1957 r., a czynności jego ograniczały się do wzięcia udziału tylko w jednej rozprawie w dniu 18 marca 1957 r. - zgodnie z cytowanym przepisem rozporządzenia miał Sąd Wojewódzki również i taktyczną podstawę do stosunkowo nieznacznego zmniejszenia przyznanego wynagrodzenia o 85 zł do kwoty 300 zł.Zauważyć przy tym należy, że strona powodowa na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku nie złożyła spisu kosztów, ani nawet nie powoływała się na to, w jakiej kwocie powód uiścił swemu pełnomocnikowi honorarium i jakie pokrył koszty. Skoro więc w myśl art. 110 k.p.c. strona powodowa ograniczyła swój wniosek w tym przedmiocie do "policzenia kosztów", Sąd Wojewódzki był władny określić je według swego uznania według norm przepisanych.Podobnie przedstawia się kwestia przyznania 20%-owego dodatku na koszty administracyjne. W myśl § 7a cytowanego rozporządzenia w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych zespoły adwokackie mogą pobierać od klientów tytułem zwrotu ogólnych kosztów własnych ryczałtu w wysokości ustalonej przez wojewódzką radę adwokacką, lecz nie wyżej niż 20% ustalonego wynagrodzenia. Ryczałt ten więc, aczkolwiek jest obliczony w stosunku procentowym do ustalonego wynagrodzenia, nie stanowi wynagrodzenia adwokata, lecz jest jednym z rodzajów kosztów, które pokrywa klient w związku z udzielonym zleceniem.Tego rodzaju koszt powinien jednak w myśl art. 110 k.p.c. być wykazany sądowi w złożonym spisie kosztów, albowiem jego wysokość zależy od podjęcia przez wojewódzką radę adwokacką odpowiedniej uchwały, a pobieranie go pozostawione jest uznaniu zespołu adwokackiego. Dlatego też ogólny wniosek strony o przyznanie kosztów "według norm przepisanych" nie powoduje sam przez się uwzględnienia przez sąd także przyznania zwrotu ryczałtu z § 7a cytowanego rozporządzenia.W sprawie zaś niniejszej strona powodowa nie tylko nie złożyła dowodu, ani nawet oświadczenia, czy i w jakiej wysokości ryczałt ten został przez powoda uiszczony w zespole adwokackim, ale nawet z treści złożonego przez pełnomocnika powoda pełnomocnictwa nie wynikało, aby był on członkiem zespołu adwokackiego.Bezzasadne jest wreszcie żądanie skarżącego przyznania mu zwrotu kwoty 15 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Postanowieniem bowiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 grudnia 1956 r. powód został całkowicie zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Stosownie zaś do przepisu § 6 pkt 4 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 1955 r. w sprawie całkowitego lub częściowego zwolnienia niektórych podań, świadectw i pism od opłaty skarbowej (M. P. 1955 r. Nr 80 poz. 954) pełnomocnictwo do zastępstwa w postępowaniu sądowym, w którym mocodawcy służy całkowite zwolnienie od kosztów sądowych - jest również zwolnione od opłaty skarbowej. W tych warunkach niezależne uiszczenie tej opłaty przez pełnomocnika powoda nie może być uznane za wydatek niezbędny do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 97 k.p.c. i przeto w myśl art. 98 i 100 k.p.c. nie może obciążać strony przegrywającej sprawę.Z tych względów i na mocy art. 394 w związku z art. 383 k.p.c. zażalenie powoda ulega oddaleniu.