3 CZ 216/57
PostanowienieIzba Cywilna1957-12-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o wyłączenie rzeczy spod egzekucji, wartość przedmiotu sporu powinna być określana według art. 17 k.p.c., ograniczając ją do wysokości egzekwowanej wierzytelności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 17 k.p.c., który ogranicza wartość przedmiotu sporu do wysokości egzekwowanej wierzytelności, nie ma zastosowania do powództwa o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art. 574 k.p.c.). Wartość przedmiotu sporu w takiej sprawie określa rzeczywista wartość zajętych rzeczy lub praw, a nie wysokość egzekwowanej kwoty, ponieważ osobie trzeciej grozi szkoda odpowiadająca wartości zajętych przedmiotów, a nie tylko wysokości egzekwowanej wierzytelności.Stan faktyczny
Powód wniósł o wyłączenie rzeczy spod egzekucji, określając wartość przedmiotu sporu na 100.000 zł. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo i zasądził od pozwanego koszty procesu w wysokości 5.468 zł. Pozwany złożył zażalenie na orzeczenie o kosztach, twierdząc, że Sąd Wojewódzki błędnie przyjął wartość przedmiotu sporu, która według art. 17 k.p.c. nie powinna przekraczać sumy egzekwowanej wierzytelności (35.055 zł).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na orzeczenie o kosztach procesu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: M. Kenigsberg, J. Krzyżanowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Emila U. przeciwko Wojewódzkiej Radzie Zw. Zaw. - Wojewódzki Zarząd Ubezp. Społ. w W. o wyłączenie spod egzekucji, po rozpoznaniu zażalenia strony pozwanej na zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 1956 r. orzeczenie o kosztach procesu,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneW pozwie o wyłączenie od egzekucji powód określił wartość przedmiotu sporu na 100.000 zł. Uwzględniając powództwo, Sąd Wojewódzki zasądził od strony pozwanej 5.468 zł kosztów procesu.W zażaleniu strona pozwana wywodzi, że Sąd Wojewódzki, przyjmując, iż wartość przedmiotu sporu wynosi 100.000 zł, i zasądzając uiszczony przez powoda wpis od tej wartości, naruszył przepis art. 17 k.p.c. Zdaniem strony pozwanej, według przepisu art. 17 k.p.c. wartość przedmiotu sporu w sprawie o wyłączenie spod egzekucji nie może przekraczać sumy egzekwowanej wierzytelności, a ta w niniejszej sprawie wynosiła 35.055 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z treści art. 17 k.p.c. bynajmniej nie wynika, żeby miał się on odnosić do określenia wartości przedmiotu sporu w sprawie o wyłączenie spod egzekucji (art. 574 k.p.c.). W orzecznictwie przyjmowano, że w drodze analogii przepis art. 17 k.p.c. ma zastosowanie do powództw o umorzenie egzekucji (art. 573 k.p.c.). Pomiędzy powództwem z art. 573 k.p.c. a powództwem z art. 574 k.p.c., zachodzi ta zasadnicza różnica, że pierwsze wytoczyć może tylko dłużnik, a drugie osoba trzecia. Dla dłużnika wartość powództwa o umorzenie egzekucji oczywiście nie może przekraczać wartości egzekwowanego roszczenia (jest to oczywiste bez potrzeby sięgania do analogii z art. 17 k.p.c.) choćby dlatego, że w każdej chwili może zapobiec egzekucji przez zapłatę sumy egzekwowanej, a gdyby doszło do sprzedaży np. zajętych ruchomości dłużnika za kwotę wyższą od dochodzonej, uzyskana nadwyżka zostanie dłużnikowi zwrócona.Sytuacja osoby trzeciej, która wytacza powództwo o zwolnienie spod egzekucji, jest inna. Grozi jej szkoda odpowiadająca wartości zajętych rzeczy, a nie wysokości egzekwowanej kwoty. Jeżeli bowiem osoba trzecia nie wytoczy powództwa i dopuści do sprzedania zajętych rzeczy stanowiących jej własność, to utraci własność tych rzeczy, a ewentualną nadwyżkę pieniężną osiągniętą ze sprzedaży otrzyma dłużnik egzekwowany, a nie osoba trzecia - właściciel rzeczy. Powód w sprawie o wyłączenie spod egzekucji może nawet nie znać wysokości egzekwowanej kwoty. Z powyższych względów przepis art. 17 k.p.c. nie nadaje się do zastosowania do powództwa z art. 574 k.p.c.Wartość przedmiotu sporu w sprawie o wyłączenie spod egzekucji określa wartość zajętych rzeczy lub praw.Ponieważ powód wskazał, zgodnie z obowiązkiem przewidzianym w art. 12 § 2 k.p.c., że wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosi 100.000 zł, a to określenie wartości przedmiotu sporu nie było sprzeczne z żadnym z przepisów art. 13-17 k.p.c., pozwany zaś nie zgłosił zarzutu przeciwko takiemu określeniu wartości przedmiotu sporu (art. 18 § 2 k.p.c.) - to Sąd Wojewódzki słusznie przyjął tę wartość jako podstawę orzeczenia o kosztach procesu.Zaskarżone orzeczenie nie narusza też art. 101 k.p.c. Skoro powód uległ tylko co do 10% żądania, Sąd Wojewódzki władny był obciążyć całymi kosztami stronę pozwaną.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 3/86 1986-01-30Czy sąd może z urzędu sprawdzać wartość przedmiotu sporu po doręczeniu odpisu pozwu pozwanemu, jeśli pozwany nie zgłosił zarzutu wadliwego oznaczenia wartości przedmiotu sporu przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy…
- III CZP 124/22 2023-01-26Czy do wartości przedmiotu sporu podlega wliczeniu żądana obok roszczenia głównego rekompensata za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handl…
- I PZ 26/08 2008-10-20Czy wartość przedmiotu sporu, która nie została sprawdzona przez sąd pierwszej instancji, pozostaje aktualna w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym?
- II CZ 13/10 2010-04-22Czy odsetki dochodzone obok roszczenia głównego, nawet jeśli nie są skapitalizowane, stanowią samodzielne roszczenie, które powinno być uwzględnione przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu?
- 1 CO 5/58 1958-04-18Czy przy określaniu wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się należy na podstawie art. 15 k.p.c. rozróżniać świadczenia za czas ubiegły do dnia wniesienia powództwa od świadczeń na przy…
Powołane przepisy
art. 17 KPCart. 574 KPCart. 573 KPCart. 12 § 2 KPCart. 13art. 18 § 2 KPCart. 101 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.