4 CR 185/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zakładu Ślusarsko Hydraulicznego - Bronisława Z. i Bronisława K. przeciwko Zakładom Mięsnym Centralnego Zarządu Mięsnego w K. i Centrali Handlowo-Tekstylnej Prywatnego Przemysłu Metalowego i Elektrotechnicznego w W. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji powodów od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 18 listopada 1955 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Koszalinie do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 18 listopada 1955 r. Sąd Wojewódzki w Koszalinie odrzucił pozew na tej podstawie, że stroną powodową jest forma, która nie istnieje, a zatem nie posiada zdolności do czynności prawnych i zdolności procesowej i braku tego nie da się uzupełnić.W rewizji zarzucili Bronisław Z. i Bronisław K. jako współwłaściciele b. Zakładu Ślusarsko-Hydraulicznego w G., że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie rozważył całokształtu zebranego w sprawie materiału, a w szczególności nie uwzględnił, że stroną powodową nie była spółka jawna, tylko wnoszący rewizję jej b. właściciele, oraz przeoczył, że pełnomocnictwo udzielone adwokatowi T. nie było podpisane przez osoby uprawnione do jej reprezentowania, lecz jedynie przez powoda Z., a zatem winien był zakreślić pełnomocnikowi termin do przedłożenia pełnomocnictwa od powoda K., a tym samym naruszył przepisy art. 59, 60, 89, 137, 218, 232 § 1 i 326 k.p.c. oraz art. 75, 77, 81, 84, 122 i 125 k.h.Pozwane Zakłady Mięsne wniosły o odrzucenie rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Spółka jawna w rozumieniu przepisów kodeksu handlowego nie jest osobą prawną. Wynika to z faktu, że wspólnicy za zobowiązania spółki odpowiadają wprost wierzycielom (art. 85 k.h.), że majątek spółki należy do wspólników, bo ma być między nich po pokryciu zobowiązań rozdzielony (art. 137 k.h.) i że wspólnik może przeciwko innemu wspólnikowi wystąpić w razie, gdy ten naruszył zakaz konkurencji (art. 111 k.h.). Mimo jednak braku zdolności prawnej spółka jawna może w myśl art. 81 k.h. nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Przepis ten zatem dozwala wspólnikom na działanie przed sądami pod nazwą spółki jawnej. Proces spółki jawnej jest jednak zawsze równocześnie procesem jej każdorazowych członków, na skutek czego orzeczenie jest na ich rzecz i przeciwko nim wykonalne i prawomocne. Wobec tego, że w zasadzie stroną są wspólnicy, nie zachodzi zmiana strony, jeżeli w miejsce spółki jawnej wymienia się wspólników. Tak samo w razie rozwiązania spółki jawnej i wykreślenia jej z rejestru proces należy prowadzić dalej, a jako strony uważać byłych jej wspólników.Słusznie zatem zarzucają rewidenci, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 81 k.h. łącznie z art. 59, 60 i 228 k.p.c. odrzucając pozew na skutek tego, że za stronę powodową uznał nie istniejącą już spółkę jawną, a nie jej byłych właścicieli Z. i K.Sąd pierwszej instancji po stwierdzeniu, że wymieniona w pozwie spółka jawna została rozwiązana, winien był zażądać od pełnomocnika przedłożenia pełnomocnictwa od byłych jej wspólników, a w szczególności od K. i po uzupełnieniu tego braku i zatwierdzeniu dotychczasowych czynności pełnomocnika kontynuować proces w dalszym ciągu jako prowadzony osobiście przez dawnych wspólników spółki jawnej.Wobec tego, że brak upoważnienia ze strony powoda K. został już uzupełniony, Sąd Najwyższy orzekł w myśl art. 384, 394 k.p.c. jak w sentencji postanowienia.