4 CR 208/56
PostanowienieIzba Cywilna1956-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, termin do uiszczenia opłaty sądowej wstrzymuje swój bieg?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniesienie zażalenia na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych wstrzymuje bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Powód otrzymał odpis postanowienia Sądu Najwyższego oddalającego zażalenie w dniu 9 czerwca 1956 r., a wpis uiścił w dniu 16 czerwca 1956 r., co oznacza zachowanie siedmiodniowego terminu. Zwrot pozwu był zatem nieuzasadniony.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew i częściowo zwolniono go od kosztów sądowych. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie. Po otrzymaniu odpisu postanowienia Sądu Najwyższego oddalającego zażalenie, powód uiścił wpis. Przewodniczący Sądu Wojewódzkiego zwrócił pozew z powodu nieuiszczenia wpisu w terminie. Powód wniósł zażalenie na to zarządzenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu celem nadania jej biegu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym z powództwa Romana S. przeciwko Skarbowi Państwa o wydanie nieruchomości po rozpoznaniu zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 12 lipca 1956 r., zaskarżone zarządzenie uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu celem nadania jej biegu.Uzasadnienie faktyczneZarządzeniem z dnia 12 lipca 1956 r. przewodniczący zwrócił powodowi pozew z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu. W szczególności powód otrzymał wezwanie o uiszczenie wpisu w dniu 13 kwietnia 1956 r. Zażalenie na postanowienie Sądu o przyznaniu mu zwolnienia od kosztów sądowych jedynie ponad kwotę 300 zł wniósł w dniu 14 kwietnia 1956 r., odpis postanowienia Sądu Najwyższego oddalającego to zażalenie otrzymał w dniu 9 czerwca 1956 r., zaś wpis uiścił w dniu 16 czerwca 1956 r., to jest zdaniem przewodniczącego ósmego dnia od otrzymania wezwania o uiszczenie wpisu przy uwzględnieniu wstrzymania biegu terminu przez wniesione zażalenie.W zażaleniu powód wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy sądowi I instancji celem nadania jej biegu. Żalący się zarzuca, że przewodniczący mylnie obliczył bieg terminu do uiszczenia wpisu od powództwa.Zażalenie jest dopuszczalne (art. 391 § 1 pkt 1 k.p.c.) i uzasadnione.W szczególności trafnie zarzuca skarżący, że przewodniczący mylnie przyjął, iż powód uiścił wpis dopiero ósmego dnia.Powód otrzymał odpis postanowienia Sądu Najwyższego, oddalający zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w dniu 9 czerwca 1956 r., i od tego dnia biegł na nowo termin do uiszczenia opłaty sądowej.Skoro więc powód uiścił wpis w dniu 16 czerwca 1956 r., termin siedmiodniowy został zachowany, a tym samym zwrot pozwu w oparciu o art. 137 k.p.c. był nieuzasadniony.Stanowisko przewodniczącego, że do siedmiodniowego terminu wlicza się okres od wezwania powoda o uiszczenie wpisu do dnia wniesienia przez niego zażalenia w przedmiocie odmowy całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jest nietrafne.W szczególności zauważyć należy, że brak w k.p.c. przepisu, który by stanowił, że w przypadku wniesienia zażalenia następuje zawieszenie biegu terminu, przeciwnie art. 393 § 1 k.p.c. stanowi, że zażalenie nie wstrzymuje postępowania w sprawie. Przepis ten jednakże nie może mieć zastosowania w przypadku wniesienia zażalenia na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. Odmienna interpretacja art. 393 § 1 k.p.c. w związku z przepisami normującymi zwolnienie od kosztów sądowych prowadziłaby bowiem do pozbawienia w tym przypadku tej instytucji praktycznego zastosowania, gdyż strona jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem jej wniosku musiałaby uiścić opłaty sądowe.Rozstrzygnięcia należy więc szukać per analogiam w przepisach dotyczących biegu terminów ustawowych w przypadku zawieszenia postępowania, skoro termin przewidziany w art. 137 k.p.c. i 13 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest terminem tego rodzaju, a w szczególności w przepisie art. 194 k.p.c., który stanowi, że terminy ustawowe zaczynają biec na nowo od początku dopiero z podjęciem zawieszonego postępowania.Z wyżej przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 78/14 2015-01-15Czy wniesienie niedopuszczalnego zażalenia na postanowienie odmawiające zwolnienia od opłat sądowych wpływa na bieg terminu do uiszczenia opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
- II CZ 34/09 2009-07-24Czy niedopuszczalne zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów procesu może przerwać bieg terminu do uiszczenia opłaty od zażalenia?
- II CZ 43/09 2009-09-16Czy zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wstrzymuje bieg terminu do uiszczenia opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
- I CZ 132/07 2007-12-05Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, które nie zostało opłacone, może zostać uwzględnione, jeśli strona nie ponowiła wniosku o zwolnienie od kosztów?
- I CZ 113/07 2007-10-10Czy zażalenie wniesione przez stronę częściowo zwolnioną od kosztów sądowych, które podlega opłacie stałej, podlega odrzuceniu w przypadku braku należytego opłacenia?
Powołane przepisy
art. 391 § 1 pkt 1 KPCart. 137 KPCart. 393 § 1 KPCart. 194 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.