4 CR 264/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Romana W. przeciwko Zarządowi Portu G. o odszkodowania, po rozpoznaniu zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 9 lipca 1959 r. i na skutek cofnięcia przez powoda jego rewizji od tego wyroku,1.udzielił zgody na cofnięcie decyzji i umorzył postępowanie rewizyjne;2.oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki uwzględnił powództwo w części dotyczącej ustalenia odpowiedzialności pozwanego za wypadek i zasądził 25.000 zł zadośćuczynienia zamiast żądanych 30.000 zł. Nadto "wobec uwzględnienia poważnej części powództwa zasądził w myśl art. 100 i 101 k.p.c. na rzecz powoda 2.250 zł kosztów obrończych po częściowym ich zniesieniu."Powód cofnął swą rewizję od wyroku w części oddalającej powództwo. Cofnięcie rewizji nie jest sprzeczne z interesem Państwa i osób uprawnionych, wobec czego Sąd Najwyższy wyraził zgodę na cofnięcie rewizji i umorzył postępowanie rewizyjne w myśl art. 209 § 3, 361 i 390 § 1 k.p.c.W zażaleniu na orzeczenie o kosztach procesu powód lakonicznie przytoczył, że "oddalenie roszczenia o zwrot kosztów adwokackich" jest nieuzasadnione, gdyż "powód przedstawił spis tych kosztów potwierdzony przez Zespół Adwokacki."Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione, z przyczyn, jak następuje:Złożony przez żalącego się spis kosztów obejmuje pozycje związane z prowadzeniem sprawy w instancji rewizyjnej, zakończonej wyrokiem Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 lipca 1958 r. 4 CR 75/58 (OSPiKA 1959/3 poz. 75). W wyroku tym Sąd stwierdził, że zarówno w pierwszej instancji, jak i w skardze rewizyjnej oraz w postępowaniu przed Sądem Najwyższym adwokat, który policzył wymienione wyżej pozycje, opierał roszczenie powoda na oczywiście błędnym twierdzeniu, że gra w piłkę nożną, w czasie której powód doznał złamania nogi, wchodziła w zakres odpłatnych czynności służbowych powoda jako pracownika strony pozwanej. Koszty adwokackie związane z tego rodzaju czynnościami uznać należy za zbędne, nie podlegają więc one zwrotowi. Przepis bowiem art. 97 k.p.c. nakazuje przyznanie stronie zwrotu tylko takich kosztów, które są niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. Przepis zaś art. 98 § 1 k.p.c. zalicza do kosztów procesu należności i wydatki jednego adwokata, o ile zgodnie z poprzednio przytoczoną normą są one niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. Przepis ten w kontynuacji myśli wyrażonej w artykule poprzednim głosząc w § 1, że "do niezbędnych kosztów procesu zalicza się należności i wydatki jednego adwokata", kładzie nacisk na to, że strona może żądać zwrotu wspomnianych należności i wydatków dotyczących tylko jednego adwokata, chociażby korzystała z pomocy kilku adwokatów.W świetle uzasadnienia cyt. wyżej wyroku Sądu Najwyższego poprzednie orzeczenie Sądu Wojewódzkiego oddalające powództwo zostało uchylone nie w uwzględnieniu zarzutów (czynności) adwokata zastępującego powoda, lecz na skutek wzięcia przez Sąd Najwyższy z mocy art. 380 § 1 pkt 4 k.p.c. z urzędu pod rozwagę, iż zaskarżony wyrok został oparty na błędnej wykładni art. 24 i 36 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Tekst jednolity: Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97) z naruszeniem § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 1 lipca 1954 r. w sprawie wypadków o zatrudnieniu (Dz. U. z 1954 r. Nr 35, poz. 149), zmiana z r. 1958 - rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 19 maja 1958 r. - zmieniające rozporządzenie z dnia 1 lipca 1954 r. w sprawie wypadków w zatrudnieniu (Dz. U. z 1958 r. Nr 31, poz. 141). Ostatnio wskazany przepis prawa wydany na podstawie art. 36 ust. 3 cyt. dekretu określa, jakie wypadki pracowników należy uznawać za zrównane z wypadkami pozostającymi w związku z zatrudnieniem, i w pkt 1 zalicza do takich wypadków takie, którym ulegają pracownicy "w związku z wykonywaniem funkcji i zadań zleconych im przez organizacje polityczne, zawodowe lub społeczne." Sąd Wojewódzki niewadliwie ustalił, iż powód doznał wypadku w czasie zajęć społecznych, które zostały zlecone powodowi przez organizację społeczną, za jaką uważać należy Komitet Organizacyjny Spartakiady, powołany - przy udziale Rady Zakładowej i kierownictwa zakładu pracy, zatrudniającego powoda - przez Zrzeszenie Sportowe "Kolejarz" stanowiące wg § 2 swego statutu masową organizację sportową zrzeszającą m.in. także pracowników żeglugi. Przeto aczkolwiek wypadek powoda nie zdarzył się przy wykonywaniu pracy, Sąd Wojewódzki z mocy przytoczonych przepisów prawnych obowiązany był potraktować ten wypadek także w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego pracodawcy z art. 134 i nast.k.z. na równi z wypadkiem w zatrudnieniu.Gdyby adwokat przed wytoczeniem powództwa zapoznał się z wymienionymi przepisami i powołał się na nie w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim, nie zapadłby wyrok oddalający powództwo i nie byłoby potrzeby uchylania takiego wyroku w postępowaniu rewizyjnym. Zaznaczyć też należy, że lakoniczna skarga rewizyjna wniesiona przez tego adwokata nie była oparta na zarzucie naruszenia wymienionych przepisów, lecz zawierała ogólnikowe i oczywiście bezpodstawne powołanie się na "art. 371 pkt 3 k.p.c." nawet bez wskazania, o który paragraf tego przepisu chodzi. Toteż Sąd Najwyższy w cyt. wyroku wytknął, iż "takie mgliste formułowanie podstaw rewizyjnych pozostaje w sprzeczności z art. 372 k.p.c., który wymaga konkretnego przytoczenia i uzasadnienia podstaw rewizyjnych."Z powyższego wynika, że opisane czynności adwokata w postępowaniu rewizyjnym nie mogą być uznane za niezbędne do celowego dochodzenia praw powoda, w których obronie z urzędu stanął Sąd Najwyższy. Za czynności te przeto nie należy się temu adwokatowi wynagrodzenie, a wstawienie przez niego pozycyj dotyczących tych czynności do "spisu kosztów" przedłożonego sądowi nie ma znaczenia w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa. Zażalenie zaś nie zawiera nawet próby uzasadnienia odmiennej oceny, nie może więc odnieść skutku, zwłaszcza że żalący się niesłusznie pomija także milczeniem to, że Sąd Wojewódzki dokonał w myśl art. 101 k.p.c. częściowego wzajemnego zniesienia kosztów procesu.