4 CZ 171/59

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 1960 r. na posiedzeniu niejawnym z powództwa Leona C. przeciwko Jadwidze C. i małoletniej Danucie C. o zaprzeczenie ojcostwa po rozpoznaniu zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 1959 r. zmienił zaskarżone orzeczenie o tyle, że prócz zasądzonej kwoty 300 zł zasądził na rzecz powoda od pozwanych dalszą sumę 615 zł tytułem kosztów procesu za I instancję oraz 37 zł 25 gr tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 4 grudnia 1959 r. Sąd Wojewódzki uwzględnił w całości żądanie powoda i zasądził na jego rzecz od pozwanych tytułem kosztów procesu za trzy instancje kwotę 300 zł, w której mieści się opłata sądowa w sumie 50 zł i zwrot opłaty za pełnomocnictwo w sumie 15 zł. Orzeczenie swe w przedmiocie kosztów procesu uzasadnił Sąd Wojewódzki tym, że powód nie wykazał żadnym dokumentem, aby wynagrodzenie adwokackie w wysokości przez niego żądanej zapłacił swemu pełnomocnikowi, oraz że sytuacja majątkowa pozwanych usprawiedliwia zasądzenie kosztów procesu w wysokości niższej od żądanej przez powoda.Rozpoznając zażalenie powoda na powyższe orzeczenie Sąd Najwyższy uznał je za uzasadnione.Jak ustala Sąd Wojewódzki w motywach zaskarżonego orzeczenia, powód w każdej instancji policzył zwrot wynagrodzenia adwokackiego w określonych kwotach, odpowiadających maksymalnej stawce taryfowej z § 10 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1953 r. - w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. z 1953 r. Nr 40, poz. 176) z 20% dodatkiem z § 7a cyt. rozporządzenia.Tak sformułowane żądania, stanowią stwierdzenie strony, że w tej wysokości zostało umówione pomiędzy nią a adwokatem wynagrodzenie za prowadzenie sprawy, co odpowiada pojęciu "złożenia spisu kosztów" w rozumieniu art. 110 k.p.c., który bynajmniej nie zawiera wymogu udowodnienia dokumentem faktu i treści umowy z adwokatem lub zespołem. Nadmienić należy, że pełnomocnik strony (adwokat), przez fakt zgłoszenia w imieniu strony tego rodzaju żądania potwierdza istnienie i treść zawartej w tym przedmiocie umowy ze stroną.Zgodnie z ustaloną judykaturą Sądu Najwyższego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 31 marca 1955 r. I CZ. 316/54 - OSN 1955/IV poz. 89) Sąd nie może odmówić zasądzenia od przeciwnika (w warunkach art. 100 i 102 k.p.c.) kosztów wynagrodzenia adwokackiego w wysokości rzeczywiście umówionej w granicach taryfy i nie jest uprawniony do oceny, czy umówiona kwota wynagrodzenia odpowiada nakładowi pracy adwokata.Jedynie w przypadku, gdy strona ogranicza się do żądania kosztów według norm przypisanych - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca - wysokość zasądzonej kwoty zależy od oceny Sądu, który określi wysokość wynagrodzenia stosując prawidłowo kryteria przewidziane w § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 1953 r. Błędny jest też pogląd Sądu Wojewódzkiego, jakoby stan majątkowy pozwanych mógł uzasadniać odstępstwo od powyższych zasad. Stan majątkowy strony przegrywającej proces, który by nawet uzasadniał zwolnienie jej przez Sąd od kosztów sądowych, nie ma wpływu na jej obowiązek zwrotu przeciwnikowi pełnych kosztów zastępstwa adwokackiego, o ile takie były w tej wysokości żądane i nie zależały od oceny Sądu. Z tych względów zaskarżone orzeczenie, jako naruszające przepisy art. 97, 98 i 110 k.p.c. oraz § 7a i 10 pkt 5 rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1953 r., należało z mocy art. 386 w związku z art. 394 k.p.c. zmienić i orzec jak w sentencji, zasądzając dla powoda, zgodnie z jego żądaniem koszta postępowania zażaleniowego.