4 CR 316/59

PostanowienieIzba Cywilna1959-04-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadanie nieruchomości dziedziczy się w kontekście stwierdzenia zasiedzenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, przejmując sprawę do własnego rozpoznania, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że w przypadku zasiedzenia, czas posiadania spadkodawcy może być doliczony wnioskodawcy tylko w zakresie, w jakim wnioskodawca jest spadkobiercą. Do pozostałej części nieruchomości, która nie jest dziedziczona przez wnioskodawcę, czas posiadania matki nie może być doliczony, niezależnie od tego, czy posiadanie dziedziczy się, czy nie.
Stan faktyczny
Ludwik J. wniósł o stwierdzenie zasiedzenia działki gruntu, którą jego matka Maria J. kupiła w 1938 r. nieformalną umową. Maria J. zmarła w 1951 r. i Ludwik J. jest jednym z jej ośmiorga spadkobierców. Sąd Powiatowy oddalił wniosek, a Sąd Wojewódzki przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące dziedziczenia posiadania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 1959 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Ludwika J. o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, po rozpoznaniu rewizji wnioskodawcy - Ludwika J. na postanowienie Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 1958 r. i postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 1958 r. przekazującego Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne, postanowił:1)przejąć sprawę do własnego rozpoznania z mocy art. 388 § 1 k.p.c.2)zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneLudwik J. wnosił o stwierdzenie na jego rzecz zasiedzenia działki gruntu w Bydgoszczy-Czyżkówko przy ul. S. Nr 102 oznaczonej katastralnie nr 250 o pow. 4.370 m2.Sąd Powiatowy wniosek oddalił. Na skutek rewizji wnioskodawcy, żądającej zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenia zgodnie z wnioskiem lub uchylenia go i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy przekazał Sądowi Najwyższemu z mocy art. 388 k.p.c. do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne - "Czy posiadanie dziedziczy się".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przyjąwszy sprawę do własnego rozpoznania z mocy art. 388 § 1 k.p.c., zważył, co następuje:Według niekwestionowanego ustalenia Sądu Powiatowego działkę gruntu nr 250 kupiła w 1938 r. nieformalną umową matka wnioskodawcy Maria J., zmarła w 1951 r. Według postanowienia Sądu Powiatowego w Bydgoszczy o stwierdzeniu praw do spadku z dnia 20 czerwca 1952 r. sygn. II Ns 236/51 powód jest spadkobiercą swej matki w 1/8 części, jak i każde z jego siedmiorga rodzeństwa.Powyższy stan faktyczny usprawiedliwiać mógłby jedynie wniosek o stwierdzenie zasiedzenia w 1/8 części nieruchomości. Tylko bowiem w tym zakresie, w jakim wnioskodawca jest spadkobiercą, mógłby być wnioskodawcy doliczony czas posiadania jego matki, spadkodawczyni w analogicznym zastosowaniu art. 57 Pr. rzecz. O ile chodzi o 7/8 części działki, to bez względu na to, czy posiadanie dziedziczy się, czy nie, do posiadania wnioskodawcy nie dolicza się czasu posiadania jego matki. Przy pierwszym założeniu posiadanie tych części przeszłoby z samego prawa na rodzeństwo spadkodawcy a wnioskodawca nie twierdzi, żeby oni przenieśli na niego posiadanie. Przy drugim założeniu art. 57 Pr. rzecz. również się nie stosuje wprost, jeżeli zaś zastosuje się go analogicznie do dziedziczenia, to nie ma żadnych podstaw do uznania, żeby zasadę należało zastosować do części rzeczy nie dziedziczonej przez spadkobiercę.W tym stanie rzeczy rewizja jest usprawiedliwiona przynajmniej co do części nieruchomości odpowiadającej udziałowi skarżącego w spadku.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy umożliwić wzięcie udziału w sprawie dotychczasowym (do upływu terminu zasiedzenia) właścicielom działki i mieć na względzie przepis art. 55 Pr. rzecz.Na przedstawione przez Sąd Wojewódzki zagadnienie prawne Sąd Najwyższy nie widział możliwości dania odpowiedzi. Przedmiotem wyjaśnienia w sprawie mogą być jedynie zagadnienia w sprawie aktualne i wyjaśnienie powinno być udzielane w związku z konkretnym stanem faktycznym, który wymaga wyjaśnienia zagadnienia. W sprawie natomiast przedstawione zagadnienie nie jest aktualne. Sąd Najwyższy przejął bowiem sprawę do rozpoznania, wyjaśniając istotne w sprawie zagadnienie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 388 § 1 KPCart. 388 KPCart. 57art. 55§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.