4 CZ 193/57

PostanowienieIzba Cywilna1957-09-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych, sąd może zasądzić zwrot kosztów procesu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie w przedmiocie kosztów procesu, uznając, że umorzenie postępowania na podstawie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych nie stanowi o wygraniu lub przegraniu sprawy przez którąkolwiek ze stron. W takich przypadkach, gdy proces został przerwany z woli ustawodawcy, a sąd nie rozstrzygnął o zasadności roszczenia wyrokiem, nie można stosować art. 100 k.p.c. dotyczącego kosztów procesu. Zamiast tego, w przypadku umorzenia postępowania, powinno nastąpić wzajemne zniesienie kosztów procesu stron.
Stan faktyczny
Powód Bogdan D. wytoczył powództwo przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 16.329 zł 20 gr. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych i zasądził od powoda zwrot kosztów procesu na rzecz pozwanego. Powód wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie w przedmiocie kosztów procesu i przyznał powodowi zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, W. Wilewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bogdana D. przeciwko Skarbowi Państwa (Państwowy Szpital Kliniczny nr 2 Akademii Medycznej w P.) o 16.329 zł 20 gr, po rozpoznaniu zażalenia powoda na zawarte w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 lipca 1957 r. orzeczenie o kosztach, uchylił postanowienie w przedmiocie kosztów procesu.Uzasadnienie faktyczneSąd pierwszej instancji, umarzając postępowanie na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych, przyznał pozwanemu w myśl art. 100 k.p.c. zwrot kosztów procesu od powoda jako od strony przegrywającej sprawę.Słusznie powód zarzuca, że Sąd pierwszej instancji w niniejszym wypadku błędnie zastosował przepis art. 100 k.p.c. Proces bowiem o zaległe roszczenia dodatkowe ze stosunku pracy nie został przez Sąd rozstrzygnięty, lecz jedynie został przerwany z woli ustawodawcy. Sąd nie rozstrzygał wyrokiem o zasadności roszczenia powoda (art. 326 k.p.c.) i na skutek tego rodzaju przerwania procesu nie można przyjąć, że którakolwiek ze stron proces wygrała lub przegrała.Umorzenie postępowania nie nastąpiło również na podstawie przepisów art. 361 k.p.c., a w szczególności na tej podstawie, że wydanie wyroku stało się zbędne, lecz wyłącznie na mocy szczególnego przepisu, w myśl którego wydanie wyroku stało się niedopuszczalne.Kodeks postępowania cywilnego również przewiduje wypadki przerwania procesu, np. w art. 198, 433, 446. W wypadkach tych w razie umorzenia postępowania następuje wzajemne zniesienie kosztów procesu stron.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia (art. 394 § 3 k.p.c.) i przyznał powodowi od pozwanego w myśl art. 97 i nast. k.p.c. zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 pkt 2art. 100 KPCart. 326 KPCart. 361 KPCart. 198art. 394 § 3 KPCart. 97§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.