4 CZ 193/57
PostanowienieIzba Cywilna1957-09-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych, sąd może zasądzić zwrot kosztów procesu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie w przedmiocie kosztów procesu, uznając, że umorzenie postępowania na podstawie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych nie stanowi o wygraniu lub przegraniu sprawy przez którąkolwiek ze stron. W takich przypadkach, gdy proces został przerwany z woli ustawodawcy, a sąd nie rozstrzygnął o zasadności roszczenia wyrokiem, nie można stosować art. 100 k.p.c. dotyczącego kosztów procesu. Zamiast tego, w przypadku umorzenia postępowania, powinno nastąpić wzajemne zniesienie kosztów procesu stron.Stan faktyczny
Powód Bogdan D. wytoczył powództwo przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 16.329 zł 20 gr. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych i zasądził od powoda zwrot kosztów procesu na rzecz pozwanego. Powód wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie w przedmiocie kosztów procesu i przyznał powodowi zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, W. Wilewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bogdana D. przeciwko Skarbowi Państwa (Państwowy Szpital Kliniczny nr 2 Akademii Medycznej w P.) o 16.329 zł 20 gr, po rozpoznaniu zażalenia powoda na zawarte w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 lipca 1957 r. orzeczenie o kosztach, uchylił postanowienie w przedmiocie kosztów procesu.Uzasadnienie faktyczneSąd pierwszej instancji, umarzając postępowanie na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych, przyznał pozwanemu w myśl art. 100 k.p.c. zwrot kosztów procesu od powoda jako od strony przegrywającej sprawę.Słusznie powód zarzuca, że Sąd pierwszej instancji w niniejszym wypadku błędnie zastosował przepis art. 100 k.p.c. Proces bowiem o zaległe roszczenia dodatkowe ze stosunku pracy nie został przez Sąd rozstrzygnięty, lecz jedynie został przerwany z woli ustawodawcy. Sąd nie rozstrzygał wyrokiem o zasadności roszczenia powoda (art. 326 k.p.c.) i na skutek tego rodzaju przerwania procesu nie można przyjąć, że którakolwiek ze stron proces wygrała lub przegrała.Umorzenie postępowania nie nastąpiło również na podstawie przepisów art. 361 k.p.c., a w szczególności na tej podstawie, że wydanie wyroku stało się zbędne, lecz wyłącznie na mocy szczególnego przepisu, w myśl którego wydanie wyroku stało się niedopuszczalne.Kodeks postępowania cywilnego również przewiduje wypadki przerwania procesu, np. w art. 198, 433, 446. W wypadkach tych w razie umorzenia postępowania następuje wzajemne zniesienie kosztów procesu stron.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia (art. 394 § 3 k.p.c.) i przyznał powodowi od pozwanego w myśl art. 97 i nast. k.p.c. zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Powiązane orzeczenia
- IV PZ 55/77 1977-11-15Czy w przypadku umorzenia postępowania cywilnego na skutek zasądzenia odszkodowania w postępowaniu karnym, powodowi, który cofnął pozew, należy się zwrot kosztów procesu?
- II C 609/53 1953-07-25Czy postanowienie o umorzeniu postępowania z pozwu głównego, gdy nadal toczy się postępowanie z powództwa wzajemnego, może zawierać rozstrzygnięcie o kosztach procesu?
- 4 CZ 263/58 1958-12-31Czy sąd może z urzędu uzupełnić postanowienie o umorzeniu postępowania w zakresie kosztów sądowych, jeśli strony zawarły ugodę, a jedna ze stron była zwolniona od kosztów sądowych?
- II DSI 35/19 2023-08-02Czy w przypadku uiszczenia zasądzonych kosztów procesu, mimo wcześniejszego umorzenia postępowania wykonawczego z powodu przedawnienia, możliwe jest uchylenie postanowienia o umorzeniu i zaksięgowanie wpłaconej kwoty?
- II NSKP 69/23/1 2025-12-10Czy wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu lub wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu podlega umorzeniu, gdy strona cofnęła wniosek lub nie odpowiedziała na wezwanie sądu?
Powołane przepisy
art. 1 pkt 2art. 100 KPCart. 326 KPCart. 361 KPCart. 198art. 394 § 3 KPCart. 97§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.