C 1037/52

PostanowienieIzba Cywilna1952-05-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stację kolejową należy uznać za stację miejsca pracy, jeśli miejscowość pracy nie posiada własnej stacji kolejowej, a dojazd z bliższej stacji wymaga znacznego wysiłku lub czasu, podczas gdy dalsza stacja oferuje dogodniejszy środek transportu?
Ratio decidendi
Za stację miejsca pracy należy uważać stację kolejową, która, mimo iż nie jest najbliżej położoną, zapewnia pasażerowi dogodniejszy i szybszy dojazd do miejsca pracy, uwzględniając czas i trud związany z podróżą, a także dostępność innych środków transportu. Zasada ta nie wyklucza wyjątku od reguły najbliższej stacji, jeśli lokalne warunki uzasadniają wybór stacji dalszej.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego określenia stacji miejsca pracy. Spór dotyczył wyboru między stacją Katowice, z której do miejsca pracy "Łagiewniki" można dojechać tramwajem w 20 minut, a stacją Chebzie, bliżej położoną, ale wymagającą 4-5 km marszu do miejsca pracy, z dodatkowym przejazdem przez Katowice i oczekiwaniem na przesiadkę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące wyboru stacji miejsca pracy w kontekście przepisów taryfy kolejowej.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczne...Postanowieniem z dnia 11 III 1952 roku III Cz. 32/52 Sąd Wojewódzki przekazał sprawę na zasadzie art. 388 k.p.c. Sądowi Najwyższemu dla rozpoznania zagadnienia prawnego, czy za stację miejsca pracy należy uważać, jak w danym przypadku, stację kolejową Katowice, z której do miejsca pracy "Łagiewniki" można mieć zarazem tramwajem dojazd trwający 20 minut, czy też stację kolejową Chebzie, bliżej położoną Łagiewnik, lecz od której nie ma środków lokomocji, a tylko trzeba iść pieszo do miejsca pracy 4-5 km. Ponadto do stacji Chebzie przejeżdża się przez Katowice, gdzie trzeba czekać na połączenie kolejowe i dojazd z Katowic do Chebzia trwa około 20 minut.Rozpoznając powyższe zagadnienie Sąd Najwyższy zauważa, że stawki ulgowych biletów kolejowych według taryfy osobowej są zasadniczo kalkulowane przy wzięciu pod uwagę trasy kolejowej i położonych na niej stacji.Ponieważ taryfa jest i musi być konstruowana pod kątem masowej obsługi korzystających z dróg kolejowych i potrzeb gospodarczych kraju, przeto zawarte w niej pojęcia tłumaczone być muszą według powszechnie spotykanych zjawisk.Trzeba więc to mieć na uwadze czy określeniu, jaką stację kolejową należy uważać za stację miejsca pracy, jeżeli miejscowość, w której praca jest wykonywana, nie ma stacji kolejowej.Najczęściej spotykanym zjawiskiem jest, że stacją taką będzie stacja położona najbliżej miejsca pracy lub w nieznacznej od tego miejsca odległości.Zasady tej jednakże nie można uznać za niedopuszczającą wyjątku.Wyjątek taki uzasadniony być może szczególnymi warunkami lokalnymi, które według zasad prawidłowego i uczciwego rozumowania wskazują pasażerowi inną, chociaż dalej położoną stację kolejową jako bardziej odpowiedni punkt dojazdu ze względu na oszczędność trudu i czasu.Może to mieć miejsce np. wówczas, gdy dotarcie do stacji terenowo najbliższej miejsca pracy wymaga przesiadania połączonego ze znaczną stratą czasu, podczas gdy ze stacji dalej położonej istnieje dogodniejszy i szybszy dojazd innymi środkami powszechnej lokomocji, lub też gdy stacja kolejowa bliżej położona nie posiada żadnych środków takiej lokomocji, a dojście pieszo do miejsca pracy połączone jest ze znacznym nakładem trudu i czasu.Należy jednak mieć na względzie, że ulgowe bilety pracownicze miesięczne przeznaczone są w zasadzie na przejazdy w obrębie względnie niewielkich odległości, które zgodnie z § 23 ust. 2 p. 1 taryfy osób. cz. II zał. I nie mogą przekraczać 100 km.Z tego też powodu szczególnej ostrożności i wnikliwej oceny wymaga sytuacja, w której stacja najbliższa miejsca pracy położona jest w odległości ponad 100 km od miejsca zamieszkania i wskutek tego wykupywanie biletów pracowniczych ulgowych nie byłoby dopuszczalne, a stacja rzekomo dogodniej położona w obrębie 100 km korzystanie z takiego biletu umożliwia.W takim bowiem przypadku może zachodzić uzasadnione podejrzenie, że pretendujący do ulgi wskazuje inną stację kolejową jako właściwą niesumiennie w celu obejścia przepisów taryfy kolejowej.Tego rodzaju podejrzenie może znaleźć między innymi oparcie również w takich okolicznościach, jak ta, że odległość pomiędzy miejscem zamieszkani a miejscem pracy przy uwzględnieniu rozkładu jazdy i połączeń wymaga na przejazd tak znacznej ilości czasu, że codzienne dojazdy do pracy są praktycznie niemożliwe...

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 388 KPC§ 23 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.