C 2000/49

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Krotowski; Sędziowie: J. Namitkiewicz, S. Kałamajski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Łucji H. przeciwko Skarbowi Państwa o 20.400 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratorii Generalnej R. P. na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 września 1949 r., zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi uchylił i sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneŁucja H. w pozwie zgłoszonym w dniu 29 marca 1949 r. w Sądzie Pracy wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa sumy 20.400 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za pracę w miesiącach lipcu, sierpniu i wrześniu 1948 r. Powódka wyjaśniła, że była pracownikiem Głównego Instytutu Włókiennictwa w czasie od dnia 15 lutego 1947 r. do dnia 30 września 1948 r., że z dniem 30 września 1948 r. została zwolniona z pracy na własną prośbę, że za ostatnie trzy miesiące pracy otrzymała wynagrodzenie w wysokości po 16.200 zł i że należy jej się wyrównanie do wysokości 23.000 zł miesięcznie na skutek nowej siatki płac, obowiązującej od dnia 1 lipca 1948 r.Prokuratoria Generalna R. P. powództwa nie uznała.Sąd Pracy powództwo uwzględnił, a Sąd Okręgowy wyrok Sądu Pracy zatwierdził. Sąd Okręgowy ustalił, że Główny Instytut Włókiennictwa uznał roszczenie powódki oraz że zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 22 października 1948 r., regulujące płace, m. in., pracowników wyżej wymienionego Instytutu od dnia 1 lipca 1948 r., obejmuje wszystkich pracowników, którzy pracowali w Instytucie po dniu 1 lipca 1948 r., bez względu na to, czy pracowali jeszcze w czasie wydania pomienionego zarządzenia.W skardze kasacyjnej Prokuratoria Generalna R. P. wnosi o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie prawa formalnego i materialnego.Uzasadnienie prawneSkardze kasacyjnej nie można odmówić słuszności.a)Prokuratoria Generalna R. P. słusznie zarzuca, że z samego faktu, iż wyżej wspomniany Instytut przyjął podanie powódki o wypłatę 20.400 zł i zdecydował wysłać je do Ministerstwa do rozstrzygnięcia, nie można, przy logicznym rozumowaniu, wysnuć wniosku - jak to uczynił Sąd Okręgowy - że Instytut roszczenie powódki uznał. Wniosek Sądu Okręgowego bez dalszego uzasadnienia i wyjaśnienia jest dowolny i przekracza granice swobodnej oceny z art. 250 § 1 k.p.c.b)Słuszny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, którego to naruszenia Prokuratoria Generalna R. P. dopatruje się w wyżej przedstawionym stanowisku Sądu Okręgowego w sprawie zasięgu cytowanego zarządzenia, dotyczącego nowej regulacji płac.Wyłania się pytanie prawne: czy pracownik umysłowy, z którym rozwiązany został stosunek pracy, ma prawo żądać "wyrównania" wynagrodzenia za pracę świadczoną w czasie przed rozwiązaniem stosunku pracy, jeżeli po rozwiązaniu stosunku pracy pracodawca podwyższył płacę z mocą wsteczną obejmującą także czas, gdy pracownik jeszcze pracował?Na powyższe pytanie należy odpowiedzieć przecząco.Z rozwiązaniem umowy o pracę, zgodnie z art. 25 rozporządzenia o umowie o pracę pracowników umysłowych, stosunek prawny między stronami wygasa, wszelkie stosunki prawne między pracodawcą i pracownikiem ustają. Skutkiem tego jakiekolwiek zarządzenia pracodawcy w sprawie płac wydane po rozwiązaniu umowy o pracę z b. pracownikiem nie mogą stworzyć żadnych praw czy obowiązków dla pracownika, nawet gdyby treść zarządzenia miała działać wstecz, tzn. miała się odnosić do czasu, gdy wspomniany b. pracownik pozostawał jeszcze w stosunku pracy. Zarządzenie pracodawcy w sprawie płac stanowi zmianę warunków umowy o pracę, a nie można mówić o zmianie warunków umowy o pracę w stosunku do osoby, z którą umowy o pracę nie ma. Wszystkie więc korzyści, wynikające z zarządzenia pracodawcy w sprawie płac, przypadają tylko tym pracownikom, z którymi pracodawca w chwili wydania zarządzenia swego pozostaje w stosunku umowy o pracę, nie przypadają natomiast b. pracownikom, z którymi pracodawca w chwili wydania swego zarządzenia nie pozostaje w żadnym stosunku pracy.Nie ma przepisu prawa, który stanowiłby inaczej, co oczywiście nie wyklucza, aby pracodawca mógł postanowić inaczej i przewidzieć pewną darowiznę dla swych b. pracowników.Z powyższych względów zaskarżony wyrok został uchylony.