C 235/52

PostanowienieIzba Cywilna1952-07-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy odwołany testament późniejszy powoduje odżycie wcześniejszego testamentu, który nie został odwołany w testamencie późniejszym?

Ratio decidendi

Prawo spadkowe nie zna instytucji restytucji ani odżycia testamentu. Testament, który został skutecznie odwołany i pozbawiony mocy prawnej, nie może odzyskać swej skuteczności, chyba że wola odwołania dotyczy tylko testamentu drugiego, a nie pierwszego. W przypadku sporządzenia nowego testamentu, który następnie został odwołany, wcześniejszy testament nie odżywa automatycznie.

Stan faktyczny

Spadkodawca sporządził testament, a następnie testament późniejszy. Testament późniejszy został skutecznie odwołany. Powstało pytanie, czy wcześniejszy testament odżywa w związku z odwołaniem testamentu późniejszego.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że odwołany testament późniejszy nie powoduje odżycia wcześniejszego testamentu.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 93 pr. spadk. zakłada istnienie obok siebie dwóch testamentów stanowiąc, że jeżeli spadkodawca po sporządzeniu testamentu sporządzi nowy testament, w którym nie zaznaczy, że pierwszy odwołuje, należy uważać testament wcześniejszy za odwołany tylko o tyle, o ile nie da się pogodzić z testamentem późniejszym. W tym przypadku sąd, kierując się zasadami art. 95 i 96 pr. spadk o tłumaczeniu woli, ustali na drodze wykładni, czy zachodzi sprzeczność i w jakich punktach, i stosownie do tego rozstrzygnie o ich ważności. Przepis ten nie rozstrzyga jednak, co się ma stać z testamentem dawniejszym, jeżeli został sporządzony testament późniejszy, który następnie został skutecznie odwołany, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku. Instytucji restytucji wzgl. odżycia testamentu prawo spadkowe nie zna. Jeżeli testament został odwołany i pozbawiony mocy, nie może też w zasadzie odzyskać swej skuteczności, chyba że taka wola da się ustalić na podstawie treści zawartej w testamencie odwołującym tylko testament drugi.

Powiązane orzeczenia

I CKN 482/00 2002-01-08Jakie są skutki prawne odwołania testamentu, który sam wcześniej odwołał inny testament, w sytuacji gdy testament odwołujący nie zawiera nowych rozrządzeń spadkowych?
III CO 42/62 1963-01-30Czy skuteczność testamentu odwołującego poprzedni testament należy oceniać według stanu rzeczy istniejącego w chwili śmierci spadkodawcy, czy w chwili sporządzenia drugiego testamentu, i czy testament szczególny, który u…
IV CSK 355/08 2009-01-28Czy odwołanie testamentu, który odwołał wcześniejszy testament, powoduje automatyczne przywrócenie skuteczności pierwotnie odwołanego testamentu, czy też wymaga wyraźnego oświadczenia woli spadkodawcy?
II CSKP 1324/22 2022-06-30Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił ważność testamentu własnoręcznego i testamentu negatywnego, a także kwestię odwołania testamentu?
III CSK 235-09/1 2010-06-02Czy ponowne podpisanie i opatrzenie datą odwołanego testamentu własnoręcznego, bez wyraźnego oświadczenia woli o odwołaniu późniejszego testamentu lub przywróceniu mocy wcześniejszemu, może być uznane za skuteczne sporzą…

Powołane przepisy

art. 93art. 95

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.