C 901/50

PostanowienieIzba Cywilna1951-02-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi przysługuje wyrównanie wynagrodzenia na podstawie zarządzenia administracyjnego wprowadzającego nową siatkę płac, mimo braku indywidualnej decyzji pracodawcy o jego zaszeregowaniu w ramach tej siatki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stosunki pracy w gospodarce socjalistycznej są regulowane zarządzeniami władz administracyjnych, uchwałami partii i związków zawodowych oraz układami zbiorowymi. Zarządzenia te, jeśli są korzystniejsze dla pracownika, powinny być stosowane automatycznie, podobnie jak korzystniejsze postanowienia układów zbiorowych. W przypadku, gdy pracownik został pominięty przy zaszeregowaniu do nowej siatki płac, mimo że inni pracownicy z tej samej kategorii zostali objęci podwyżką na podstawie zarządzenia, pracownikowi przysługuje wyrównanie wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Powódka była zatrudniona w pozwanym przedsiębiorstwie od 1947 do 1948 roku. W 1948 roku wprowadzono nową siatkę płac dla pracowników umysłowych w wydziałach finansowo-księgowych. Pozwane przedsiębiorstwo przedstawiło listy pracowników do zaszeregowania, jednak powódce odmówiono podwyżki wynagrodzenia mimo spełnienia kryteriów. Sąd Okręgowy podwyższył zasądzone przez Sąd Pracy odszkodowanie do pełnej żądanej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanych, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dniu 27 lutego 1951 r. w sprawie z powództwa Elżbiety S. przeciwko Krakowskim Zakładom Wyrobów Papierniczych - Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione w Krakowie - o 95.000 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanych na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 31 marca 1950 r. skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePowódka była pracownicą u strony pozwanej od 1 czerwca 1947 r. do 30 października 1948 r. zatrudniona w księgowości dekretacją dokumentów przeznaczonych do księgowania dla kontystów i pobierała uposażenie po 10.000 zł miesięcznie.Na skutek zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 8.VI.1943 r. została od 1.VI.1948 r. wprowadzona specjalna siatka płac dla pracowników umysłowych w wydziałach finansowo - księgowych, przy czym Centralne Zarządy Przemysłów zostały obowiązane do bezzwłocznego przedstawienia do Departamentu Finansowego tegoż Ministerstwa listy stanowisk wydziałów finansowo-księgowych do zatwierdzenia.W wykonaniu tego zarządzenia pozwane przedsiębiorstwo przedstawiło Ministerstwu Przemysłu i Handlu arkusze kwalifikacyjne pracowników, a również i powódki, jednakże mimo uzyskania czterech etatów IV grupy i objęciu nową siatką wszystkich pracowników księgowości strony pozwanej - powódce zaszeregowania do IV grupy i podwyżki płacy o 19.000 zł od 7.VI.1948 r. bez podania przyczyn odmówiono.Sąd Okręgowy, zatwierdzając zasadniczo wyrok Sądu Pracy podwyższył przysądzoną w nim na rzecz powódki kwotę 55.000 zł do kwoty żądanej czyli do 95.000 zł z 8 proc. odsetkami od 30.X 1948 r.Wyrok ten zaskarża strona pozwana przez Prokuratorię Generalną RP. Oddział w Krakowie skargą kasacyjną, opartą na obu podstawach zaskarżenia z art. 426 k.p.c., jednakże niesłusznie.W wywodzie podstawy zaskarżenia z art. 426 p. 1 k.p.c. usiłuje skarga kasacyjna pod zarzutem naruszenia art. 29, 30, 50 k.z. i art. 351 k.p.c. wykazać, że Sąd Okręgowy nie miał w wynikach postępowania żadnej podstawy do przyjęcia zmiany umowy z powódką w przedmiocie podwyższenia jej uposażenia o 19.000 zł miesięcznie, a to ani przez zawarcie z nią nowej umowy, ani przez układ zbiorowy, ani też przez skierowanie do powódki oświadczenia w tym względzie ze strony pozwanego przedsiębiorstwa w taki sposób, iżby mogła o nim powziąć wiadomość.Wywód ten jest prawnie chybiony, bo zapoznaje fakt, że stosunki pracy w planowej gospodarce socjalistycznej są regulowane zasadniczo w drodze zarządzeń odnośnych władz administracyjnych, opartych na odpowiednich uchwałach partii i związków zawodowych oraz na układach zbiorowych i że zarządzenia tego rodzaju, o ile są dla świata pracy korzystniejsze od dotychczasowych umów, winny być zamiast nich automatycznie stosowane, na podobieństwo jak stosowane są korzystniejsze dla pracowników postanowienia układów zbiorowych w myśl art. 445 § 4 k.z.Zaskarżony wyrok ustala, że w przemyśle papierniczym zarządzeniem Ministerstwa Przemysłu i Handlu z dnia 8 czerwca 1948 r. została wprowadzona z dniem 1 czerwca 1948 r. specjalna siatka wyższych płac dla pracowników umysłowych, zatrudnionych w wydziałach finansowo - księgowych oraz, że powódka była pracownicą księgowości w pozwanym przedsiębiorstwie jako księgowy główmy, który dekretuje dokumenty .przeznaczone dla kontystów do księgowania.Dalej ustalono, ze pozwane przedsiębiorstwo, stosując się do powyższego zarządzenia Ministerstwa - uzyskało w trybie tym zarządzeniem przewidzianym cztery etaty IV grupy dla pracowników kwalifikowanych w dziedzinie księgowości oraz, że wszystkich pracowników księgowości przeszeregowano do nowej siatki płac, a jedynie powódkę w zaszeregowaniu do należącej się jej IV grupy bez podania powodów pominięto.W tym stanie rzeczy nie można bez obrazy zasady sprawiedliwości społecznej oraz wbrew zasadzie przyjętej w ustroju socjalistycznym "każdemu według jego pracy" - odmówić powódce przysądzenia wyrównania płacy według grupy IV od 1 czerwca do 30 października 3948 r., skoro takie wyrównanie zostało przyznane innym pracownikom z tej kategorii, stosowanie do zarządzenia Ministerstwa Przemysłu i Handlu (p. art. 445 § 4 k.z.) i skoro wcale nie twierdzono, jakoby powódka czy to z braku odpowiednich kwalifikacji czy też z innych jakichkolwiek przyczyn pozostawionych chociażby uznaniu Dyrekcji Przedsiębiorstwa na zaszeregowanie do grupy IV nie zasługiwała - zwłaszcza, że zaszeregowanie i wyrównanie uposażenia dotyczy okresu, który powódka na stanowisku głównego księgowego w całości przepracowała.Z tych względów dalsze wywody skargi kasacyjnej na temat pogwałcenia art. 227, 250, 351 i 417 k.p.c. przez rzekome niewłaściwe ustalenia, że zaszeregowanie powódki do grupy IV zależało od decyzji Ministerstwa, a nie od uznania Centrali i Dyrekcji Przedsiębiorstwa - należy pominąć jako nieistotne i bezzasadną skargę kasacyjną pozostawić bez skutku (art. 438 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 426 KPCart. 426art. 29art. 351 KPCart. 445 § 4art. 227art. 438 KPC§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.