I C 421/53

PostanowienieIzba Cywilna1953-05-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę na okres próbny złożone w ostatnim dniu tego okresu, ale z zachowaniem dwutygodniowego wypowiedzenia, jest skuteczne, jeśli umowa nie reguluje odmiennie sposobu rozwiązania umowy z upływem okresu próbnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok nie zawierał dostatecznego uzasadnienia stanowiska o zgodnym zamiarze stron zagwarantowania dwutygodniowego okresu wypowiedzenia przez cały okres próbny. Brak było podstaw do wydedukowania takiego zamiaru stron jedynie na podstawie brzmienia umowy, które odpowiadało przepisom rozporządzenia o umowie o pracowników umysłowych. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy z upływem okresu próbnego, złożone z zachowaniem dwutygodniowego wypowiedzenia, nie wyłączało wniosku, że zostało złożone ponad obowiązek, w interesie pracownika.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła roszczeń z tytułu rozwiązania umowy o pracę na okres próbny. Sąd Wojewódzki przyjął, że strony umówiły się na dwutygodniowe wypowiedzenie nawet w przypadku rozwiązania umowy z upływem okresu próbnego. Rewizja nadzwyczajna zarzuciła naruszenie przepisów prawa pracy i procedury cywilnej. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Wojewódzkiego było niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z powodu naruszenia art. 337 k.p.c. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna wyraża pogląd, że uprzednie dwutygodniowe wypowiedzenie umowy o pracę w okresie próbnym niezbędne jest tylko w przypadku, gdy pracodawca zamierza rozwiązać umowę przed upływem przyjętego w niej lub oznaczonego w ustawie czasu trwania tej umowy. O ile natomiast oświadczenie stron o rozwiązaniu umowy w okresie próbnym ma odnieść skutek na koniec umownego lub ustawowego terminu, może ono być złożone bez zachowania dwutygodniowego terminu i to nawet w ostatnim dniu, w którym okres próbny kończy się.Przytoczona w rewizji nadzwyczajnej wykładnia art. 25 ust. 1 rozporządzenia pracę o umowie o pracowników umysłowych jest trafna. Zauważyć jednak należy, że strony, zawierające umowę o próbną pracę, mogły jej postanowienia uregulować w sposób bardziej dla pracownika korzystny, aniżeli to przewiduje powołany wyżej art. 25 rozporządzenia (por. art. 1 tegoż rozporządzenia). Takim korzystniejszym dla pracownika uregulowaniem byłoby m. in. zastrzeżenie, że dla skuteczności rozwiązania umowy o pracę na okres próbny, nawet gdyby nastąpić ono miało w ostatnim dniu tego okresu, niezbędne jest uprzednie dwutygodniowe wypowiedzenie. Sąd Wojewódzki w oparciu o brzmienie przytoczonej na wstępie klauzuli umownej przyjął, że zamiarem stron było odmienne, korzystniejsze niż to przewiduje art. 25 ust. 1 rozporządzenia, uregulowanie sposobu rozwiązania umowy zawartej na okres próbny. Niesłuszny przeto w tych warunkach jest zarzut rewizji nadzwyczajnej, jakoby Sąd Wojewódzki dopuścił się obrazy art. 25 ust. 1 rozporządzenia, skoro zaskarżony wyrok wcale wykładnią tego przepisu nie zajmuje się, a rozstrzygnięcie swoje, z powołaniem się na art. 47 p.o.p.c., oparł na tłumaczeniu oświadczeń woli stron. Rewizja nadzwyczajna zarzuca wprawdzie Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 47 p.o.p.c, nie wskazuje jednak, na czym ono polega.W istocie zaskarżony wyrok nie zawiera dostatecznego, odpowiadającego wymaganiom art. 337 k.p.c., uzasadnienia stanowiska, że "zgodnym zamiarem stron... było zagwarantowanie mu (tj. pracownikowi) przez cały ten okres (tj. okres próbny) dwutygodniowego okresu wypowiedzenia".Wniosek ten wypływa, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, "z treści zawartej między stronami umowy", samo jednak brzmienie tej umowy bynajmniej jeszcze nie usprawiedliwia poglądu o odmiennym niż ustawowe uregulowaniu przez strony tego przypadku, gdy ustanie pracy próbnej miało nastąpić z upływem umówionego czasu jej trwania. Sformułowanie ustępu 7 umowy odpowiada brzmieniu przepisu art. 25 ust. 1 rozporządzenia, jeśli chodzi o zasadnicze przesłanki zastosowania tego przepisu. Umowa tak samo jak i rozporządzenie wspomina o jej rozwiązaniu "w okresie próbnym", a więc w ciągu trwania umownego okresu próby" nie regulując zagadnienia sposobu rozwiązania umowy z upływem tego okresu. Wydedukowanie więc zamiaru stron odmiennego uregulowania tego ostatniego przypadku jedynie w oparciu o brzmienie umowy stron nie jest usprawiedliwione. Różnica między treścią pkt. 7 umowy a powołanym przepisem prawa sprowadza się jedynie do wprowadzenia przez umowę dodatkowego wymogu, że wypowiedzenie, które obowiązywało w przypadku rozwiązania umowy o pracę próbną w czasie jej trwania, dokonane miało być na piśmie. Takiego wymogu przepis prawa nie przewiduje; jako korzystniejszy dla pracownika wiąże on strony, oczywiście jednak tylko w odniesieniu do sytuacji, gdy wypowiedzenie było w ogóle potrzebne. - W oparciu o brzmienie umowy można było dojść do logicznego wniosku, że pozwany Instytut, chcąc rozwiązać umowę o próbną pracę przed upływem przewidzianego w umowie terminu, obowiązany był to uczynić za pomocą uprzedniego pisemnego dwutygodniowego wypowiedzenia. Z brzmienia umowy jednak, jak już była o tym mowa, nie wynikał obowiązek jej wypowiedzenia, gdy pracodawca nie miał zamiaru jej przedłużyć. Jeżeli więc Instytut przesłał powódce pismo w dn. 18 czerwca 1953 r., w którym "wypowiada... umowę o pracę na 30 czerwca br. jako ostatni dzień okresu próbnego", to takie oświadczenie w zestawieniu z tekstem umowy bynajmniej nie wyłącza jeszcze wniosku, że oświadczenie to złożone zostało ponad obowiązek, w interesie pracownika, by nie łudził się on, że po upływie okresu próby zawarta z nim zostanie umowa na czas nieokreślony.Brak dostatecznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku w przedmiocie zgodnego zamiaru stron narusza art. 337 k.p.c., wobec czego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 25 ust. 1art. 25art. 1art. 47art. 337 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.