I C 80/53

Uzasadnienie faktyczneSłuszny jest przede wszystkim zarzut obrazy art. 7 k. p. c. Pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż mimo skazania pozwanej prawomocnym wyrokiem w postępowaniu karnym za przestępstwo przewidziane w art. 286 § 3 k. k., podstawą roszczenia strony powodowej o odszkodowanie z tytułu stwierdzonego wyrokiem karnym manka towarowego mogą być jedynie przepisy o umowie o pracę, jest błędny. Niewątpliwie, każda szkoda, wynikła z niedopełnienia obowiązków umownych, może być podstawą odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania na podstawie art. 239 i 240 k.z. Jeżeli jednak wyrządzona szkoda jest wynikiem takiego zachowania się pracownika, które jak w przypadku niniejszym stanowi nie tylko naruszenie obowiązków umownych, ale zarazem jest czynem niedozwolonym, wówczas możliwe jest oparcie roszczenia odszkodowawczego jednocześnie na dwóch tytułach prawnych przewidzianych w art. 239 i 134 k.z. brak normy prawnej, która by w razie zbiegu tych dwóch tytułów zamykała poszkodowanemu drogę do powołania się na każdy z nich, o ile oczywiście uprawniony wykaże istnienie przesłanek wymaganych przez każdy z cyt. wyżej dwóch przepisów. Pracownik, któremu pracodawca udowodni popełnienie czynu niedozwolonego, nie może zasłaniać się tym, że czyn jego jest zarazem naruszeniem obowiązków umownych, i żądać oceny swojej odpowiedzialności wyłącznie na podstawie przepisów o odszkodowaniu za niewykonanie umowy.Czyn karalny zagrożony sankcją z mocy przepisów k. k. i innych ustaw karnych z istoty swojej jest zawsze czynem niedozwolonym w rozumieniu art. 134 k. z.; taki charakter ma też przestępstwo z art. 286 § 3 k. k., chociaż istota jego polega na niedopełnieniu obowiązków. Jeżeli ustawodawca dopełnienie pewnych obowiązków obdarowuje sankcją karną, to niedopełnienie tych obowiązków przez zobowiązanego, nawet gdy wynikają one z umowy, przestaje być tylko niewykonaniem zobowiązania w rozumieniu art. 239 k. z., a staje się czynem niedozwolonym w rozumieniu art. 134 k. z., skoro zarazem stanowi czyn karalny. Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie podziela poglądu prawnego, wyrażonego w powołanym przez Sąd Wojewódzki orzeczeniu S. N. z dn. 13.I 1951 r. nr Ł. C. 1585/50, że "okoliczność, iż przy naruszeniu umowy o pracę pracownik popada w konflikt z kodeksem karnym, nie zmienia charakteru roszczenia ani podstawy powództwa". Pogląd ten nie jest przyjęty przez judykaturę Sądu Najwyższego z ostatniego okresu w sprawach dotyczących roszczeń odszkodowawczych z tytułu manka.Skoro w sprawie niniejszej Sąd Wojewódzki na podstawie akt sprawy karnej ustalił, iż pozwana prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku w sprawie karnej nr Kr. 517/50 została skazana na podstawie art. 286 § 3 k. k. za to, że przez niedbalstwo dopuściła do powstania manka towarowego na szkodę strony powodowej, nie mógł bez rozważenia kwestii odpowiedzialności pozwanej na podstawie art. 134 k. z. oddalić powództwa w oparciu o przepis art. 473 k. z. W tych warunkach wyrok oddalający powództwo zapadł z obrazą art. 7 k.p.c., wyrok ten nie liczy się bowiem z faktem prawomocnego skazania pozwanej za czyny, które wyrządziły szkodę powodowej Spółdzielni i uzasadniają obowiązek odszkodowania...