I CKN 1097/98
Izba Cywilna2001-02-14
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Antoni Górski, Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, dokonując oceny zasadności rozłożenia na raty zasądzonej należności w sprawie o podział majątku dorobkowego, jest związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wskazanie sądu drugiej instancji w uzasadnieniu postanowienia o uchyleniu postanowienia sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, aby rozważyć rozłożenie należności na raty, nie wiąże sądu drugiej instancji co do ilości i wysokości rat ani terminu ich uiszczenia. Oznacza to jedynie obowiązek oceny, czy zachodzi potrzeba rozłożenia należności na raty.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w W. zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące podziału majątku wspólnego, rozkładając kwotę zasądzoną od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy na pięć rocznych rat zamiast dziesięciu. Uczestniczka postępowania wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 212 § 3 k.c. oraz naruszenie art. 386 § 6 k.p.c. przez nieuwzględnienie wskazań sądu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację uczestniczki postępowania, uznając ją za nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
1 Sygn. akt I CKN 1097/98 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2001 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) Protokolant Ewa Krentzel w sprawie z wniosku S. C. przy uczestnictwie M. C. o podział majątku dorobkowego po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na rozprawie w dniu 14 lutego 2001 r. kasacji uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 5 maja 1998 r., sygn. akt V Ca […], oddala kasację.
2 Sygn. akt I CKN 1097/98 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 maja 1998 r. Sąd Wojewódzki w W. zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji dokonujące podziału majątku wspólnego wnioskodawcy S. C. i uczestniczki postępowania M. C. w ten tylko sposób, że kwotę 56.261 zł zasądzoną od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy tytułem wyrównania jego udziału w majątku wspólnym, rozłożoną na dziesięć rocznych rat w wysokości po 5.626,10 zł, rozłożył na pięć rocznych rat w wysokości po 11.626,10 zł, a w pozostałej części oddalił apelację wnioskodawcy. Podstawę kasacji uczestniczki postępowania od wymienionego postanowienia stanowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 212 § 3 k.c. i naruszenie przepisu art. 386 § 6 zd. pierwsze k.p.c. przez nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu postanowienia uprzednio wydanego w sprawie przez sąd drugiej instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania albo o zmianę tego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji wnioskodawcy w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 października 1996 r., uchylającym postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania, Sąd Wojewódzki zalecił rozważenie rozłożenia na raty należności, która podlegać będzie zasądzeniu. Zalecenie to, wbrew rozumieniu go przez skarżącą, nie oznacza, że skoro sąd pierwszej instancji zastosował się do niego i rozłożył należność zasądzoną od uczestniczki postępowania na dziesięć rocznych rat, to rozstrzygnięciem tym sąd drugiej instancji został związany. Wskazanie rozważenia rozłożenia na raty oznaczało tylko obowiązek sądu pierwszej instancji, i w razie zaskarżenia wydanego przezeń postanowienia - obowiązek sądu drugiej instancji, dokonania oceny, czy zachodzi potrzeba rozłożenia na raty zasądzonej należności. Nie wspominając o ilości i wysokości rat oraz o terminie ich uiszczenia Sąd Wojewódzki nie związał co do tych okoliczności
3 ani sądu pierwszej instancji ani siebie. W tych okolicznościach nie może być mowy o naruszeniu art. 386 § 6 zd. pierwsze k.p.c. 2. Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia, który wynika z jego uzasadnienia. Elementami tego stanu faktycznego są ustalenia co do trudnej sytuacji materialnej zarówno uczestniczki postępowania jak i wnioskodawcy, ale także i co do tego, że uczestniczka jest właścicielką nieruchomości, w skład której wchodzą m.in. szklarnie gruntowe, szklarnia mnożarka, budynek socjalno-gospodarczy i garaż. Według oceny Sądu Wojewódzkiego przy racjonalnym gospodarowaniu nieruchomością może ona przynosić znaczne dochody, nawet jeżeli w chwili obecnej jej stan jest niezadowalający. W tych okolicznościach nie można dopatrzyć się naruszenia art. 212 § 3 k.c. (w związku z art. 46 k.r.o. i art. 1035 k.c.) w rozłożeniu należności zasądzonej od uczestniczki postępowania na pięć rocznych rat, a nie – tak jak ona chce – na dziesięć rocznych rat. Z przytoczonych względów kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw i należało ją oddalić (art. 39312 k.p.c.). aw jb.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 6578/22 2023-09-28Czy sąd orzekający w przedmiocie podziału majątku wspólnego, rozkładając spłatę na raty, ma obowiązek z urzędu rozstrzygnąć o wysokości i terminie uiszczania odsetek od zasądzonej spłaty lub dopłaty?
- I CSK 105/17 2018-01-10Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał apelację wnioskodawcy w zakresie rozłożenia spłaty na raty i odroczenia terminu płatności, a także czy zasadnie oddalił żądanie zwrotu nakładów i wydatków ponad ustaloną kwotę?
- V CSK 524/17 2019-01-11Czy sąd orzekający w przedmiocie podziału majątku wspólnego, rozkładając spłatę na raty, ma obowiązek zasądzenia z urzędu odsetek kapitałowych obok odsetek ustawowych za opóźnienie?
- I CSK 408/15 2016-05-12Czy sąd drugiej instancji, uchylając postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może w postanowieniu wstępnym prawomocnie przesądzić o składzie majątku wspólnego, nawet jeśli no…
- III CZ 2/13 2013-01-17Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji o częściowym podziale majątku wspólnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, z uwagi na brak podstaw do wydania postanowienia c…
Powołane przepisy
art. 212 § 3 KCart. 386 § 6art. 46 KROart. 1035 KCart. 39312 KPC§ 3§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy