I CKN 622/98
Izba Cywilna2000-06-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dostarczenie towarów przez powoda pozwanemu w ramach trójstronnego kontraktu na utworzenie spółki zagranicznej, gdzie pozwany miał prowadzić badanie rynku i marketing, stanowi sprzedaż w rozumieniu art. 535 KC, uzasadniającą roszczenie o zapłatę ceny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dostarczenie towarów przez powoda pozwanemu w ramach trójstronnego kontraktu na utworzenie spółki zagranicznej, gdzie pozwany pełnił rolę pośrednika w dostawie i marketingu, nie stanowi umowy sprzedaży w rozumieniu art. 535 KC. W konsekwencji, roszczenie powoda o zapłatę ceny za te towary jest bezpodstawne, a zarzut naruszenia art. 535 KC przez jego niezastosowanie jest chybiony.Stan faktyczny
Powód domagał się zapłaty ceny za towary dostarczone pozwanemu. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo, uznając fakt pobrania towarów za sprzedaż. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że towary zostały przekazane w ramach trójstronnego kontraktu na utworzenie spółki zagranicznej, a nie umowy sprzedaży. Pozwany miał w tym kontrakcie prowadzić badanie rynku i marketing.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CKN 622/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 czerwca 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN – Antoni Górski (spraw.) Sędziowie: SN – Zbigniew Kwaśniewski SN – Mirosława Wysocka Protokolant: Ewa Krentzel po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2000 r. na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości A. Ś. właściciela Przedsiębiorstwa […] w W. przeciwko […] „E.” w W. o zapłatę na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 października 1997 r., sygn. akt I ACr […] oddala kasację.
2 U Z A S A D N I E N I E Powód wnosił o zasądzenie od pozwanego 72.148,52 zł tytułem zapłaty ceny za sprzedane mu towary. Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z 15 kwietnia 1996 r. uwzględnił powództwo, przyjmując na podstawie dołączonych do akt faktur i dowodów „Wz”, iż pozwany pobrał od powoda towary o wartości dochodzonej pozwem, a zatem powinien uiścić mu ich cenę. Na skutek rewizji pozwanego od tego orzeczenia Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 2 października 1997 r. zmienił je i oddalił powództwo, obciążając jednocześnie powoda kosztami procesu. Sąd ten zakwestionował przyjętą przez Sąd I-ej instancji kwalifikację prawną faktu pobrania od powoda przez pozwanego towarów o wartości dochodzonej pozwem, jako ich sprzedaży. W ocenie Sądu Apelacyjnego obrót tymi towarami dokonywał się na podstawie kontraktu nr […] zawartego 25 września 1991 r. w R. przez strony niniejszego procesu oraz Łotewsko-Amerykańskie przedsiębiorstwo I. […]. Celem tego kontraktu było utworzenie przez jego sygnatariuszy Spółki działającej na terenie Łotwy. Towary przeznaczone do dostaw na Łotwę miał dostarczać powód, a strona pozwana miała „prowadzić badanie rynku i marketing” oraz organizować realizację wytworzonej produkcji i innych towarów”. Powód przekazał pozwanemu towary w ramach tego kontraktu, a ten wyekspediował je do kontrahenta łotewskiego. W takim razie nie sposób jest utrzymywać, że strony zawarły umowę sprzedaży, w ramach której pozwany powinien zapłacić powodowi ich cenę. Dlatego też zaskarżony wyrok podlegał zmianie przez oddalenie powództwa jako bezpodstawnego. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego zaskarżył pełnomocnik powoda kasacją zarzucając błędną interpretację art. 535 kc i niesłuszne stwierdzenie braku podstaw jego zastosowania do łączącego strony stosunku prawnego. Wnosił o
3 zmianę skarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie podstawową kwestią do rozstrzygnięcia jest, czy powód dostarczył pozwanemu towary w ramach dwustronnej umowy, czy też w ramach wspomnianego trójstronnego kontraktu nr […]. Wbrew zastrzeżeniom kasacji stwierdzić należy, iż ocena Sądu Apelacyjnego, że była to realizacja tego kontraktu, jest prawidłowa. Przekonuje o tym zarówno formalne powołanie się w wystawionych przez powoda fakturach na ten kontrakt, jak i okoliczność, że pozwany przesłał je do kontrahenta łotewskiego. Niesolidność tamtego zagranicznego partnera spowodowała, że nie rozliczył się on ze swoimi wspólnikami zgodnie z ustalonymi w kontrakcie zasadami, przez co niewątpliwie powód poniósł szkodę. Nie może jednak przerzucać ryzyka swojej działalności na stronę pozwaną, która pośredniczyła w dostawie towarów za granicę. Sąd Apelacyjny słusznie więc uznał, że strony niniejszego sporu nie łączyła umowa sprzedaży na będące przedmiotem obrotu towary, a zatem roszczenie powoda o zapłatę ich ceny zgłoszone do pozwanego jest bezpodstawne. Oznacza to, iż zarzut kasacji naruszenia art. 535 kc przez niezastosowanie tego przepisu jest chybiony, co czyni nieusprawiedliwioną kasację, opartą w całości na konstrukcji tego zarzutu. Dlatego też kasacja podlegała oddaleniu na mocy art. 39312 kpc, jako niezasadna. aw er
Powiązane orzeczenia
- II CR 190/70 1970-10-20Czy pozwana spółdzielnia, która odstąpiła od umowy z powodem z powodu wadliwego wykonania przez niego zamówienia, może obciążyć powoda karami umownymi nałożonymi na nią przez jej kontrahenta, jeśli sama zaniedbała swoje…
- IV CSK 611/16 2017-08-18Czy umowa z dnia 3 sierpnia 2006 r. stanowiła umowę przedwstępną, czy umowę sprzedaży z odroczonym skutkiem rozporządzającym, a w konsekwencji, czy roszczenie powoda o nakazanie złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu…
- 4 CR 776/58 1959-11-05Czy brak określenia ceny w umowie sprzedaży, przy braku stałych stosunków handlowych między stronami i wahaniach cen, skutkuje nieważnością sprzedaży, czy też kupujący jest zobowiązany zapłacić cenę ustaloną przez sprzed…
- I CSK 532/16 2017-05-18Czy opłaty pobierane przez pozwaną od powoda, inne niż marża handlowa, za przyjęcie towaru do sprzedaży, stanowią czyn nieuczciwej konkurencji w postaci utrudniania innym przedsiębiorcom dostępu do rynku?
- II CSK 1/06 2006-06-08Czy oznaczenie w umowie sprzedaży miejsca dostarczenia towaru oznacza, że koszt jego dostarczenia do tego miejsca obciąża sprzedawcę, a jeśli nie, to czy strony mogą odmiennie uregulować tę kwestię w umowie, w tym w tryb…
Powołane przepisy
art. 535 kcart. 39312 kpc
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy