I CKN 931/97

Sygn. akt I CKN 931/97 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 1997 r Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - T. Wiśniewski Sędziowie: SN - Z. Kwaśniewski SN - Z. Świeboda (spraw.) Protokolant: B. Rogalska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 1998 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. i Z. małż. F., H. i Z. małż. K. oraz F. W. przeciwko I. i Z. małż. P. o dopuszczenie do współposiadania, na skutek kasacji pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 30 maja 1997 r., sygn. akt I Ca […] oddala kasację. U Z A S A D N I E N I E 2 Wyrokiem z dnia 30 maja 1997 r. Sąd Wojewódzki w S. oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w B., którym tenże Sąd nakazał pozwanym dopuszczenie powodów do współposiadania części wspólnej budynku położonego w K. […] przez postawienie ściany działowej w poprzednim miejscu, usunięcie wszelkich blokad uniemożliwiających dostęp do tego pomieszczenia oraz przeniesienie włazu na strych w jego poprzednie położenie. Sąd Wojewódzki podzielił ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, a mianowicie, że strony są wyłącznymi właścicielami poszczególnych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym w K. […] wraz z działką gruntową, na której budynek został wzniesiony. W domu tym jednak jest pomieszczenie o powierzchni 4,30 m2, oznaczone nr […] na planie technicznym, które stanowi współwłasność stron. W pomieszczeniu tym znajdował się właz na strych. W okresie pomiędzy 1992 r. a 1995 r. pozwani zburzyli ścianę działową oddzielającą ich lokal od pomieszczenia stanowiącego współwłasność, przenieśli właz na strych w inne miejsce poza to pomieszczenie i odmawiają do niego wstępu powodom. W ten sposób pozwani samowolnie, bez zgody wszystkich pozostałych współwłaścicieli, powiększyli swoje mieszkanie o wspólne pomieszczenie. Sąd Wojewódzki uznał czynność pozwanych za przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną, a ponieważ brak było zgody wszystkich współwłaścicieli, nie mogli pozwani wydzielić do wyłącznego tylko własnego użytku wspólnego pomieszczenia. W kasacji pozwani działający przez pełnomocnika adwokata wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 marca 1997 r. i o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Skarżący opierają kasację na podstawie wymienionej w art. 3931 pkt 1 kpc, a mianowicie naruszeniu prawa materialnego przez niezastosowanie art. 5 k.c. 3 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 k.c.). Pomieszczenie o powierzchni 4,30 m2, oznaczone nr […] na planie technicznym, znajdujące się w budynku w K. […], stanowi współwłasność stron. Do chwili zburzenia przez pozwanych ścianki działowej i powiększenia w ten sposób swego zasobu mieszkaniowego, było to pomieszczenie współposiadane przez strony. Czynność pozwanych niewątpliwie przekraczała zakres zwykłego zarządu i dlatego wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody czynność jest nieważna. Zgoda pozostałych współwłaścicieli mogła być zastąpiona tylko rozstrzygnięciem sądu (art. 201 - 203 k.c., art. 612 - 615 k.p.c.). Sad zasadnie udzielił ochrony powodom jako współwłaścicielom na podstawie art. 206 k.c. Przepis ten jest podstawą roszczeń współwłaścicieli między sobą, rozumianą jako ochrona uprawnień wzajemnych w rodzaju tej, którą przewiduje dla właścicieli art. 222 k.c. Konstrukcja tych roszczeń zbliżona do konstrukcji ochrony własności w art. 222 k.c. różni się tym, że w art. 206 k.c. są te roszczenia korygowane zakresem współposiadania i korzystania przez współwłaścicieli z rzeczy wspólnej, którego granice zakreślają uprawnienia pozostałych współwłaścicieli. One wyznaczają zasięg kognicji sądu, mogącego - jak w rozpoznawanej sprawie - w uwzględnieniu zgłoszonego żądania i wyników postępowania dowodowego orzec nakaz przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Nie można podzielić wyrażonego w kasacji poglądu, iż zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem art. 5 k.c. Pozwani podnoszą, że przez wyburzenie ścianki działowej powiększyli swoje mieszkanie, bo mają liczną rodzinę. Pozwani jednak nie mogą nie uwzględniać faktu, iż wyburzenia ścianki dokonali samowolnie. Mogli przecież - jak to wyżej wskazano - zwrócić się do Sądu o 4 rozstrzygnięcie, gdy powodowie sprzeciwiali się podjęciu przez nich tej czynności. W orzecznictwie przeważa bowiem pogląd, że na zasady współżycia społecznego może powoływać się tylko ten, kto sam swego prawa nie nadużywa. Z tych przyczyn kasacja uległa oddaleniu (art. 39312 kpc). aw jg