I CR 689/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz (sprawozdawca). Sędziowie: J. Ignatowicz, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Haliny U. i Zdzisława U. przeciwko Powiatowej Spółdzielni Mieszkaniowej "Wspólny Dom" w K. i Krystynie D. o ochronę naruszonego posiadania na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 24 września 1971 r.,zmienił zaskarżony wyrok tylko w ten sposób, że nie obciążył powodów kosztami procesu na rzecz pozwanej Spółdzielni, poza tym rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowie weszli w dniu 17.V.1971 r. w posiadanie mieszkania nr 6 w budynku pozwanej Spółdzielni (na podstawie porozumienia tylko z poprzednim najemcą).Z mieszkania tego zostali przez pozwaną usunięci w dniu 2.VI.1971 r. i na tej podstawie wystąpili o przywrócenie utraconego posiadania mieszkania.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo na podstawie art. 5 k.c. (po ustaleniu, że opróżnienia spornego lokalu Spółdzielnia dokonała samowolnie), ponieważ powodowie wiedzieli o braku zgody pozwanej na zajęcie przez nich spornego lokalu, a ponadto powódka posiadała domek jednorodzinny, gdzie została z dniem 1 marca zameldowana.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję powodów, opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie cytowanego wyżej przepisu (art. 368 pkt 1 k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W wypadku samowolnego zajęcia lokalu usunięcia sprawcy dokonuje - zgodnie z art. 60 ust. 1 prawa lokalowego - właściwy do spraw lokalowych organ prezydium rady narodowej, także z lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (art. 60 ust. 3). Usunięcie przez administrację domu lub przez zarząd spółdzielni, jeżeli nie ma miejsca działanie w obronie koniecznej lub niezwłoczne przywrócenie posiadania, co w sprawie nie zachodzi, jest usunięciem samowolnym i uzasadnia udzielenie ochrony przez przywrócenie stanu poprzedniego, a w szczególności - przywrócenie utraconego posiadania (art. 344 k.c.).Zgoda właściwego organu administracyjnego na opróżnienie lokalu przez inny organ do tego nie uprawniony nie pozbawia działania tego ostatniego organu cech bezprawności i samowoli.W niniejszej sprawie jednak udzieleniu powodom ochrony ich posiadania sprzeciwiają się zasady współżycia społecznego. Oddalenie na tej podstawie dochodzonego przez powodów roszczenia nie narusza art. 5 k.c. Rozstrzygnięcie to odpowiada w tym wypadku prawu.Powodowie nie uzyskali przydziału zajętego lokalu (przeznaczonego dla innego najemcy) i nie są uprawnieni do jego użytkowania.Powództwo więc spółdzielni o opróżnienie spornego lokalu (nawet po przywróceniu powodom jego posiadania) podlegałoby uwzględnieniu, przez co przywrócony by został stan w ostatecznym wyniku zgodny z prawem.Ponieważ ponadto powodowie są umieszczeni na liście przydziałów mieszkań pozwanej Spółdzielni na rok 1972, co wynika ze złożonego na rozprawie rewizyjnej oświadczenia pełnomocnika strony pozwanej, słusznie uznał sąd orzekający, że w okolicznościach konkretnej sprawy roszczenie powodów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i nie może korzystać z ochrony prawa (art. 5 k.c.).Z powyższych względów należało rewizję powodów oddalić, orzekając jak w sentencji (art. 387 k.p.c.).