I CKN 991/98
Izba Cywilna2000-12-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 455 k.c., może być podstawą kasacji, jeśli skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu kasacyjnym, przy braku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego jest związana z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. Jeśli skarżący nie podważa tych ustaleń, a ustalenia te wskazują na oznaczenie terminu świadczenia, zarzut naruszenia art. 455 k.c. (dotyczącego świadczenia niezwłocznego po wezwaniu, gdy termin nie jest oznaczony) nie może odnieść skutku.Stan faktyczny
Powód syndyk masy upadłości dochodził zapłaty od pozwanej spółdzielni. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, umarzając postępowanie i oddalając powództwo w określonych zakresach. Pozwana wniosła kasację, zarzucając naruszenie art. 455 k.c. przez błędne przyjęcie, że termin świadczenia był oznaczony. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację, opierając się na ustaleniach faktycznych sądu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej jako nieusprawiedliwioną i zasądził od niej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CKN 991/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Tadeusz Wiśniewski (spraw.) Sędziowie: SN - Antoni Górski SN - Hubert Wrzeszcz Protokolant: Ewa Krentzel po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2000 r. na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości „S.” […] w W. przeciwko Spółdzielni „[…]” w W. o zapłatę na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 1 kwietnia 1998 r., sygn. akt I ACa […] oddala kasację i zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania cywilnego.
2 U Z A S A D N I E N I E Uwzględniając apelację pozwanej Spółdzielni, Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 1 kwietnia 1998 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że uchylił częściowo nakaz zapłaty wydany przeciwko niej i jednocześnie w określonych zakresach zarówno umorzył postępowanie w sprawie, jak i oddalił powództwo wytoczone przez Syndyka Masy Upadłości „S.” […] w W. o zapłatę kwoty 180.778,71 zł. Zarazem oddalił dalej idącą apelację strony pozwanej. W kasacji strona pozwana powołała się na naruszenie prawa materialnego (art. 455 k.c. przez błędne przyjęcie, że termin świadczenia był oznaczony) i wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji wraz z wyrokiem Sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa co do kwoty 19 033 zł. Rozpoznając kasację według przepisów dotychczasowych (art. 5 ust.2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554) Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w razie nie powołania się przez skarżących na ewentualne uchybienia związane z drugą z podstaw kasacyjnych (art. 3931 pkt 2 k.p.c.), a taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpatrywanym wypadku, dla dokonywanej przez Sąd Najwyższy oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 k.p.c.) miarodajne są ustalenia faktyczne tkwiące u podstaw wydania zaskarżonego orzeczenia. Okoliczność ta oznacza – z uwagi na związanie Sadu Najwyższego granicami kasacji, jak i ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę
3 zaskarżonego wyroku (art.39311 i 39315 in fine k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2000 r.) – że zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny ustalenia faktyczne , nie mogą zostać poddane kontroli w postępowaniu kasacyjnym. Ustalenia te zaś kategorycznie wskazują, że strona powodowa w odniesieniu do spornej sumy wezwała pozwaną Spółdzielnię do zapłaty, przy czym ostateczny termin zapłaty został określony na dzień 30 sierpnia 1990 r. Skoro zatem skarżąca w kasacji ustalenia tego nie podważa, to tym samym zgłoszony przez nią zarzut naruszenia art. 455 k.c. nie mógł odnieść oczekiwanego rezultatu. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznał kasację za nieusprawiedliwioną i orzekł jak w sentencji (art. 39312 k.p.c.). aw jg
Powiązane orzeczenia
- I CKN 685/98 2000-05-11Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, które w istocie stanowi zarzut błędnych ustaleń faktycznych lub procesowych, może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- V KK 365/18 2018-09-25Czy zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, polegający na niezastosowaniu art. 15 § 1 k.k., może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli jego uzasadnienie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokon…
- II KK 224/13 2013-09-27Czy zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.) w kasacji może być skutecznie podniesiony, jeśli w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu, a nie sposób zastosowania normy prawnej do ustalonego stanu fa…
- V KK 340/19 2020-10-01Czy zarzut naruszenia prawa materialnego, który w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może stanowić podstawę kasacji od wyroku sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej ins…
- III KK 276/16 2016-12-06Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzut naruszenia prawa materialnego jako zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w postępowaniu kasacyjnym?
Powołane przepisy
art. 455 KCart. 5 ust.2art. 3931 pkt 2 KPCart. 3931 pkt 1 KPCart.39311art. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy