I CNP 112/23

Izba Cywilna2025-09-12

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez dłużnika, który nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez dłużnika, który nie należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym. Przepis art. 871 § 1 k.p.c. nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, która jest nadzwyczajnym środkiem prawnym inicjującym dochodzenie od Skarbu Państwa odpowiedzialności odszkodowawczej.
Stan faktyczny
Dłużnik M.S. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 18 maja 2023 r., które odrzuciło jego skargę na orzeczenie referendarza sądowego w sprawie egzekucyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji. Skarga została wniesiona osobiście przez dłużnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 112/23 POSTANOWIENIE 12 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 12 września 2025 r. w Warszawie na skutek skargi M.S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z 18 maja 2023 r., I Co 431/22, w sprawie egzekucyjnej z wniosku M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Dłużnik M.S. złożył na podstawie art. 4241 k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 18 maja 2023 r. odrzucającego skargę na orzeczenie referendarza sądowego wydane w sprawie egzekucyjnej. Zarzucił m.in. naruszenie wszystkich przepisów Konstytucji, w tym prawa do sądu i rzetelnego procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 871 § 1 k.p.c. stanowi, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest I CNP 112/23 2 sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku środków zaskarżenia, do których rozpoznania jest właściwy Sąd Najwyższy, oznacza to, że każdy tego rodzaju środek musi sporządzić adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności intelektualnej może sporządzić go także rzecznik patentowy. Zasada ta dotyczy również skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, będącej nadzwyczajnym środkiem prawnym powierzonym wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego, inicjującym pierwszy etap dochodzenia od Skarbu Państwa odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia sądu (art. 4241 i n. k.p.c.). Przymus ten obejmuje nie tylko sporządzenie skargi w imieniu strony, lecz także wszelkie inne czynności podejmowane w postępowaniu skargowym przed Sądem Najwyższym. Materiał sprawy nie ujawniał, aby skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, toteż wniesiona osobiście skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2021 r., V CZ 3/21). Z tych względów, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.) [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 KPCart. 871 § 1 KPCart. 4241art. 4248 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy