I CNP 22/25
Izba Cywilna2025-09-12
Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego sądu, wniesiona osobiście przez dłużnika, który nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego sądu, będąca nadzwyczajnym środkiem prawnym powierzonym wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego, wymaga, podobnie jak inne środki zaskarżenia rozpoznawane przez Sąd Najwyższy, zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych. Skoro skarżący nie należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jego osobiście wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.Stan faktyczny
Dłużnik M.S. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 24 czerwca 2024 r. Zarządzenie to pozostawiło bez dalszych czynności wniosek dłużnika o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarga została wniesiona osobiście przez dłużnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego sądu jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
I CNP 22/25 POSTANOWIENIE 12 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 12 września 2025 r. w Warszawie na skutek skargi M.S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego w Sądzie Rejonowym w Rawie Mazowieckiej z 24 czerwca 2024 r., I Co 431/22, w sprawie egzekucyjnej z wniosku M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Dłużnik M.S. złożył na podstawie art. 4241 k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego w Sądzie Rejonowym w Rawie Mazowieckiej z dnia 24 czerwca 2024 r., mocą którego pozostawiono w aktach sprawy bez dalszych czynności wniosek dłużnika o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 871 § 1 k.p.c. stanowi, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba
I CNP 22/25 2 że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku środków zaskarżenia, do których rozpoznania jest właściwy Sąd Najwyższy, oznacza to, że każdy tego rodzaju środek musi sporządzić adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności intelektualnej może sporządzić go także rzecznik patentowy. Zasada ta dotyczy również skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, będącej nadzwyczajnym środkiem prawnym powierzonym wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego, inicjującym pierwszy etap dochodzenia od Skarbu Państwa odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia sądu (art. 4241 i n. k.p.c.). Przymus ten obejmuje nie tylko sporządzenie skargi w imieniu strony, lecz także wszelkie inne czynności podejmowane w postępowaniu skargowym przed Sądem Najwyższym. Materiał sprawy nie ujawniał, aby skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, toteż wniesiona osobiście skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2021 r., V CZ 3/21). Z tych względów, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.) [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CNP 112/23 2025-09-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez dłużnika, który nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, podlega odr…
- IV CZ 99/14 2015-02-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, podpisana przez stronę osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, mimo dołączenia pełnomocnictwa, jest niedopuszczalna i podlega odrzucen…
- IV CZ 62/20 2020-10-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, powinna zostać odrzucona?
- IV CNP 50/07 2007-06-19Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, jest dopuszczalna?
- V CNP 106/08 2009-04-03Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym prawnikiem, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego?
Powołane przepisy
art. 4241 KPCart. 871 § 1 KPCart. 4241art. 4248 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy