I CNP 127/22

I CNP 127/22 POSTANOWIENIE 26 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski na posiedzeniu niejawnym 26 kwietnia 2023 r. w Warszawie, w sprawie ze skargi powódki Z. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 18 kwietnia 2019 r., I C 922/18, w sprawie z powództwa Z. N. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w Mikołowie o zapłatę, 1. odrzuca skargę 2. przyznaje radcy prawnemu M. M. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Katowicach kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Z. N. w postępowaniu skargowym 3. nie obciąża Z. N. kosztami postępowania na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo Z. N. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Katowicach. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powódka zarzuciła naruszenie art. 797, 788 § 1, art. 782 § 1 k.p.c., art. I CNP 127/22 2 417 § 1 k.c. oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim i wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku z dnia 18 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - pomijając inne ograniczenia - jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W rozpoznawanej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Apelacja od wyroku Sądu pierwszej instancji została odrzucona. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 stwierdzono, że za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, może dojść w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu. Skarżąca tego typu okoliczności nie wskazała. Nie została spełniona również kolejna przesłanka przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie w jaki sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Skarżąca tej przesłanki nie spełniła, ograniczyła się bowiem jedynie do stwierdzenia, że "zaistniał wyjątkowy przypadek, w którym skarżone orzeczenie naruszyło podstawowe zasady porządku prawnego, konstytucyjne prawa i wolności". Zgodnie I CNP 127/22 3 z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (postanowienia z dnia 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05, z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, z dnia 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06, nie publ.). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna spełniać także wszystkie wymogi określone w art. 4245 § 1 k.p.c., w tym zawierać uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowane przez wydanie wyroku, którego dotyczy skarga. Skarga wniesiona przez skarżącą tego wymogu nie spełnia. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248 k.p.c.). [SOP] [ms]