I CNP 20/24

Izba Cywilna2024-07-24

Skład orzekający: Piotr Telusiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona bez uprawdopodobnienia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego wyroku. Niewystarczające jest samo twierdzenie o zaistnieniu szkody; skarżący musi wskazać czas jej powstania, postać, rozmiar i adekwatny związek przyczynowy, a także przedstawić dowody. Nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości lub obciążenie kosztami procesu nie stanowi szkody uzasadniającej wniesienie skargi.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, który oddalił jej apelację w sprawie o zapłatę. Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając brak uprawdopodobnienia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 20/24 POSTANOWIENIE 24 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 24 lipca 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 14 września 2023 r., II Ca 622/23 (II WSC 24/23), wydanego w sprawie z powództwa D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w P. przeciwko P. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 14 września 2023 r., wydanym w sprawie II Ca 622/23, z powództwa D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w P. przeciwko P. spółce akcyjnej w W., o zapłatę, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią z 21 marca 2023 r. oddalił apelację (pkt I) i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II). Powódka zaskarżyła skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia cały wyrok Sądu Okręgowego, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 509 § 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c.; I CNP 20/24 2 art. 509 § 1 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 k.c.; art. 509 § 1 k.c. w zw. z art. 510 § 1 k.c.; art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1 i 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, którego celem jest uzyskanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej. Zgodnie z art. 4245 k.p.c., skarga powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części; przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie; wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny; uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy; wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi; wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Ponadto skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Jak zaznaczono powyżej skarga jest traktowana jako nadzwyczajny środek prawny. W związku z tym musi spełniać nie tylko wymagania formalne stawiane pismu procesowemu (tak jak to stanowi art. 4245 § 2 k.p.c.), ale też rygorystyczne wymogi określone w art. 4245 § 1 k.p.c. (które zostały już wyliczone powyżej). W kontekście każdego z tych wymogów (art. 4245 § 1 k.p.c.), należy wskazać, iż ich niespełnienie nie podlega „uzdrowieniu”, lecz skutkuje, z mocy art. 4248 § 1 k.p.c., obligatoryjnym odrzuceniem skargi. Wniesiona przez powoda skarga nie spełnia wymagania wymienionego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.. Nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. W doktrynie (przykładowo M. Sieńko [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), red. M. Manowska, LEX/el. 2022, I CNP 20/24 3 art. 424(5)) i orzecznictwie istnieją już ugruntowane poglądy wskazujące, iż uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody nie polega na przytoczeniu samych twierdzeń o jej zaistnieniu (postanowienie SN z 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06). Podnosi się, iż składając oświadczenie o wystąpieniu szkody, skarżący musi wskazać czas jej powstania, postać, rozmiar i adekwatny związek przyczynowy między tak określoną szkodą a zaskarżonym wyrokiem (postanowienia SN: z 7 kwietnia 2009 r., II CNP 1/09; postanowienie SN z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05). To zaś oświadczenie powinno być uwiarygodnione przez powołanie i przedstawienie dowodów, jak również innych środków, nieuznawanych przez kodeks za dowody (postanowienia SN z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05; postanowienie SN z 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05; postanowienie SN z 23 lipca 2006 r., IV CNP 23/06). Ugruntowane są już poglądy Sądu Najwyższego wykazujące, iż nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości nie może być utożsamiane z wyrządzeniem szkody (przykładowo jedynie postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2015 r., II CNP 54/14; postanowienie SN z 28 listopada 2016 r., II CNP 24/16). Sąd podziela wcześniej wyrażane stanowisko sprowadzające się do przekonania, że szkoda spowodowana przez wydanie orzeczenia, powinna powstać później niż w dacie wydania orzeczenia (przykładowo jedynie: postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06). Zaś koszty procesu, którymi strona została obciążona, nawet wtedy, gdy zostały uiszczone, w ogóle nie stanowią szkody uzasadniającej wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (zob np. postanowienia SN z 21 lutego 2013 r., III CNP 2/13; z 25 maja 2007 r., III CNP 30/07; z 29 marca 2019 r., IV CNP 33/18; z 27 marca 2015 r., I CNP 43/14; z 4 stycznia 2019 r., IV CNP 27/18). Skarżący wskazał (pkt II.2 skargi), iż na skutek wydania zaskarżonego wyroku doznał szkody polegającej na nieuzyskaniu całego odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, odsetek, a także na niekorzystnym rozdziale kosztów procesu (dokonując w uzasadnieniu – w punkcie III - wyliczeń dotyczących wysokości powoływanej szkody oraz różnic w rozdziale kosztów). Zatem nie uprawdopodobnił wysokości szkody powstałej po I CNP 20/24 4 wydaniu orzeczenia przez Sąd Okręgowy. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, w przypadku każdego rozstrzygnięcia niekorzystnego w całości lub części dla jednej ze strony, można byłoby, w ramach wypełniania obowiązku wynikającego z w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., wykazywać jedynie wysokość żądania nieuwzględnionego przez sąd. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., odrzucił skargę. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 509 § 1 KCart. 58 § 1 KCart. 3851 § 1 KCart. 510 § 1 KCart. 363 § 1 KCart. 361 § 2 KCart. 822 § 1 KCart. 34 ust. 1art. 4245 KPCart. 4241 § 2art. 4245 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy