IV CNP 18/17
Izba Cywilna2017-11-08
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody spowodowanej przez wydanie tego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia. Warunek uprawdopodobnienia szkody jest zrealizowany tylko wtedy, gdy skarżący oświadczy o jej wystąpieniu, wskaże czas, rodzaj i rozmiar, a także przedstawi dowody na jej poparcie. Nie jest wystarczające odwoływanie się do szkody hipotetycznej lub takiej, która jeszcze nie nastąpiła.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację od wyroku zasądzającego od niego zapłatę na rzecz spółdzielni mieszkaniowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Skarga została oparta na twierdzeniu o szkodzie spowodowanej wydaniem postanowienia, co miało wykazać wezwanie do zapłaty i tabela "eksploatacja".Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i zasądził od pozwanego na rzecz spółdzielni zwrot kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 18/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I Ca […], w sprawie z powództwa [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w O. przeciwko H.M.S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 listopada 2017 r., 1) odrzuca skargę, 2) zasądza od H.M.S. na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE
2 Pozwany H.S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 30 grudnia 2016 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 lipca 2016 r., którym zasądzono od pozwanego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 481,92 złotych z odsetkami ustawowymi. Skarga została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 19 § 1, 2, 3 oraz art. 20 ustawy z dnia 16 września Prawo spółdzielcze oraz błędne zastosowanie art. 3 i 5 ustawy o Spółdzielniach mieszkaniowych z dnia 15 grudnia 2000 r., przy czym skarżący wskazał te same przepisy, jako przepisy, z którymi zaskarżony wyrok jest niezgodny. Wnoszący skargę podał, że wydanie przedmiotowego postanowienia spowodowało po jej stronie szkodę, co miało wykazać wezwanie do zapłaty oraz tabela p.n. „eksploatacja”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. w związku z art. 5192 § 1, 13 § 2 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych. Należą do nich: 1) oznaczenie postanowienia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2) przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie, 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone postanowienie jest niezgodne, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie postanowienia, którego skarga dotyczy, 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi,
3 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia co do istoty. Są to elementy konstrukcyjne skargi. Brak któregokolwiek z tych elementów stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2007 r., V CNP 8/07, nie publ.). Skarga pozwanego nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy nie uprawdopodobnia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy. Warunek uprawdopodobnienia szkody wyrządzonej jest zrealizowany jedynie wówczas, gdy strona skarżąca złoży oświadczenie, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskaże czas, rodzaj i rozmiar tej szkody, a ponadto powoła lub przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające jej twierdzenie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie publ., postanowienia tego Sądu z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ.; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16, z dnia 15 lutego 2006 r., IV CNP 7/05, nie publ.). Tak rozumianego obowiązku skarżący nie spełnił. Dla uprawdopodobnienia rzeczywistego istnienia szkody nie jest wystarczające odwoływanie się do szkody hipotetycznej, a nawet obiektywnie pewnej, ale takiej, która jeszcze nie wystąpiła, ponieważ skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest środkiem zapobiegającym szkodom mogącym powstać wskutek wydania orzeczenia. Nie spełnia tego wymagania wykazanie istnienia ciążącego na skarżącym zobowiązania wynikającego z kwestionowanego wyroku, bez uprawdopodobnienia, że szkoda ta rzeczywiście powstała w drodze dobrowolnego spełnienia świadczenia albo choćby częściowo skutecznego postępowania egzekucyjnego. Przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest istnienie szkody w chwili wnoszenia skargi, a nie możliwość jej wystąpienia w przyszłości. Inaczej rzecz ujmując szkoda, uzasadniająca odpowiedzialność państwa, powstanie - po spełnieniu pozostałych przesłanek jej wystąpienia - dopiero po wykonaniu tytułu,
4 czyli po "wyjściu" z majątku skarżącego, przynajmniej w części, kwoty, na którą opiewa tytuł wykonawczy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., III CNP 20/15, nie publ., z dnia 10 grudnia 2010 r., III CKN 48/10, Biul. Sądu Najwyższego IC 2011/10/51, z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/2005, OSNC 2006, Nr 6, poz. 110 oraz z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05, nie publ.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 lutego 2017 r. (sygn. akt V CNP 66/16, nie publ.) realizacja przesłanki uprawdopodobnienia szkody, jest konieczna, w przeciwnym razie mogłoby się okazać, że skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem, przyjęta zostanie do merytorycznego rozpoznania, mimo że zaskarżone orzeczenie nie spowodowało szkody, albo wywołało skutki, które tylko w mniemaniu skarżącego stanowią o szkodzie, która w istocie nie zaistniała. Z przytoczonych względów na podstawie art. 4248 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. należało odrzucić skargę pozwanego. jw
Powiązane orzeczenia
- II CNP 40/09 2009-08-04Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody przez wydanie tego orzeczenia?
- IV CNP 49/14 2015-02-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący nie uprawdopodobnił szkody wyrządzonej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia?
- II CNP 37/14 2015-01-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie spełnia wymogów formalnych dotyczących oznaczenia zaskarżonego orzeczenia i uprawdopodobnienia szkody?
- I CNP 49/10 2010-10-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie uprawdopodobniono szkody i nie wykazano braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi?
- I CNP 116/08 2009-02-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 19 § 1art. 20art. 3art. 4245 § 1 KPCart. 5192 § 1art. 4241 § 2art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy