I CNP 41/23

Izba Cywilna2024-11-22

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy strona nie wykazała, że zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Obowiązek wykazania tej okoliczności stanowi wymóg konstrukcyjny skargi. W przypadku orzeczeń dotyczących pieczy zastępczej lub kosztów utrzymania dziecka, środkami prawnymi mogą być pozwy o zmianę tych rozstrzygnięć w razie zmiany okoliczności.
Stan faktyczny
M.O. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie dotyczącym wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką, orzekając o jej umieszczeniu w pieczy zastępczej i obciążając rodziców kosztami utrzymania. Skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia braku możliwości zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną lub złożenia skargi o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i zasądził od skarżącej na rzecz R.O. zwrot kosztów postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 41/23 POSTANOWIENIE 22 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski na posiedzeniu niejawnym 22 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi M.O. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1 lutego 2021 r., V ACa 907/17, wydanego w sprawie z powództwa M.O. przeciwko R.O. o rozwód, 1. odrzuca skargę 2. zasądza od M.O. na rzecz R.O. kwotę 900 zł (dziewięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego, wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia, rozpoczynającego bieg po upływie tygodnia od dnia doręczenia skarżącej odpisu postanowienia. sp I CNP 41/23 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 lutego 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. w zakresie dotyczącym wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią M.O. i orzekł o jej umieszczeniu w instytucjonalnej pieczy zastępczej, tj. w placówce opiekuńczo-wychowawczej D. w P. na okres 3 miesięcy, obciążył kosztami utrzymania małoletniej M.O. oboje rodziców, ustalając udział matki w tych kosztach na kwotę 500 zł miesięcznie, płatną do rąk R.O. do 10-go dnia każdego miesiąca z góry oraz ustalił sposób kontaktowania się M.O. z małoletnią córką. Powódka zaskarżyła w części wyrok Sądu drugiej instancji skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Wniosła o stwierdzenie jego niezgodności ze wskazanymi w skardze przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było i nie jest możliwe. Obowiązek wykazania, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego skargą wyroku nie była i nie jest możliwa w drodze innych środków prawnych należy do wymogów konstrukcyjnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Skarżąca nie spełniła tego wymogu. Ograniczyła się do stwierdzenia, że wyrok Sądu Apelacyjnego nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną i brak jest ustawowej podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Należało także uwzględnić, że powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w zakresie umieszczenia małoletniej córki w instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz obciążenia powódki kosztami utrzymania małoletniej. Prawomocne orzeczenia sądowe w tym zakresie mogą być zaś zmieniane w razie zmiany okoliczności. I CNP 41/23 3 Zgodnie z art. 1135 k.r.o. sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeżeli wymaga tego dobro dziecka. W orzecznictwem przyjmuje się także, że środkiem prawnym wyłączającym dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest - w razie zmiany stosunków (art. 138 k.r.o.) - pozew o obniżenie, podwyższenie lub wygaśnięcie alimentów. Z tych względów skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. [a.ł] sp

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 1135 KROart. 138 KROart. 4248 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy