I CNP 54/16
Izba Cywilna2017-05-26
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której ustalana jest wysokość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, ciężar dowodu co do wykazania kwoty tych nakładów spoczywa na małżonku twierdzącym, że były one wyższe niż wynikające z przedstawionych faktur?Ratio decidendi
W sprawie o podział majątku wspólnego, gdy przedmiotem sporu jest wysokość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, nie stosuje się domniemania przynależności przychodów do majątku wspólnego. Ciężar dowodu co do wykazania, że nakłady te były wyższe niż kwota wynikająca z faktur, spoczywa na małżonku, który takie twierdzenie podnosi i z faktu tego wywodzi skutki prawne.Stan faktyczny
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia dotyczyła sprawy o podział majątku wspólnego. Sporna była wysokość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki, związanych z budową domu. Sądy obu instancji uznały, że wartość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jest równa kwocie wynikającej z faktur, a uczestniczka nie udowodniła wyższych nakładów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 54/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi H. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), wydanego w sprawie z wniosku H. P. przy uczestnictwie R. H. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2017 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Niniejsza skarga dotyczy sprawy o podział majątku wspólnego. Ustalono, że w skład tego majątku wchodzą m. in. nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki, natomiast sporna była wysokość tych nakładów – łączna wartość wzniesionego w ówczesnym czasie domu na nieruchomości wchodzącej do majątku osobistego uczestniczki wynosiła według opinii biegłej 228 000 zł, przy czym uczestnik dysponował fakturami na kwotę 50 160 zł, a w kosztach budowy domu partycypowali rodzice uczestniczki. Sąd I instancji przyjął, że wartość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jest równa kwocie wynikającej
2 z faktur, co podtrzymał Sąd II instancji w postępowaniu apelacyjnym. Oba sądy uznały, że istnieje istotna rozbieżność co do treści zeznań uczestników postępowania oraz świadków – świadkowie zeznawali zgodnie z oczekiwaniami tego z uczestników, który ich wskazał. W tych okolicznościach Sądy przyjęły, że ciężar dowodu co do wykazania kwoty nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty spoczywa na tym, kto uważa je za wyższe niż wynikające z faktur, a uczestniczka temu ciężarowi nie podołała. Właśnie uczestniczka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia, podnosząc, że w sposób oczywisty narusza ono art. 31 k.r.o., z którego wynika, że w czasie trwania ustawowego ustroju majątkowego małżeńskiego co do zasady przychody uzyskiwane przez małżonków trafiają do majątku wspólnego (dorobkowego) – jeśli jeden z nich twierdzi, że konkretne przychody trafiły do majątku osobistego, to musi tego dowieść. Nie jest to jednak stwierdzenie trafne w tej sprawie, nie chodzi w niej bowiem o ustalenie, do jakiego majątku, wspólnego czy osobistego, przynależy konkretny składnik majątkowy, lecz w jakiej wysokości nakłady z majątku wspólnego zostały poniesione na majątek osobisty. Nie chodzi zatem o to, w jakiej wysokości przychody osiągnęła uczestniczka, lecz o to, jakie konkretnie kwoty zostały wyprowadzone z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego. Co do tej kwestii brak natomiast domniemania, zatem stosuje się ogólne reguły dowodowe, z których wynika, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z faktów wywodzi skutki prawne. Skoro zatem skarżąca twierdziła, że nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty były wyższe od zasądzonych, to musiałaby to udowodnić, czemu jednak nie sprostała. Skarga uczestniczki jest zatem oczywiście bezzasadna (art. 4249 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) i w konsekwencji nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania.
3 aj
Powiązane orzeczenia
- III CZP 148/07 2008-02-21Czy w sprawie o podział majątku wspólnego sąd powinien ustalać z urzędu wartość nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, nawet jeśli uczestnicy postępowania nie wykażą ich wysoko…
- I CSK 3041/23 2024-02-14Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego dopuszczalne jest rozliczenie nakładów z majątku osobistego wnioskodawczyni na majątek wspólny, który stanowił nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika?
- I CSK 106/20 2020-07-24Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego dopuszczalne jest rozliczenie nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków, jeśli nakłady te dotyczyły kompletnego obiektu, a i…
- III CNP 10/21 2021-11-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego podlega rozpoznaniu, jeżeli zarzuca się w niej błędne rozliczenie nakładów z majątku osobistego jedne…
- I CNP 25/11 2012-02-15Czy postanowienie sądu okręgowego stwierdzające niezgodność z prawem postanowienia sądu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości dopłaty od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni w postępowaniu o podział majątku ws…
Powołane przepisy
art. 31 KROart. 4249art. 13 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy