I CNP 6/22
Izba Cywilna2022-04-28
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli powód jedynie wskazuje na wysokość szkody odpowiadającą wartości oddalonego powództwa, nie uprawdopodabniając jej w sposób wymagany przez przepisy proceduralne?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga, aby powód uprawdopodobnił wyrządzenie szkody. Samo wskazanie, że szkoda ma wysokość odpowiadającą wartości oddalonego powództwa lub apelacji od wyroku oddalającego powództwo, nie jest wystarczające do spełnienia tego wymogu. Uprawdopodobnienie szkody wymaga wykazania jej rodzaju, czasu powstania, związku przyczynowego z wydaniem orzeczenia oraz przedstawienia dowodów lub ich surogatów.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o zapłatę. W skardze powód wskazał, że poniósł szkodę w wysokości kwoty dochodzonej pozwem, która zostałaby mu zasądzona, gdyby orzeczenie było zgodne z prawem. Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu niespełnienia wymogu uprawdopodobnienia szkody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa P. P. przeciwko R. R. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 kwietnia 2022 r., na skutek skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt IV Ca […], 1) odrzuca skargę; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w K. , którym uchylono wyrok zaoczny i oddalono powództwo P. P. przeciwko R. R. S. o zapłatę. Powód wniósł skargę na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c., w której domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem tego prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Stosownie do art. 4245 § 1 k.p.c., do konstrukcyjnych elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części (pkt 1), przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (pkt 6). Skarga niespełniająca któregokolwiek z tych wymogów dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych (art. 4248 § 1 k.p.c.), co skutkuje jej odrzuceniem (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego: z 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, niepubl., z 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12, niepubl., z 30 listopada 2020 r., I CNP 13/19, niepubl., z 11 grudnia 2020 r., IV CNP 11/20, niepubl.). W uzasadnieniu skargi, w części dotyczącej uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego wyroku, ograniczono się do wskazania, że skarżący poniósł szkodę w wysokości kwoty 3 900 zł z odsetkami, która to kwota, w wypadku wydania orzeczenia odpowiadającego prawu, zostałaby zasądzona na rzecz powoda. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że przesłankę z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. można uznać za spełnioną dopiero wówczas, gdy z przedstawionego przez skarżącego wywodu wynika, że szkoda z dużym prawdopodobieństwem wystąpiła, co z reguły wymaga odwołania się do jej rodzaju, czasu powstania oraz związku przyczynowego między szkodą a wydaniem kwestionowanego orzeczenia. Przy tym, uprawdopodobnienie szkody wymaga również przedstawienia chociażby cząstkowych dowodów lub ich surogatów (zob.
3 postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 października 2020 r., III CNP 4/20, niepubl., z 5 sierpnia 2015 r., V CNP 1/15, niepubl., z 28 października 2011 r., III CNP 22/11, niepubl.). Nieuwzględnienie powództwa i ostateczne przegranie sprawy przez stronę powodową nie może być utożsamiane z wyrządzeniem szkody, której rozmiary odpowiadałyby wartości określonego w pozwie żądania lub ją przekraczały. Gdyby powołanie się na oddalenie powództwa bądź apelacji od wyroku oddalającego powództwo miało być wystarczające do spełnienia tego wymagania, jego wprowadzenie przez ustawodawcę traciłoby sens. W orzecznictwie wyjaśniono, że przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaganie uprawdopodobnienia szkody jest spełnione wtedy, kiedy skarżący wskaże, że szkoda wystąpiła, określi jej postać, wysokość i czas powstania oraz związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia będącego przedmiotem skargi, a także przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające powstanie szkody wskutek jego wydania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 listopada 2007 r., III BP 7/07, OSNP 2009, nr 1-2, poz. 11, z 8 grudnia 2009 r., III CNP 53/09, niepubl., z 26 kwietnia 2021 r., II CNP 16/20, niepubl.). W ocenianej skardze brak jest takiego wywodu. Z tych przyczyn skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania skargowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1k.p.c. w związku z art. 108 § 1 zdanie drugie, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c. oraz § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).
Powiązane orzeczenia
- I BP 2/06 2006-08-02Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody przez wydanie zaskarżonego orzeczenia?
- II CNP 20/15 2015-10-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie zawiera uprawdopodobnienia szkody lub nie wykazuje niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami prawnymi, podlega odrzu…
- I CNP 11/22 2022-04-20Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji spełnia wymóg uprawdopodobnienia szkody, jeśli skarżący jedynie wskazuje na ogólny uszczerbek majątkowy i nie wyjaśnia związku pr…
- V CNP 42/10 2010-11-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać odrzucona z powodu braku uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody?
- III CNP 48/08 2008-10-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy skarżący uprawdopodabnia jedynie możliwość poniesienia szkody w przyszłości, a nie jej rzeczywiste wystąpienie?
Powołane przepisy
art. 4241 § 1 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821art. 42412 KPC§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy